ฤฐranโฤฑn eski OPEC Temsilcisi Cevat Yarjani, รผretimi kฤฑsma kararฤฑnฤฑn uzatฤฑlmasฤฑ yรถnรผndeki รงabalara iliลkin, “Rusya ve Suudi Arabistan’ฤฑn รผretimi kฤฑsma anlaลmasฤฑnฤฑn uzatฤฑlmasฤฑ beyanฤฑ petrol sektรถrรผ tarafฤฑndan kabul gรถrdรผ ve fiyatlar รผzerinde olumlu bir etki bฤฑraktฤฑ. Petrolรผn varil fiyatฤฑnฤฑn 55-60 dolar bandฤฑnda dengelenmesi sektรถrรผn tรผm paydaลlarฤฑ aรงฤฑsฤฑndan en sรผrdรผrรผlebilir nokta olarak gรถrรผlรผyor. 2017 sonuna kadar bu fiyat aralฤฑฤฤฑnda dengelenme saฤlanacaktฤฑr.” รถngรถrรผsรผnde bulundu.
Yarjani, Ulusal Petrol ฤฐhraรง Eden รlkeler รrgรผtรผ (OPEC) รผyesi ve OPEC dฤฑลฤฑ รผlkelerin son รผรง yฤฑldฤฑr dalgalanan petrol fiyatlarฤฑnฤฑn toparlanmasฤฑna yรถnelik รงabalarฤฑnฤฑ AA muhabirine deฤerlendirdi.
Yarjani, OPEC dฤฑลฤฑ รผreticilerden Rusya ile Suudi Arabistan’ฤฑn henรผz bir anlaลma olmamasฤฑna raฤmen beyan ettikleri, “Petrol รผretim kฤฑsฤฑntฤฑsฤฑ anlaลmasฤฑnฤฑ 9 ay daha uzatma” รถnerisinin, piyasalarda fiyatlarฤฑn seyrinde yukarฤฑ yรถnlรผ dengelenme oluลturmaya baลladฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Sรถz konusu ortak aรงฤฑklamanฤฑn petrol fiyatlarฤฑ aรงฤฑsฤฑndan karar birliฤi saฤlanmasฤฑ adฤฑna รถnemli bir gรถsterge olarak nitelendirilebileceฤini belirten Yarjani, “Rusya ve Suudi Arabistan’ฤฑn รผretimi kฤฑsma anlaลmasฤฑnฤฑn uzatฤฑlmasฤฑ beyanฤฑ petrol sektรถrรผ tarafฤฑndan kabul gรถrdรผ ve fiyatlar รผzerinde olumlu bir etki bฤฑraktฤฑ. Bu beyan piyasaya gรผรงlรผ bir mesaj verdi ve kรผresel petrol รผreticilerinin petrol piyasasฤฑna istikrarฤฑ getirmek iรงin kararlฤฑlฤฑklarฤฑnฤฑ ortaya koydu. Bu sayede, 25 Mayฤฑs’taki 172. olaฤan OPEC toplantฤฑsฤฑ รงok iyi havada geรงecek. OPEC’in 25 Mayฤฑs’taki toplantฤฑsฤฑnda herhangi bir anlaลmazlฤฑk รงฤฑkacaฤฤฑnฤฑ sanmฤฑyorum, รงรผnkรผ geรงen kasฤฑm ayฤฑndan bu yana OPEC tarihinde gรถrรผlmemiล bir uyum gรถzlemliyoruz.” diye konuลtu.
“Varil baลฤฑna 55-60 dolar en sรผrdรผrรผlebilir fiyat”
Yarjani, petrol fiyatlarฤฑnฤฑn dรผลรผk seviyelerde seyretmesinin tรผketiciye yarar saฤladฤฑฤฤฑ ve yรผksek fiyatlarฤฑn ise รผretici iรงin olumlu olduฤu algฤฑsฤฑnฤฑn yanlฤฑล temellere dayandฤฑฤฤฑna iลaret ederek, ลรถyle devam etti:
“Mevcut dรผลรผk petrol fiyatฤฑ ortamฤฑnda, her ne kadar bu seviyedeki rakamlar tรผketiciler aรงฤฑsฤฑndan olumlu karลฤฑlansa da, bir mรผddet sonra bu durum yatฤฑrฤฑmcฤฑnฤฑn iลtahฤฑnฤฑ kaรงฤฑrฤฑp yeni alanlara yatฤฑrฤฑmฤฑ azaltarak petrol รผretimini dรผลรผrecek bir ortam oluลturacaktฤฑr. Fiyatlarฤฑn dรผลรผk gitmesinin kฤฑsa dรถnemli etkileri รงekici gรถzรผkรผr, ancak uzun dรถnemde รผretici, tรผketici ve yatฤฑrฤฑmcฤฑ aรงฤฑsฤฑndan sektรถrde negatif etkisi gรถzlenecektir. Fiyatlara baฤlฤฑ olarak petrol รผretiminin dรผลmesi, daha tehlikeli sonuรงlar doฤuracaktฤฑr. Fiyatlar, dรผลรผk รผretim sonrasฤฑnda ise yine keskin ve hฤฑzlฤฑ bir ลekilde yรผkselecektir. Bu durum yine piyasalarda geรงmiลte olduฤu gibi dengesizliฤe sebep olacak ve petrole gereฤinden รงok fiyat biรงmek piyasa aรงฤฑsฤฑndan hiรง iyi bir sonuรง getirmeyecektir.”
Fiyatlarฤฑn OPEC ve OPEC dฤฑลฤฑ รผlkelerin iล birlikleri ile dengelenmesi sanฤฑlanฤฑn aksine sadece รผretici ve ihracatรงฤฑyฤฑ deฤil, tรผketicileri ve yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑ da olumlu etkileyeceฤini anlatan Yarjani, “Bu รงabalar sonucunda, petrolรผn varil fiyatฤฑnฤฑn 55-60 dolar bandฤฑnda dengelenmesi sektรถrรผn tรผm paydaลlarฤฑ aรงฤฑsฤฑndan en sรผrdรผrรผlebilir nokta olarak gรถrรผlรผyor. 2017’nin sonuna kadar bu fiyat aralฤฑฤฤฑnda dengelenme kararlฤฑ iล birliฤiyle saฤlanacaktฤฑr.” deฤerlendirmesinde bulundu.
รretimi kฤฑsma รงabalarฤฑ
OPEC รผyeleri, 29 Eylรผl 2016’da Cezayir’de yaptฤฑklarฤฑ toplantฤฑda, petrol piyasasฤฑnฤฑn yeniden dengelenmesi iรงin petrol รผretimini gรผnlรผk 32,5 ile 33 milyon varil aralฤฑฤฤฑnda sฤฑnฤฑrlama kararฤฑ aldฤฑ.
Kasฤฑm 2016’da, OPEC’in 171. olaฤan toplantฤฑsฤฑnda รผye รผlkeler, gรผnlรผk petrol รผretim seviyesini 32 milyon 500 bin varile dรผลรผrmenin uygun olduฤu sonucuna vardฤฑ. Buna gรถre OPEC รผyesi รผlkeler, 30 Kasฤฑm 2016 tarihinde bu yฤฑlbaลฤฑndan itibaren 6 ay sรผreyle petrol รผretimini gรผnlรผk 1,2 milyon varil indirmeyi kararlaลtฤฑrdฤฑ. 1 Ocak 2017 tarihi itibarฤฑyla ise Rusya yine 6 ay sรผreyle gรผnlรผk 300 bin varil, diฤer OPEC dฤฑลฤฑ รผlkeler de gรผnlรผk ortalama 258 bin varil daha az รผretim yapmaya baลladฤฑ.
Son olarak bu ayฤฑn ortasฤฑnda รin’de bir araya gelen Suudi Arabistan ve Rusya yetkilileri ortak basฤฑn toplantฤฑsฤฑyla, haziran sonunda dolacak daha รถnceki รผretim kฤฑsฤฑntฤฑsฤฑ anlaลmasฤฑnฤฑn, 2018’in mart ayฤฑna kadar uzatฤฑlmasฤฑ yรถnรผnde gรถrรผล belirtti.
