Irak hรผkรผmetinin kontrolรผ yitirdiฤi Kuzey Irak’ta Kรผrt Bรถlgesel Yรถnetimi’ne baฤlฤฑ silahlฤฑ gรผรงler, ordunun mevzilerini terk etmesinin ardฤฑndan Kerkรผk kentini denetimlerine alฤฑrken, radikal ฤฐslamcฤฑ militanlar baลkent Baฤdat’a doฤru ilerliyor.
รzerk Kรผrt yรถnetimi silahlฤฑ kuvvetlerinin sรถzcรผsรผ Cabbar Yawar, “Kerkรผk’รผn tamamฤฑ peลmergenin eline geรงti. Kerkรผk’te Irak ordusu kalmadฤฑ” dedi.
Kerkรผk’รผ tarihi baลkentleri olarak gรถren Iraklฤฑ Kรผrtler, รถzerk yรถnetimin sฤฑnฤฑrlarฤฑnฤฑn hemen dฤฑลฤฑnda kalan ve zengin petrol yataklarฤฑna sahip kenti almayฤฑ uzun zamandฤฑr hayal ediyorlardฤฑ.
Dรผzenli silahlฤฑ kuvvetleri olan Iraklฤฑ Kรผrtlerin hฤฑzla Kerkรผk’te kontrolรผ ele geรงirmesi, Irak ลam ฤฐslam Devleti (IลฤฐD) militanlarฤฑnฤฑn geรงen hafta baลlattฤฑฤฤฑ taarruzun Irak’ta sฤฑnฤฑrlarฤฑ nasฤฑl deฤiลtirdiฤini gรถsteriyor.
Irak’ฤฑn ikinci bรผyรผk kenti Musul ve eski diktatรถr Saddam Hรผseyin’in doฤduฤu Tikrit kenti Salฤฑ gรผnรผnden bu yana IลฤฐD militanlarฤฑnฤฑn elinde bulunuyor. รlkenin kuzeyindeki diฤer kentleri de ele geรงiren IลฤฐD, taarruzunu sรผrdรผrerek baลkent Baฤdat’ฤฑn bir saat uzaฤฤฑndaki kasabalara kadar ilerledi.
Baฤdat’taki ลii hรผkรผmete baฤlฤฑ ordu ise taarruza karลฤฑ koymadan daฤฤฑlarak askeri tesislerle silahlarฤฑ militanlara terk etti.
Gรผvenlik ve polis kaynaklarฤฑ Baฤdat’ฤฑn 90 kilometre kuzeyindeki Udhaim kasabasฤฑnฤฑn kฤฑsmen militanlarฤฑn eline geรงtiฤini, ordunun ise mevzilerini terk ederek yakฤฑnlardaki Khalis kentine รงekildiฤini bildirdi.
Udhaim’de bulunan bir polis memuru, “Destek kuvvetlerini bekliyoruz. Kontrolรผ ele almalarฤฑna izin vermemeye kararlฤฑyฤฑz. Terรถristlerin Baฤdat’ฤฑ kuzeye baฤlayan karayolunu kesmeye รงalฤฑลacaklarฤฑndan endiลe ediyoruz” dedi.
Tikrit sakinleri ise militanlarฤฑn ele geรงirdikleri kentleri yรถnetmek iรงin askeri konseyler kurduklarฤฑnฤฑ sรถyledi.
Tikrit’in kuzeyindeki Alam kentinde รถnde gelen bir aลiret mensubu, “Kentimize yรผzlerce (militan) geldi, buraya kan dรถkmek veya รถรง almak iรงin deฤil reform ve adalet getirmeyi istediklerini sรถylediler. Kentin yรถnetimine emekli bir generali getirdiler. Militanlarฤฑn lideri ลunu tekrarlฤฑyordu: ‘Nihai hedefimiz Baฤdat, asฤฑl savaล orada olacak'” dedi.
Sรผnni militanlarฤฑn kente ulaลmasฤฑna engel olmak iรงin baลkent Baฤdat’ta gรผvenlik artฤฑrฤฑldฤฑ. Sรผnni ve ลii nรผfusun bulunduฤu baลkentte ABD iลgali sฤฑrasฤฑnda 2006-2007 yฤฑllarฤฑnda ลiddetli mezhep รงatฤฑลmalarฤฑ yaลanmฤฑลtฤฑ.
Irak’ฤฑn kuzeyini birkaรง gรผn iรงinde ele geรงiren IลฤฐD’in taarruzu, ABD ordusunun 2011’de รงekilmesinden bu yana Irak’ฤฑn toprak bรผtรผnlรผฤรผne yรถnelik en bรผyรผk tehdidi oluลturuyor.
IRAK ORDUSUNDA MORAL ZAYIF
ABD’nin eฤitimi iรงin neredeyse 25 milyar dolar harcadฤฑฤฤฑ 1 milyon askeri bulunan Irak ordusunda moral zayฤฑf. Sรผnni nรผfus, ลii hรผkรผmetinin รงฤฑkarlarฤฑnฤฑ temsil ettiฤini dรผลรผndรผฤรผ orduya gรผvenmiyor.
Irak parlamentosu bugรผn Baลbakan Nuri el Maliki’nin yetkilerini artฤฑracak olan olaฤanรผstรผ hal ilan edilmesi teklifini gรถrรผลmek รผzere olaฤanรผstรผ toplanacak.
Yaklaลฤฑk 2 milyon kiลinin yaลadฤฑฤฤฑ Musul kenti ve kentin bulunduฤu Ninova vilayetinden 500,000 kiลinin daha gรผvenli รถzerk Kรผrt yรถnetimine baฤlฤฑ bรถlgelere kaรงtฤฑฤฤฑ bildirildi.
Kerkรผk’รผn Kรผrtlerin eline geรงmesi ise Saddam Hรผseyin’in devrilmesinden bu yana รผlkeyi bir arada tutan kฤฑrฤฑlgan gรผรง dengesinin kaybolduฤuna iลaret ediyor.
ฤฐรงiลlerinde 2003 yฤฑlฤฑndan bu yana baฤฤฑmsฤฑz olan รถzerk Kรผrt yรถnetimi, รผlkenin petrol gelirlerinden sabit bir pay alฤฑyor. Kรผrtler’in zengin Kerkรผk petrol yataklarฤฑnฤฑ almalarฤฑ tek baลlarฤฑna petrolden daha fazla gelir elde etmeleri ve sorunlarla boฤuลan bir Irak’ฤฑn parรงasฤฑ olmaya devam etmeleri iรงin รถzendirici bir ekten kalmadฤฑฤฤฑ anlamฤฑna gelebilir.
Maliki’nin ordusu baลkentin batฤฑsฤฑnda kalan Fฤฑrat vadisinin kontrolรผnรผ geรงen yฤฑl IลฤฐD’e kaptฤฑrdฤฑ. Kuzeydeki Dicle vadisinin bu haftaki kaybedilmesi, hรผkรผmetin sadece baลkent Baฤdat ve รผlkenin gรผneyini elinde tutabildiฤini gรถsteriyor.
IลฤฐD bu haftaki taarruz ile Irak-Suriye arasฤฑnda sฤฑnฤฑrฤฑ oluลturan geniล รงรถl bรถlgesini ele geรงirirken ve bรถlgede katฤฑ ฤฐslami prensiplere gรถre yรถnetilen bir devlet oluลturma hedefine bir adฤฑm daha yaklaลtฤฑ.
Maliki, Musul’un dรผลmesini “komplo” olarak niteleyerek รผslerini terk eden gรผvenlik gรผรงlerinin cezalandฤฑrฤฑlacaฤฤฑnฤฑ sรถyledi. Maliki bazฤฑ vilayetlerde sivillerin orduya gรถnรผllรผ olarak IลฤฐD’e karลฤฑ savaลa katฤฑldฤฑklarฤฑnฤฑ sรถyledi.
Militanlarฤฑn ele geรงirdikleri bazฤฑ kentlerde asker ve polisleri infaz ettiklerine dair haberler de bulunuyor.
El Kaide’nin lideri Eymen el Zevahiri ile ters dรผลerek รถrgรผtle baฤlarฤฑnฤฑ koparan IลฤฐD, Ebu Bekir el Baฤdadi tarafฤฑndan yรถnetiliyor. IลฤฐD, Suriye’de el Kaide ile baฤlantฤฑlฤฑ silahlฤฑ gruplarla da รงatฤฑลฤฑyor.
IลฤฐD Irak’ta ลii sivilleri hedef alan sayฤฑsฤฑz bombalฤฑ saldฤฑrฤฑ dรผzenleyerek her ay yรผzlerce kiลiyi รถldรผrdรผ.
