BBC Tรผrkรงe’nin haberine gรถre ฤฐngiltere geรงen hafta aldฤฑฤฤฑ karar ile Tรผrkiye’yi 22 Eylรผl’den itibaren geรงerli olacak ลekilde kฤฑrmฤฑzฤฑ listeden รงฤฑkardฤฑ.
Bรถylece Tรผrkiye’den ฤฐngiltere’ye giden kiลilerin 10 gรผn boyunca otel karantinasฤฑna girip 2 bin 285 sterlin รถdemesine gerek kalmadฤฑ.
Fakat ฤฐngiltere, Tรผrkiye’nin aลฤฑlama sistemi ve aลฤฑ sertifikasฤฑnฤฑ henรผz tanฤฑmฤฑล deฤil.
Bu nedenle Tรผrkiye’de aลฤฑlanmฤฑล kiลiler ฤฐngiltere’ye uรงtuklarฤฑnda aลฤฑlanmamฤฑล sayฤฑlฤฑyor ve 10 gรผn boyunca kaldฤฑklarฤฑ yerde karantinaya girmeleri gerekiyor.
Bu da Tรผrkiye’den turistlerin ฤฐngiltere’ye geliลini รถnemli oranda zorlaลtฤฑrฤฑyor.
ฤฐngiltere’de aลฤฑlandฤฑktan sonra Tรผrkiye’yi ziyaret eden kiลiler ise geri dรถndรผklerinde bรถyle bir zorunlulukla karลฤฑlaลmฤฑyor.
Tรผrkiye’de aลฤฑlananlarฤฑn buna ek olarak ฤฐngiltere’deki 2. ve 8. gรผnlerinde รผcretli PCR testi yaptฤฑrmasฤฑ gerekiyor.
ฤฐngiltere’de aลฤฑlananlar ise sadece 2. gรผnlerinde PCR testi yaptฤฑrฤฑyor.
ฤฐngiltere’nin aลฤฑlama sistemini tanฤฑdฤฑฤฤฑ รผlkeler arasฤฑnda ABD, Avrupa Birliฤi (AB) รผyeleri, Japonya ve Avustralya’nฤฑn yanฤฑ sฤฑra geliลmekte olan รผlkeler de var.
ฤฐngiltere bu รผlkelerden gelen kiลileri, yalnฤฑzca ฤฐngiltere’nin tanฤฑdฤฑฤฤฑ aลฤฑlardan yaptฤฑrmฤฑลlarsa aลฤฑlฤฑ sayฤฑyor. Bu aลฤฑlar ลรถyle: Pfizer/BioNTech, Moderna, Oxford/AstraZeneca ve Janssen.
รlkelerin aลฤฑ sistemlerinin hangi kriterlere gรถre tanฤฑndฤฑฤฤฑnฤฑ ve Tรผrkiye’nin aลฤฑlama sisteminin neden tanฤฑnmadฤฑฤฤฑnฤฑ ฤฐngiltere Saฤlฤฑk Bakanlฤฑฤฤฑ’na sorduk.
BBC Tรผrkรงe‘ye yazฤฑlฤฑ bir aรงฤฑklama gรถnderen bir ฤฐngiltere Saฤlฤฑk Bakanlฤฑฤฤฑ sรถzcรผsรผ kriterler arasฤฑnda
- รผlkelerde kullanฤฑlan aลฤฑlar,
- tam aลฤฑlฤฑ nรผfusun oranฤฑ,
- ve aลฤฑ sertifikasฤฑnฤฑn ฤฐngiltere’nin standartlarฤฑna uyup uymadฤฑฤฤฑ gibi faktรถrler bulunduฤunu sรถyledi.
Tรผrkiye’nin aลฤฑ sertifikalarฤฑ AB tarafฤฑndan kabul edildiฤi iรงin sertifika standardฤฑnda bir sorun olmasฤฑ pek olasฤฑ deฤil.
ฤฐkinci faktรถr olan tam aลฤฑlama oranฤฑnda da Tรผrkiye, listedeki bazฤฑ รผlkelerden daha iyi durumda.
‘ฤฐngiltere’nin kararlarฤฑ yine pek ลeffaf deฤil’
Covid-19 Veri Analisti Tim White, AB รผlkeleri iรงinde bรผyรผk farklฤฑlฤฑklar olsa da ฤฐngiltere’nin AB’yi bir bรผtรผn olarak listeye eklemesinin siyasi aรงฤฑdan daha uygun gรถrรผlmรผล olabileceฤini sรถylรผyor.
Aลฤฑ kriterinde de Tรผrkiye’nin bir sorunu olmadฤฑฤฤฑ anlaลฤฑlฤฑyor.
Tรผrkiye’de Sinovac ve Pfizer/BioNTech aลฤฑlarฤฑ uygulanฤฑyor.
Tรผrkiye Saฤlฤฑk Bakanlฤฑฤฤฑ bugรผne kadar kaรง doz Sinovac, kaรง doz Pfizer/BioNTech aลฤฑsฤฑ yapฤฑldฤฑฤฤฑna dair bir bilgi paylaลmadฤฑ.
ฤฐngiltere, Sinovac’ฤฑ tanฤฑmฤฑyor olsa da Tรผrkiye’de Pfizer/BioNTech aลฤฑlanan kiลilere ev karantinasฤฑ zorunluluฤunu kaldฤฑrabilirdi.
รstelik Tรผrkiye’de de, bugรผne kadar Sinovac aลฤฑsฤฑ yaptฤฑrmฤฑล kiลilere ek doz olarak Pfizer/BioNTech, yurtdฤฑลฤฑna รงฤฑkacaklarฤฑnฤฑ sรถyleyenlere ise iki doz Pfizer/BioNTech aลฤฑsฤฑ yapฤฑyor.
ฤฐngiltere’nin aลฤฑlama programฤฑnฤฑ tanฤฑdฤฑฤฤฑ bazฤฑ รผlkelerde de ฤฐngiltere’nin tanฤฑmadฤฑฤฤฑ aลฤฑlar da uygulanฤฑyor.
รrneฤin Brunei’de yapฤฑlan aลฤฑlar arasฤฑnda, รin ลirketi Sinopharm’ฤฑn geliลtirdiฤi ve ฤฐngiltere’nin tanฤฑmadฤฑฤฤฑ bir aลฤฑ da var.
Analist Tim White da Tรผrkiye’de baลlangฤฑรงta aฤฤฑrlฤฑklฤฑ olarak Sinovac yapฤฑlmasฤฑnฤฑn iลleri kolaylaลtฤฑrmadฤฑฤฤฑnฤฑ fakat Tรผrkiye’de iki doz Pfizer/BioNTech aลฤฑsฤฑ da yapฤฑlmasฤฑnฤฑn gรถz ardฤฑ edilemeyeceฤi gรถrรผลรผnde.
ฤฐngiltere Saฤlฤฑk Bakanlฤฑฤฤฑ’nฤฑn BBC Tรผrkรงe ile paylaลtฤฑฤฤฑ รผรง kriter de, Tรผrkiye’nin aลฤฑlama sisteminin tanฤฑnmasฤฑnฤฑn mรผmkรผn olduฤunu gรถsteriyor.
Saฤlฤฑk Bakanlฤฑฤฤฑ, Tรผrkiye’deki aลฤฑlamayฤฑ neden tanฤฑmadฤฑฤฤฑnฤฑ aรงฤฑklamasa da, aลฤฑlama programlarฤฑ tanฤฑnan รผlkelerin sayฤฑsฤฑnฤฑ artฤฑrmak istediklerini ve bu listenin รผรง haftada bir gรถzden geรงirileceฤini duyurdu.
Veri analisti White, ฤฐngiltere’nin aลฤฑlama programฤฑnฤฑ tanฤฑma konusundaki kararlarฤฑnฤฑn, kฤฑrmฤฑzฤฑ liste kararlarฤฑndaki gibi “pek de ลeffaf olmadฤฑฤฤฑnฤฑ” sรถylรผyor.
ฤฐngiltere’nin Ankara Bรผyรผkelรงiliฤi: Bir an รถnce รงรถzรผlmesi iรงin รงalฤฑลฤฑyoruz
22 Ekim’de bir aรงฤฑklama yapan ฤฐngiltere’nin Ankara Bรผyรผkelรงiliฤi de “Aลฤฑ sertifikasyonu hakkฤฑnda bazฤฑ sorular aldฤฑk. Bu รถnemli konunun da bir an รถnce รงรถzรผme kavuลmasฤฑ iรงin Tรผrkiye ile birlikte รงalฤฑลฤฑyoruz” paylaลฤฑmฤฑnda bulundu.
Hem ฤฐngiltere Saฤlฤฑk Bakanlฤฑฤฤฑ’nฤฑn hem de ฤฐngiltere’nin Ankara Bรผyรผkelรงiliฤi’nin aรงฤฑklamalarฤฑ, son gรผncellemede kฤฑrmฤฑzฤฑ listeden รงฤฑkan Tรผrkiye’nin, รถnรผmรผzdeki gรผncellemelerde de aลฤฑlama programฤฑnฤฑn tanฤฑnabileceฤi anlamฤฑna geliyor.
Analist Tim White ise “ฤฐngiltere’nin onayladฤฑฤฤฑ aลฤฑlarฤฑ olan ABD, Avustralya veya Bulgaristan vatandaลlarฤฑ ฤฐngiltere’ye serbestรงe girebilirken aynฤฑ aลฤฑyฤฑ Tรผrkiye’de olan bir kiลinin farklฤฑ muamele gรถrmesinin arkasฤฑnda bilimsel hiรงbir neden gรถremiyorum” diyor ve ekliyor:
“ฤฐngiltere’nin sahte aลฤฑ sertifikalarฤฑndan endiลe duyuyor olmasฤฑ da bir ihtimal.
“Aลฤฑ programฤฑ tanฤฑnan 17 รผlkede sahte sertifikalar daha az gibi gรถzรผkรผyor.
“Bu konuda Tรผrkiye’nin yapabileceฤi bir ลey var mฤฑ bilmiyorum ama Ankara Londra’ya bu konuda her fฤฑrsatta baskฤฑ yapacaktฤฑr.”
