Bloomberg HT’nin haberine gรถre Tรผrkiye ekonomi gรผndeminin ilk sฤฑrasฤฑna yerleลen kur korumalฤฑ TL vadeli mevduat รผrรผnรผ iรงin ฤฐล Bankasฤฑ Genel Mรผdรผrรผ Hakan Aran “90 gรผnlรผk fฤฑrsat penceresi” nitelemesini yaptฤฑ.
Aran, yeni ekonomik model ve yeni enstrรผmanฤฑ deฤerlendirmek รผzere Bloomberg HT-Habertรผrk ortak yayฤฑnฤฑna katฤฑldฤฑ.
Aran’ฤฑn yayฤฑnda รถne รงฤฑkan ifadeleri ลunlar oldu:
Bu dรถnemi elbirliฤiyle yรถnetmeye รงalฤฑลtฤฑk. Dilimiz dรถndรผฤรผnce yeni ekonomik modeli anlamaya ve desteฤimizi sunmaya รงalฤฑลtฤฑk. Kฤฑsa vadede bu model iรงin yapฤฑlacaklar รผzerinde รงaresiz kalฤฑyoruz. Bu รถnemli bir aรงmazdฤฑ. Bildiฤimiz tek enstrรผman faiz olduฤu iรงin hep faizi konuลtuk.
Yeni Bakan Nureddin Nebati, Dolmabahรงe’de bizleri topladฤฑฤฤฑnda ‘Faizi unutuyorsunuz, faiz dฤฑลฤฑnda ne yapabileceฤimizi’ konuลalฤฑm mesajฤฑ verdi.
Dรผn akลamki tedbirlerle birlikte Dรถvizdeki kazanฤฑmฤฑ TL’de kalarak saฤlayacak bir enstrรผman oldu. Biz Dolmabahรงe’deki toplantฤฑda dรถvize endeksli tahvil diye not almฤฑลtฤฑk. Yeni ekonomik modelin baลarฤฑsฤฑ iรงin ortam yaratฤฑldฤฑ. Dรผn tarihi bir gรผn oldu, trendin kฤฑrฤฑldฤฑฤฤฑ bir gรผn oldu.
“90 gรผnlรผk fฤฑrsat penceresi”
Hazine’ye yรผk bir iki รงeyrek sรผrebilir, sonrasฤฑnda normalleลme olur.
Dรผn bize yeni modelin baลarฤฑsฤฑ iรงin bir fฤฑrsat penceresi aรงฤฑldฤฑ. 90 gรผnlรผk bir fฤฑrsat penceresi aรงฤฑlmฤฑล oldu. Umarฤฑm bu sefer bu fฤฑrsatฤฑ iyi kullanฤฑrฤฑz.
Yatฤฑrฤฑm araรงlarฤฑnฤฑ รงeลitlendirmek bizim gรถrevimiz. Sรผrekli kamunun bir finansal รผrรผn tasarlamasฤฑ doฤru deฤil. Sanฤฑrฤฑm faiz dฤฑลฤฑnda bir imkan olduฤunu gรถstermek iรงin bรถyle bir enstrรผman yaratฤฑldฤฑ. Ama bankacฤฑlฤฑk iรงin bizim gรถrevimiz yaratฤฑcฤฑ olarak yatฤฑrฤฑm araรงlarฤฑnฤฑ รงeลitlendirmek.
En uzun vadenin 60 gรผn olmasฤฑ รงok doฤru deฤil. Eฤer bunu 90 gรผne รงฤฑkarฤฑp mรผลterilerimizi ikna edersek รถnemli bir kazanฤฑm olur. รรผnkรผ vade uyumsuzluฤu baskฤฑ yaratฤฑyordu. Fakat bunu yaลayarak gรถreceฤiz. Vatandaลฤฑn 90 gรผnlรผk mevduata nasฤฑl tepki vereceฤini bilmiyoruz. Aslฤฑnda mรผลterilerimizin yapmadฤฑฤฤฑ bir ลey deฤil. Ama kararlฤฑlฤฑk gรถstermeleri gerekiyor. Bu รถngรถrรผlebilirliฤin bir testi olacak.
รrรผn รงok yeni. Mutlaka iรงinde birtakฤฑm deฤiลtirilmesi gereken yanlar olabilir. Bunu ileride konuลuruz diye dรผลรผnรผyorum.
“1,75 milyar dolar bozuldu”
Dรผn akลamdan sabah 10’a kadar 1,75 milyar dolarlฤฑk dรถviz bozuldu. ฤฐhtiyaรง sahiplerinin almasฤฑyla kur 13’te dengelendi. Saฤlฤฑklฤฑ bir durum. Yฤฑl sonuna kadar bu dengede gider ve kura bakmayฤฑz diye umut ediyorum.
Son dรผลรผล yabancฤฑ para sahiplerinin TCMB’den daha gรผรงlรผ olduฤunu gรถsterdi. Asฤฑl รถnemli olan piyasanฤฑn ikna olmasฤฑ. Biz bize kaldฤฑฤฤฑmฤฑzda bir sorun gรถrmรผyorum. Yabancฤฑlar bile olsa artฤฑk dรถviz รผzerinde bir risk yok.
Fฤฑrsat penceresi aรงฤฑldฤฑ ama iletiลime dikkat etmemiz gerekiyor. Vatandaลฤฑn doฤru bilgilendirilmesi gerekiyor.
“En bรผyรผk kฤฑrฤฑlganlฤฑฤฤฑmฤฑz enflasyon”
En bรผyรผk kฤฑrฤฑlganlฤฑฤฤฑmฤฑz enflasyon ve enflasyon beklentileri. Getiri eฤrisini mutlaka lehimize dรถnรผลtรผrmemiz gerekiyor. 90 gรผnlรผk sรผre kabul edilirse vatandaล tarafฤฑndan geliลtireceฤimiz araรงlarฤฑn sayฤฑsฤฑ ve รงeลitliliฤi de artacak. Bu noktada bankacฤฑlฤฑฤฤฑn enflasyonun ineceฤine katkฤฑ sunacaฤฤฑna inanฤฑyorum. Yรผksek enflasyon ile faiz arasฤฑndaki uรงurum enstrรผmanlarฤฑ sฤฑnฤฑrlฤฑyordu.
Bankalar kur korumalฤฑ รผrรผn dฤฑลฤฑnda enflasyon korumalฤฑ รผrรผnler de รงฤฑkarmalฤฑ.
Enflasyonu bir hastalฤฑk olarak nitelendiriyorum. Faiz yรผksek ateล. Ama asฤฑl รงรถzmemiz gereken hastalฤฑk enflasyon. Enflasyonu รงรถzmeden yatฤฑrฤฑmcฤฑyฤฑ ikna etmemiz mรผmkรผn deฤil. Birinci รถnceliฤimiz enflasyonun ve beklentilerinin dรผลmesi olmalฤฑ.
Bรผtรผn bankalar bu รผrรผne katฤฑlacaktฤฑr. Katฤฑlmamak iรงin daha iddialฤฑ bir รผrรผnรผnรผz olmasฤฑ gerekiyor. Toplantฤฑlarda bรถyle bir enstrรผmanฤฑ รถnermememiz bizim ayฤฑbฤฑmฤฑz. Bu gibi durumlarda yaratฤฑcฤฑlฤฑฤฤฑmฤฑzฤฑ artฤฑrmamฤฑz gerekiyor. Bu ลartlar altฤฑnda bizler daha uygun daha sรผrdรผrรผlebilir รผrรผnler รงฤฑkarmamฤฑz gerekiyor.
“รrรผn yarฤฑn bile hazฤฑr olabilir”
TBB’deki toplantฤฑdan sonra arkadaลlarฤฑmฤฑz bu gece yapacaฤฤฑ toplantฤฑyla yarฤฑna bile hazฤฑr olabilir. Ben bankalarฤฑn bu gece yapacaฤฤฑ รงalฤฑลmayla yarฤฑna hazฤฑr olacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyorum.
Sisteme gรผven duymak รงok รถnemli. Yastฤฑk altฤฑnฤฑn geri geleceฤini dรผลรผnรผyorum. Bunun da izlerini gรถrรผyorum. Bugรผn efektif giriลi gรถrdรผk. Son 3 gรผnรผ รงฤฑkarฤฑrsak ฤฐล Bankasฤฑ รถzelinde yฤฑlbaลฤฑndan bu yana 7,2 milyar dolarlฤฑk efektif giriลi oldu. Saฤda solda รงฤฑkan haberler dolayฤฑsฤฑyla efektif รงฤฑkฤฑลฤฑ gรถrรผlmรผลtรผ son gรผnlerde. Artฤฑk bu gibi haberler tartฤฑลma dฤฑลฤฑnda kalฤฑr diye dรผลรผnรผyorum.
Dรผnkรผ kararla birlikte TCMB’nin politika faizi daha รถnemli hale gelmiลtir. Artฤฑk politika faizi herkes iรงin belirleyici oluyor.
ฤฐlk baลta 90 gรผnle baลlar, ama vade dรถnรผลlerinde uzayarak bir yฤฑla รงฤฑkar. Eฤer bir yฤฑla รงฤฑkarsak baลarฤฑlฤฑ olduk demektir ama 90 gรผnde kalฤฑrsak sorun var anlamฤฑna gelir.
Dรผnkรผ kararlar รถncesine gรถre kredi faizlerinde รงok daha uygun bir ortam var. รรผnkรผ kurdaki baskฤฑ ve รถngรถrรผlemezlik bizim en bรผyรผk sorunumuzdu. Kredi faizlerinin indirilememesinin nedeni buydu. Ben kredi faizlerinde hฤฑzlฤฑ bir dรผลรผล beklerim.
Bu sistemde risk mรผลterilerin kabul edip etmemesi konusunda olur. Mรผลterilerimizin bu modele inanฤฑyor olmasฤฑ, birikimlerini burada deฤerlendiriyor olmasฤฑ รถnemli. Bunun saฤlanamamasฤฑ bir risk. Mรผลterinin bunu beฤenmemesi bir risk. ลimdi รผzerimize dรผลen 90 gรผnde mรผลterilerimize iyi bir deneyim yaลatmak. Riskimiz 90 gรผnรผn sonunda belirlenecek.
