ฤฐstanbul Sanayi Odasฤฑ (ฤฐSO) Tรผrkiye ฤฐmalat Satฤฑnalma Yรถneticileri Endeksi (PMI), aฤustosta 47,4’e yรผkseldi.
Eลik deฤer olan 50,0โnin รผzerinde รถlรงรผlen tรผm rakamlarฤฑn sektรถrde iyileลmeye iลaret ettiฤi anket sonuรงlarฤฑna gรถre, temmuzda 46,9 olarak รถlรงรผlen manลet PMI, aฤustosta 47,4 oldu.
Faaliyet koลullarฤฑ รผst รผste altฤฑncฤฑ ay zayฤฑflamฤฑล olmakla birlikte son anket verileri imalat sektรถrรผndeki bozulmanฤฑn hafif hฤฑz kestiฤine iลaret etti. Manลet endeks ile uyumlu olarak รผretimdeki yavaลlama temmuza kฤฑyasla daha ฤฑlฤฑmlฤฑ gerรงekleลti.
Bununla birlikte zorlu piyasa koลullarฤฑ ve yรผksek fiyatlar nedeniyle dรผลรผล aฤustosta da sert ลekilde devam etti. Yeni sipariลlerde ise dรผลรผล aฤustos ayฤฑnda hฤฑz kazandฤฑ ve Mayฤฑs 2020โden bu yana en yรผksek oranda gerรงekleลti.
Anket katฤฑlฤฑmcฤฑsฤฑ firmalar, talepteki yetersizlik ve fiyatlardaki artฤฑลlarฤฑn yanฤฑ sฤฑra kรผresel ekonomideki zayฤฑflฤฑฤa dikkati รงekti. Buna paralel olarak yeni ihracat sipariลleri de yavaลlarken bazฤฑ katฤฑlฤฑmcฤฑlar Avrupa talebinde azalma olduฤunu bildirdi.
ฤฐstihdamฤฑn artmaya devam etmesi ve artฤฑล hฤฑzฤฑnฤฑn son รผรง ayฤฑn en yรผksek dรผzeyine รงฤฑkmasฤฑ, anketin gรถrece pozitif geliลmesi oldu. Fiyat baskฤฑlarฤฑnฤฑn mรผลteri talebi ve รผretim hacimleri รผzerindeki etkileri sรผrmekle beraber, enflasyonun รผรงรผncรผ รงeyrek ortalarฤฑnda yavaลladฤฑฤฤฑna iliลkin sinyaller devam etti.
Ham madde, nakliye ve enerji maliyetlerindeki yรผksek seyir, asgari รผcretteki artฤฑล ve Tรผrk lirasฤฑndaki deฤer kaybฤฑ gibi faktรถrler girdi maliyetleri ve satฤฑล fiyatlarฤฑndaki yรผkseliลe katkฤฑ yaptฤฑ. Bununla birlikte, enflasyon oranlarฤฑ girdi fiyatlarฤฑnda son 31 ayฤฑn, nihai รผrรผn fiyatlarฤฑnda ise son 18 ayฤฑn en ฤฑlฤฑmlฤฑ dรผzeylerine geriledi.
Mevcut girdi stoklarฤฑnฤฑn รผretim gereksinimlerini karลฤฑlamaya bรผyรผk รถlรงรผde yeterli olmasฤฑ nedeniyle imalatรงฤฑlar aฤustosta girdi alฤฑmlarฤฑnฤฑ azalttฤฑklarฤฑnฤฑ bildirdi. Satฤฑn alฤฑm yapan firmalar ise tedarikรงilerin malzeme temininde yaลadฤฑklarฤฑ zorluklara baฤlฤฑ olarak artan teslimat sรผreleriyle karลฤฑlaลmaya devam etti.
Satฤฑลlarda gรถrรผlen yavaลlama, nihai รผrรผn stoklarฤฑndaki artฤฑล eฤiliminin dรถrt aya ulaลmasฤฑnฤฑ saฤladฤฑ. Stoklardaki artฤฑล, Eylรผl 2015โten bu yana en yรผksek hฤฑzda gerรงekleลti.
– Takip edilen 10 sektรถrรผn รงoฤunda รผretim dรผลtรผ, istihdam ise arttฤฑ
ฤฐstanbul Sanayi Odasฤฑ Tรผrkiye Sektรถrel PMI, aฤustos ayฤฑnda birรงok sektรถrde zorlu faaliyet koลullarฤฑnฤฑn sรผrdรผฤรผne iลaret etti. Temmuzda olduฤu gibi aฤustosta da yeni sipariลleri artan tek sektรถr kara ve deniz taลฤฑtlarฤฑ sektรถrรผ oldu. รretim ise sektรถrlerin รงoฤunda dรผลรผล gรถsterdi.
Son anketin baลlฤฑca olumlu gรถstergesi yine istihdam olurken, girdi fiyatlarฤฑ enflasyonundaki genel dรผลรผล firmalarฤฑn รผzerindeki maliyet baskฤฑsฤฑnฤฑ kฤฑsmen hafifletti.
Aฤustos ayฤฑnda takip edilen 10 sektรถrรผn dokuzunda yeni sipariลler yavaลladฤฑ. Bu durumun istisnasฤฑ son dรถrt ayฤฑn รผรงรผnde bรผyรผme kaydeden kara ve deniz taลฤฑtlarฤฑ sektรถrรผ oldu. Yeni sipariลlerde en belirgin yavaลlama, Mayฤฑs 2020โden bu yana gรถrรผlen en yรผksek oran ile tekstil sektรถrรผndeydi.
Zayฤฑflฤฑk dฤฑล talep koลullarฤฑnda da kendisini gรถsterirken yeni ihracat sipariลlerini artฤฑrabilen tek sektรถr gฤฑda รผrรผnleri oldu. Yeni sipariลlerin azalmasฤฑ ile sektรถrlerin รงoฤunluฤu aฤustos ayฤฑnda รผretimini de yavaลlattฤฑ.
Temmuz ayฤฑ ile kฤฑyaslandฤฑฤฤฑnda sadece kara ve deniz taลฤฑtlarฤฑ ile makine ve metal รผrรผnler sektรถrlerinde รผretim arttฤฑ. Tekstil, yeni sipariลlere benzer ลekilde รผretimin de en sert ลekilde yavaลladฤฑฤฤฑ sektรถr oldu.
รretim ve yeni sipariลlerdeki ivme kayฤฑplarฤฑna raฤmen, aฤustosta รงoฤu sektรถr istihdamฤฑnฤฑ artฤฑrdฤฑ. En gรผรงlรผ artฤฑล kimyasal, plastik ve kauรงuk รผrรผnleri sektรถrรผnde gerรงekleลti. รรง sektรถrde istihdam azalฤฑrken bunlar iรงerisinde en belirgin dรผลรผล metalik olmayan mineral รผrรผnler imalatฤฑnda gerรงekleลti.
Anket kapsamฤฑnda takip edilen 10 sektรถrรผn tamamฤฑnda girdi maliyeti enflasyonunun gerilemesi, aฤustos ayฤฑnda imalat sektรถrรผnรผ bir รถlรงรผde destekledi. Metalik olmayan mineral รผrรผnler girdi fiyatlarฤฑndaki en hฤฑzlฤฑ artฤฑลฤฑ kaydeden sektรถr olmayฤฑ sรผrdรผrรผrken en dรผลรผk enflasyon ana metal sektรถrรผnde gerรงekleลti.
Tekstil sektรถrรผnde yeni sipariลlerin sert bir ลekilde yavaลlamasฤฑna baฤlฤฑ olarak firmalar talebi artฤฑrmak amacฤฑyla nihai รผrรผn fiyatlarฤฑndaki artฤฑลฤฑ รงok ฤฑlฤฑmlฤฑ dรผzeyde tuttu. Diฤer sektรถrlerin รงoฤunluฤu nihai รผrรผn fiyatlarฤฑnda รถnceki aya kฤฑyasla daha dรผลรผk oranlฤฑ artฤฑลlar yaptฤฑ. Bu durumun tek istisnasฤฑ makine ve metal รผrรผnleri sektรถrรผ oldu.
10 sektรถrรผn tamamฤฑ aฤustos ayฤฑnda daha uzun teslimat sรผreleri ile karลฤฑlaลsa da tedarik zinciri aksamalarฤฑnda en kรถtรผnรผn geride kaldฤฑฤฤฑna iliลkin sinyaller devam etti. Tekstil firmalarฤฑnฤฑn teslimat sรผrelerinde artฤฑล รงok sฤฑnฤฑrlฤฑ kalฤฑrken en belirgin bozulma makine ve metal รผrรผnlerinde gerรงekleลti.
“Piyasa koลullarฤฑnda belirgin zorluklar sรถz konusu”
Aรงฤฑklamada gรถrรผลlerine yer verilen S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktรถrรผ Andrew Harker, aฤustos ayฤฑnda รผretimdeki zayฤฑflamanฤฑn hฤฑz kesmesine karลฤฑn Kovid-19 salgฤฑnฤฑnฤฑn baลlangฤฑcฤฑndan bu yana en yรผksek oranda yavaลlayan yeni sipariลlerde durumun biraz daha endiลe verici olduฤunu ifade etti.
Harker, hem iรง hem de dฤฑล pazarlardaki zayฤฑflฤฑklar nedeniyle piyasa koลullarฤฑnda belirgin zorluklarฤฑn sรถz konusu olduฤuna iลaret ederek, ลunlarฤฑ kaydetti:
“Maliyet baskฤฑlarฤฑnฤฑn aฤustos ayฤฑnda hafiflemeye devam etmesi, firmalar iรงin belli bir rahatlama saฤlฤฑyor. Girdi fiyatlarฤฑndaki artฤฑลฤฑn iki buรงuk yฤฑlฤฑ aลkฤฑn bir dรถnemin en ฤฑlฤฑmlฤฑ dรผzeyine gerilemesi, satฤฑล fiyatlarฤฑndaki yรผkseliลin de yavaลlamasฤฑnฤฑ saฤladฤฑ. Fiyat artฤฑลlarฤฑnฤฑn daha hafif seyretmesi รถnรผmรผzdeki aylarda talepteki bozulmanฤฑn sฤฑnฤฑrlanmasฤฑna yardฤฑmcฤฑ olabilir.”
