Perลembe akลamฤฑ Baลbakanlฤฑk Gรผvenlik ฤฐลleri Genel Mรผdรผrlรผฤรผโnรผn talebi รผzerine gรผvenlik gerekรงesiyle bazฤฑ internet sitelerine eriลimin engellenmesi ve internet baฤlantฤฑsฤฑnฤฑn yavaลlatฤฑlmasฤฑ รผlke genelinde milyonlarca kullanฤฑcฤฑnฤฑn yanฤฑ sฤฑra รงok sayฤฑda kuruluลu da etkiledi.
Tรผm dรผnyada olduฤu gibi Tรผrkiyeโde de ekonominin รถnemli รถlรงรผde internet รผzerinden gerรงekleลmesi bu tรผr kฤฑsฤฑtlama ve kesintilerin ekonomik etkilerini de giderek hissedilir hale getiriyor.
Brookings Enstitรผsรผโnรผn yaptฤฑฤฤฑ araลtฤฑrmaya gรถre 1 Temmuz 2015 โ 30 Haziran 2016 tarihleri arasฤฑnda dรผnya รงapฤฑnda 19 geliลmekte olan รผlkede 81 adet kฤฑsa sรผreli internet kesintileri oldu.
Bu รผlkelerin hem ekonomilerinin makul bรผyรผklรผkte olmasฤฑ hem de internet ekonomilerinin dar รงerรงevede gerรงekleลmesi kesintilerin dรผnya ekonomisinde neden olduฤu kayฤฑplarฤฑ 2.4 milyar dolar seviyesinde tuttu.
ABDโNฤฐN KAYBI 7 MฤฐLYAR DOLAR
Sรถz konusu kayฤฑplar arasฤฑnda Hindistan toplam 70 gรผnlรผk kesintiyle ilk sฤฑrada yer alฤฑrken yaลanan kayฤฑplar da 968 milyon dolara ulaลtฤฑ. ฤฐkinci sฤฑrada Suudi Arabistan 45 gรผnlรผk kapatma ve 465 milyon dolarlฤฑk ekonomik kayฤฑpla yer aldฤฑ.
Fas ise interneti yฤฑlda toplam 182 gรผn devre dฤฑลฤฑ bฤฑrakarak rekor kฤฑrarken รผlke ekonomisinin de kaybฤฑ 320 milyon dolara ulaลtฤฑ.
Ancak kapatma kararฤฑna gerek kรผresel piyasalarda yaลanan imaj kaybฤฑ, yatฤฑrฤฑmcฤฑ endiลeleri ve domino etkileri de eklendiฤinde kayฤฑplarฤฑn 3 katฤฑna kadar รงฤฑkabildiฤi belirtiliyor. ABD รถrneฤinde olduฤu gibi.
รlke ekonomisinin yรผzde 20โsinin internet รผzerinden gerรงekleลtiฤi ABDโde son olarak internette yaลanan saldฤฑrฤฑlar ekonomiye toplam 7 milyar dolara mal oldu. Pek รงok geliลen ekonominin aksine Tรผrkiyeโde internet ekonomisinin payฤฑ giderek artฤฑyor.
Bu gerรงek gรถz รถnรผnde tutulduฤunda ise ortaya ลรถyle bir hesap รงฤฑkฤฑyor: Tรผrkiyeโde ortalama saat baลฤฑ รผcret 3 dolar olarak hesap ediliyor.
Bu miktar kesintinin sรผrdรผฤรผ 12 saat ve ortalama 4 milyon beyaz yakalฤฑ รงalฤฑลan iรงin hesaplandฤฑฤฤฑnda Tรผrk ekonomisinin uฤradฤฑฤฤฑ kayฤฑp en az 150 milyon dolar olarak ortaya รงฤฑkฤฑyor.
รretimin azalmasฤฑ nedeniyle yaลanacak vergi kayฤฑplarฤฑ ve tรผketici gรผveni nedeniyle azalacak ticaret hacmi sรถz konusu hesaba dahil deฤil
1 SANฤฐYEDE 1.6 MฤฐLYAR DOLAR KAYIP
Amazonโdan yapฤฑlan aรงฤฑklamada internet sayfalarฤฑnฤฑn 1 saniye geรง aรงฤฑlmasฤฑnฤฑn ลirketin cirosunda 1.6 milyar dolar azalmaya neden olduฤu belirtiliyor. Google ise arama esnasฤฑnda sonuรงlarฤฑn yer aldฤฑฤฤฑ sayfanฤฑn saniyenin kฤฑrkta birinden daha yavaล aรงฤฑlmasฤฑ halinde 8 milyon aramanฤฑn gerรงekleลemediฤini belirtiyor. Bu da milyar dolarlฤฑk reklam kaybฤฑ demek.
“ZAMAN ZAMAN OLABฤฐLฤฐR”
Baลbakan Binali Yฤฑldฤฑrฤฑm, sosyal medya sitelerine eriลimdeki yavaลlamaya yรถnelik soru รผzerine, โGรผvenlik aรงฤฑsฤฑndan zaman zaman bu tip tedbirlere baลvurulabilir bunlar geรงici tedbirlerdir tehlike bertaraf edildikten sonra her ลey normale dรถnerโ dedi.
BANKALAR NOTERLER VE ECZANELERDE ฤฐล DURDU
ฤฐnternete yรถnelik bu kararlar, Baลbakanlฤฑk Gรผvenlik ฤฐลleri Genel Mรผdรผrlรผฤรผ’nรผn talebi รผzerine alฤฑnฤฑyor. HDP’li yรถneticilere ve milletvekillerine yรถnelik gรถzaltฤฑ kararlarฤฑnฤฑn uygulanmaya baลlandฤฑฤฤฑ gece yarฤฑsฤฑndan itibaren baลta Doฤu ve Gรผneydoฤu olmak รผzere รผlke genelinde internet bรผyรผk รถlรงรผde yavaลladฤฑ.
Vatandaลlar; Facebook, Twitter ve YouTube’a ve bazฤฑ haber sitelerine eriลimde sฤฑkฤฑntฤฑ yaลadฤฑ. Daha รถnceki uygulamalardan farklฤฑ olarak WhatsApp da gรผn boyu hizmet veremedi.
ฤฐnternetteki yavaลlama, noter, bankacฤฑlฤฑk ve saฤlฤฑk iลlemlerini de etkiledi. Bankalar ve eczaneler hizmet sunumunda sorun yaลadฤฑ.
PROVOKASYON TEDBฤฐRฤฐ
ฤฐnternetteki yavaลlamanฤฑn, gรผvenlik kaynaklฤฑ olduฤu belirtildi. Uygulamanฤฑn, gรถzaltฤฑ ve tutuklama kararlarฤฑ sonrasฤฑnda olasฤฑ toplumsal olaylarฤฑn ve provokasyonlarฤฑn รถnรผnรผ kesmeyi hedeflediฤi kaydedildi.
2 SAATTE SINIRLANIYOR
OHAL kapsamฤฑnda yayฤฑmlanan bir kararname ile internete sฤฑnฤฑrlama yetkisi alฤฑndฤฑ. Baลbakanlฤฑk Gรผvenlik ฤฐลleri Genel Mรผdรผrlรผฤรผโnรผn talebi รผzerine, internet eriลiminin yavaลlatฤฑlmasฤฑ kararฤฑ alฤฑnabiliyor.
Yetkililer, bir sรผre sonra internetin normale dรถneceฤini sรถyledi.
Baลbakanlฤฑk kararฤฑ ile haberleลme 2 saat iรงinde engellenebiliyor.(Habertรผrk)
