Ekonomik bรผyรผmenin รถncรผ gรถstergesi olan imalat sanayi performansฤฑnda en hฤฑzlฤฑ ve gรผvenilir referans kabul edilen ฤฐstanbul Sanayi Odasฤฑ (ฤฐSO) Tรผrkiye ฤฐmalat PMI (Satฤฑn Alma Yรถneticileri Endeksi) anketinin Ekim 2020 dรถnemi sonuรงlarฤฑ aรงฤฑklandฤฑ. Eลik deฤer olan 50,0’nin รผzerinde รถlรงรผlen tรผm rakamlarฤฑn sektรถrde iyileลmeye iลaret ettiฤi anket sonuรงlarฤฑna gรถre, eylรผlde 52,8 olarak รถlรงรผlen PMI ekimde 53,9’a yรผkseldi ve sektรถrรผn performansฤฑnda gรผรงlรผ bir iyileลmeye iลaret etti.
Koronavirรผs (Covid-19) salgฤฑnฤฑndan kaynaklฤฑ daralmanฤฑn ardฤฑndan Tรผrk imalat sektรถrรผ bรถylece รผst รผste beล ay bรผyรผme gerรงekleลtirdi. Yeni sipariลlerde artฤฑล trendi beล ayฤฑ geride bฤฑrakฤฑrken, imalatรงฤฑlar mรผลteri talebinin iyileลmeye devam ettiฤini belirtti. Yeni ihracat sipariลlerinde de artฤฑล kaydedildi. Bรถylece firmalar รผretim hacimlerini ekim ayฤฑnda da yรผkseltti ve bรผyรผme eylรผl ayฤฑna gรถre hฤฑz kazandฤฑ.
รretimde ve mรผลterilere yapฤฑlan รผrรผn teslimatlarฤฑndaki artฤฑลa baฤlฤฑ olarak, birikmiล iลler son รผรง ay boyunca azaldฤฑ. ฤฐstihdamda devam eden belirgin artฤฑล, รผretimdeki geniลlemeyi destekledi. ฤฐstihdam yaratma hฤฑzฤฑnฤฑn ลubat 2018’den beri en yรผksek dรผzeye ulaลmasฤฑ dikkat รงekti.
ฤฐmalatรงฤฑlar ekim ayฤฑnda satฤฑn alma faaliyetlerini de artฤฑrdฤฑ ancak girdilerin รผretim sรผreรงlerinde kullanฤฑlmasฤฑ ve malzeme temininde yaลanan zorluklar nedeniyle girdi stoklarฤฑ azaldฤฑ. รzellikle yurt dฤฑลฤฑndan temin edilen girdilerde tedarik zinciri gecikmeleri daha fazla yaลandฤฑ. Genel olarak teslimat sรผrelerinde hazirandan beri en yรผksek artฤฑล kaydedildi.
Tรผrk lirasฤฑndaki zayฤฑflฤฑk, ekim ayฤฑnda da hem girdi maliyetleri hem de nihai รผrรผn fiyatlarฤฑnda keskin artฤฑลlara yol aรงtฤฑ. Girdi maliyetleri son iki yฤฑllฤฑk dรถnemin en belirgin artฤฑลฤฑnฤฑ gรถsterirken nihai รผrรผn fiyatlarฤฑndaki yรผkseliล de son 25 ayฤฑn en gรผรงlรผ oranฤฑnda gerรงekleลti.
ฤฐstanbul Sanayi Odasฤฑ Tรผrkiye ฤฐmalat PMI anket verileri hakkฤฑnda deฤerlendirmede bulunan IHS Markit Ekonomi Direktรถrรผ Andrew Harker, ลunlarฤฑ sรถyledi: “Tรผrk imalat sektรถrรผnde toparlanma, รผretimde devam eden gรผรงlรผ artฤฑลa baฤlฤฑ olarak ekim ayฤฑnda da sรผrdรผ. Firmalarฤฑn รผretimi desteklemek iรงin istihdam artฤฑrmaya devam etmesi de toparlanmanฤฑn sรผrdรผrรผlebilirliฤine iliลkin gรผvene iลaret etti. IHS Markit, Covid-19 kaynaklฤฑ olarak yฤฑlฤฑn baลlarฤฑnda yaลanan sert dรผลรผลe karลฤฑn, sanayi รผretiminin 2020 yฤฑlฤฑ genelinde sadece yรผzde 0,8 azalacaฤฤฑnฤฑ รถngรถrรผyor. Bu olumlu gรถrรผnรผm, Tรผrk lirasฤฑnda devam eden zayฤฑflฤฑk nedeniyle enflasyonist baskฤฑlarฤฑn artmasฤฑna raฤmen gerรงekleลiyor.”
Faaliyet koลullarฤฑ iyileลen sektรถr sayฤฑsฤฑ sekize yรผkseldi
ฤฐstanbul Sanayi Odasฤฑ Tรผrkiye Sektรถrel PMI ekim verilerine gรถre, Tรผrk imalat sanayiinin farklฤฑ sektรถrlerinde yakฤฑn zamanda gรถzlenen eฤilimler 2020 dรถrdรผncรผ รงeyreฤinin baลฤฑnda da bรผyรผk รถlรงรผde devam etti. Faaliyet koลullarฤฑ iyileลen sektรถr sayฤฑsฤฑ eylรผlde yedi iken, aฤaรง ve kaฤฤฑt รผrรผnleri sektรถrรผnรผn bรผyรผme bรถlgesine geri dรถnmesiyle ekim ayฤฑnda sekize yรผkseldi.
Anket kapsamฤฑnda takip edilen 10 sektรถr iรงerisinde en gรผรงlรผ bรผyรผme yine ana metal sanayi ile kimyasal, plastik ve kauรงuk sektรถrlerinde kaydedildi. รretim ve istihdamdaki en yรผksek oranlฤฑ artฤฑล ana metal sanayi sektรถrรผnde gerรงekleลirken kimyasal, plastik ve kauรงuk sektรถrรผ ise yeni sipariลlerdeki bรผyรผmenin baลฤฑnฤฑ รงekti. Ekim ayฤฑnda faaliyet koลullarฤฑ zayฤฑflayan iki sektรถr, gฤฑda รผrรผnleri ile giyim ve deri รผrรผnleri sektรถrleri oldu.
Mevcut daralma eฤilimi gฤฑda รผrรผnlerinde ikinci, giyim ve deri รผrรผnleri sektรถrรผnde sekizinci aya ulaลtฤฑ. Bu iki sektรถr, aynฤฑ zamanda รผretimin de dรผลรผล gรถsterdiฤi alanlar oldu. รte yandan, koronavirรผs salgฤฑnฤฑ kaynaklฤฑ daralmanฤฑn ardฤฑndan toparlanma sรผreci devam ederken, 10 sektรถrรผn beลi eylรผl ayฤฑna gรถre daha gรผรงlรผ รผretim artฤฑลฤฑ gerรงekleลtirdi.
Yurt dฤฑลฤฑndan alฤฑnan yeni sipariลlerdeki gรผรงlรผ iyileลmenin yansฤฑmasฤฑ olarak, toplam yeni sipariลlerde genele yaygฤฑn artฤฑลlar gerรงekleลti. Takip edilen on sektรถr iรงerisinde yeni ihracat sipariลleri artan sektรถr sayฤฑsฤฑ eylรผlde dรถrt iken, ekimde sekize yรผkseldi. ฤฐmalat sanayi iลgรผcรผ piyasasฤฑnda olumlu geliลmeler sรถz konusu oldu. 2017 yฤฑlฤฑ sonundan beri ilk kez tรผm sektรถrler istihdam artฤฑลฤฑ saฤladฤฑ. Tรผrk lirasฤฑndaki deฤer kaybฤฑnฤฑn devam etmesi, Ekim ayฤฑnda fiyatlar รผzerinde yukarฤฑ yรถnlรผ baskฤฑ oluลturmaya devam etti. Nihai รผrรผn fiyatlarฤฑnda da benzer bir tablo izlendi ve sekiz sektรถrde enflasyon ivme kazandฤฑ. Covid-19 ve malzeme yetersizlikleri nedeniyle, tedarik zincirindeki aksamalarda dรผzelme belirtisi gรถzlenmedi.
