Tรผrkiye’nin de รผyelerinden biri olduฤu Ekonomik ฤฐลbirliฤi ve Kalkฤฑnma รrgรผtรผ’nรผn (OECD) her yฤฑl yayฤฑnlanan “Eฤitime Bakฤฑล” (Education at a Glance) raporuna gรถre, Tรผrkiye’de yรผksek eฤitim almฤฑล her dรถrt kiลiden biri iล bulamฤฑyor.
OECD’nin 2016 verilerine dayandฤฑrarak yayฤฑnladฤฑฤฤฑ raporunda Tรผrkiye’de yรผzde 25 civarฤฑndaki iลsiz รผniversite mezununa ek olarak, lise mezunlarฤฑ arasฤฑnda iลsizlik oranฤฑ yรผzde 38 ve lise diplomasฤฑ olmayanlarda ise yรผzde 49 olarak kaydedildi.
OECD รผyesi รผlkelerin ortalamasฤฑna bakฤฑldฤฑฤฤฑnda ise yรผksek รถฤrenim gรถrmรผล kiลilerde iลsizlik yรผzde 16, lise mezunlarฤฑnda yรผzde 25 ve lise diplomasฤฑ olmayanlarda ise yรผzde 43 ลeklinde.
ฤฐลletme ve hukuk mezunlarฤฑ iล bulamฤฑyor
Tรผrkiye’de iลletme ve hukuk alanlarฤฑnda yรผksek รถฤrenim gรถrenler, diฤer รผniversite mezunlarฤฑna oranla daha az iล imkanlarฤฑna sahip oluyor. Bu alanlarda mezunlar yรผzde 73 oranฤฑnda kendi branลlarฤฑnda meslek seรงebiliyorlar.
Bunun karลฤฑlฤฑฤฤฑnda รผniversite mezunlarฤฑnฤฑn en rahat iล bulabildiฤi branลlarฤฑ mรผhendislik, inลaat ve tฤฑp oluลturuyor. Bu alanlarda eฤitim almฤฑล kiลiler yรผzde 78 oranฤฑnda iล sahibi olabiliyor.
Mezun olduktan sonra iล imkanlarฤฑ en kฤฑsฤฑtlฤฑ olanlar ise sanat ve beลeri bilimler, sosyal bilimler ve gazetecilik alanlarฤฑnda eฤitim alanlar. Bu kiลilerin iลsizlik oranฤฑ yรผzde 35’in รผzerinde.
Okul รถncesi eฤitim รถnemsenmiyor
Erken รงocukluk eฤitimi (EรE) konusunda ise Tรผrkiye OECD ortalamasฤฑnฤฑn รงok gerisinde. Yeteneklerin geliลimi ve รถฤrenme kabiliyetini arttฤฑran ve aฤฤฑrlฤฑklฤฑ olarak รผรง yaล รถncesi baลlayan EรE’ye katฤฑlฤฑm oranฤฑ Tรผrkiye’de รผรง yaล gruplarฤฑnda yรผzde 9 iken, iki yaล grubunda ise neredeyse bulunmuyor.
ฤฐki ve รผรง yaล grubunda baลฤฑ รงeken รผlkeler ise ฤฐskandinavya’dan. Danimarka, ฤฐzlanda, Norveรง ve ฤฐsveรง’teki velilerin yaklaลฤฑk yรผzde 90’ฤฑ รงocuklarฤฑnฤฑ iki yaลฤฑndan itibaren formasyona tรขbi eฤitime sokuyor. Avrupa dฤฑลฤฑndan da Gรผney Kore bu konuda en fazla hassasiyet gรถsteren รผlkelerden.
Buna karลฤฑlฤฑk OECD ortalamasฤฑna bakฤฑldฤฑฤฤฑnda รผรง yaล grubunda EรE’ye katฤฑlฤฑm yรผzde 78, iki yaล grubunda ise yรผzde 39 olarak kayda geรงmiล durumda.
Dรถrt yaล gruplarฤฑnda ise Tรผrkiye’de eฤitim alan รงocuk oranฤฑ yรผzde 32 olmasฤฑna karลฤฑn, bu oran OECD ortalamasฤฑnda yรผzde 87 civarฤฑnda.
Eฤitime katฤฑlฤฑmdaki bu uรงurum kendisini ilkokul รงaฤฤฑnda da gรถsteriyor. Tรผrkiye’de 25-64 arasฤฑ yaล grubundakilerin yรผzde 43’รผ sadece ilkokul mezunuyken, รผye devletler arasฤฑnda dรผลรผk eฤitimli olma oranฤฑ ile en yรผksek skoru Endonezya ile paylaลฤฑyor.
Devlet ve รถzel arasฤฑnda uรงurum
Rapordaki bir diฤer รงarpฤฑcฤฑ istatistik de Tรผrkiye’de devlet ve รถzel okullar arasฤฑndaki eฤitim kalitesi ve รถฤrenci baลฤฑna dรผลen eฤitmen sayฤฑsฤฑndaki uรงurum.
Tรผrkiye’de รถzel okullarda her sฤฑnฤฑfa dรผลen รถฤrenci sayฤฑsฤฑ OECD รผyeleri arasฤฑnda ortalamanฤฑn altฤฑnda olsa da, devlet okullarฤฑnda sฤฑnฤฑf mevcudiyetleri en yรผksekler arasฤฑnda. Bu da aynฤฑ zamanda Tรผrkiye’yi devlet ve รถzel okullar arasฤฑndaki uรงurumun en fazla yaลandฤฑฤฤฑ OECD รผyesi olarak konumlandฤฑrฤฑyor.
Orta eฤitimde devlet kurumlarฤฑnda sฤฑnฤฑflara 35 รถฤrenci dรผลerken, รถzel okullarda bu sayฤฑ 20. OECD geneline bakฤฑldฤฑฤฤฑnda devlet okullarฤฑnda ortalama 23, รถzel okullarda ise 22 รถฤrenci bulunuyor. Genel ortalamaya bakฤฑldฤฑฤฤฑnda da aynฤฑ uรงurum gรถze รงarpฤฑyor.
Ancak son yฤฑllarda Tรผrkiyeโde sฤฑnฤฑf ortalamalarฤฑnda รงarpฤฑcฤฑ bir dรผลรผล yaลanฤฑyor. 2005 ile 2015 yฤฑllarฤฑ arasฤฑnda รผlkedeki sฤฑnฤฑf ortalamalarฤฑnda yรผzde 16’lฤฑk bir dรผลรผล gรถzlenirken, bu oran OECD รผyeleri arasฤฑnda ikinci en bรผyรผk azalma. Bu kalemde genel OECD ortalamasฤฑ ise yรผzde 2.
Eฤitmen yetersizliฤi
Sฤฑnฤฑflardaki kalabalฤฑk aynฤฑ zamanda eฤitim kalitesine de yansฤฑyor. รฤretmen baลฤฑna dรผลen รถฤrenci istatistiklerine bakฤฑldฤฑฤฤฑnda bu oran ilkokulda 18, orta okulda 17, lisede 14 ve yรผksek รถฤrenimde 22 olarak kayda geรงti.
Eฤitmen baลฤฑna dรผลen รถฤrenci istatistiklerinde OECD ortalamalarฤฑ ise aynฤฑ sฤฑra ile ilkokulda 15, orta okulda 13, lisede 14 ve yรผksek รถฤrenimde 16.
Devlet ve รถzel ayrฤฑmฤฑ bu noktada yine ortaya รงฤฑkฤฑyor. Devlet okullarฤฑnda bir รถฤretmene genel ortalamada 16 รถฤrenci dรผลerken, รถzel okullarda bir รถฤretmen sekiz รถฤrenciye tรผm vaktini ayฤฑrabiliyor. OECD ortalamasฤฑ ise รถzel ya da devlet farkฤฑ gรถzetmeksizin eฤitmen baลฤฑna 13 รถฤrenci ลeklinde.
Rapor, aradaki bu uรงurumun รถzel okullar ile devlet okullarฤฑ arasฤฑnda eฤitim ve รถฤrenme kalitesinde bรผyรผk eลitsizlikler doฤurabileceฤine iลaret ediyor.
