Markit-ฤฐstanbul Sanayi Odasฤฑ Tรผrkiye ฤฐmalat Satฤฑn Alma Yรถneticileri Endeksi (PMI) sonuรงlarฤฑna iliลkin aรงฤฑklama aลaฤฤฑda bulunuyor:
Ekonomik bรผyรผmenin รถncรผ gรถstergesi olan imalat sanayi performansฤฑnda en hฤฑzlฤฑ ve gรผvenilir referans kabul edilen ฤฐstanbul Sanayi Odasฤฑ Tรผrkiye ฤฐmalat PMI, haziranda yeniden eลik deฤer 50,0’nin รผzerine รงฤฑkarak 51,3 olarak gerรงekleลti. Covid-19 salgฤฑnฤฑnฤฑn yayฤฑlmasฤฑnฤฑ รถnlemek iรงin uygulanan kฤฑsฤฑtlamalarฤฑn gevลetilmesi, Tรผrk imalat sektรถrรผnรผn ikinci รงeyrek sonunda bรผyรผme bรถlgesine geri dรถnmesinde etkili oldu. Hem รผretim hem de yeni sipariลler haziranda artฤฑล gรถsterdi.
ฤฐstanbul Sanayi Odasฤฑ Tรผrkiye Sektรถrel PMI haziran verilerine gรถre, yeni vaka sayฤฑlarฤฑndaki dรผลรผล ve Covid-19 kฤฑsฤฑtlamalarฤฑnฤฑn gevลetilmesi, birรงok sektรถrde รผretimin yeniden bรผyรผmeye geรงmesini saฤladฤฑ. รretimi artan sektรถrlerin sayฤฑsฤฑ mayฤฑs ayฤฑna gรถre ikiye katlanarak altฤฑya yรผkseldi. Sektรถrlerin yarฤฑsฤฑnda toplam yeni sipariลler artฤฑล kaydetti. Yedi sektรถrรผn ihracatฤฑnda bรผyรผme gerรงekleลirken, sektรถrlerin รงoฤunluฤunda istihdam artฤฑลฤฑ devam etti.
Ekonomik bรผyรผmenin รถncรผ gรถstergesi olan imalat sanayi performansฤฑnda en hฤฑzlฤฑ ve gรผvenilir referans kabul edilen ฤฐstanbul Sanayi Odasฤฑ (ฤฐSO) Tรผrkiye ฤฐmalat PMI (Satฤฑn Alma Yรถneticileri Endeksi) anketinin Haziran 2021 dรถnemi sonuรงlarฤฑ aรงฤฑklandฤฑ. Eลik deฤer olan 50,0’nin รผzerinde รถlรงรผlen tรผm rakamlarฤฑn sektรถrde iyileลmeye iลaret ettiฤi anket sonuรงlarฤฑna gรถre, mayฤฑsta 49,3 olarak gerรงekleลen manลet PMI, haziranda yeniden eลik deฤer 50,0’nin รผzerine รงฤฑkarak 51,3 olarak gerรงekleลti. Covid-19 salgฤฑnฤฑnฤฑn yayฤฑlmasฤฑnฤฑ รถnlemek iรงin uygulanan kฤฑsฤฑtlamalarฤฑn gevลetilmesi, Tรผrk imalat sektรถrรผnรผn ikinci รงeyrek sonunda bรผyรผme bรถlgesine geri dรถnmesinde etkili oldu. Hem รผretim hem de yeni sipariลler haziranda artฤฑล gรถsterdi. Yurt dฤฑลฤฑndan alฤฑnan yeni sipariลlerde ise ocak ayฤฑndan beri en gรผรงlรผ artฤฑล kaydedildi. Bazฤฑ firmalar, ham madde temininde yaลanan zorluklarฤฑn รผretimde daha yรผksek oranlฤฑ artฤฑลฤฑ engellediฤini bildirdi. Tedarikรงilerin teslimat sรผreleri haziranda yine belirgin bir ลekilde arttฤฑ, ancak bu artฤฑล geรงen yฤฑlฤฑn eylรผl ayฤฑndan beri en ฤฑlฤฑmlฤฑ dรผzeyde gerรงekleลti. Girdi alฤฑmlarฤฑnฤฑn yeniden bรผyรผmeye geรงmesine raฤmen, malzeme teminindeki sฤฑkฤฑntฤฑlar girdi stoklarฤฑndaki azalฤฑลฤฑn devam etmesine yol aรงtฤฑ. Malzemelere eriลimde yaลanan sorunlar nedeniyle imalatรงฤฑlar yeni sipariลleri karลฤฑlarken mevcut stoklarฤฑ kullandฤฑlar. Bunun yansฤฑmasฤฑ olarak nihai รผrรผn stoklarฤฑ da dรผลรผล gรถsterdi.
รretim gereksinimlerindeki artฤฑล, firmalarฤฑ ikinci รงeyrek sonunda istihdam artฤฑลฤฑnฤฑ sรผrdรผrmeye teลvik etti. ฤฐstihdam รผst รผste on รผรงรผncรผ ay arttฤฑ ve sรถz konusu artฤฑล ฤฑlฤฑmlฤฑ dรผzeyde olmasฤฑna raฤmen Mayฤฑs ayฤฑna gรถre daha yรผksek oranda gerรงekleลti.
Girdi maliyetleri enflasyonu haziranda son altฤฑ ayฤฑn en yรผksek dรผzeyine รงฤฑktฤฑ. Anket katฤฑlฤฑmcฤฑlarฤฑ, girdi fiyatlarฤฑndaki artฤฑลฤฑ genel olarak Tรผrk lirasฤฑndaki deฤer kaybฤฑna baฤlarken, baลta metal olmak รผzere ham madde maliyetlerinin yรผkseldiฤine yรถnelik geri dรถnรผลler de alฤฑndฤฑ. Firmalar maliyet yรผklerindeki artฤฑลa kendi satฤฑล fiyatlarฤฑnฤฑ yรผkselterek karลฤฑlฤฑk verdi. Bรถylece satฤฑล fiyatlarฤฑ keskin ลekilde ve Eylรผl 2018’den beri en yรผksek oranda arttฤฑ.
ฤฐstanbul Sanayi Odasฤฑ Tรผrkiye ฤฐmalat PMI anket verileri hakkฤฑnda deฤerlendirmede bulunan IHS Markit Ekonomi Direktรถrรผ Andrew Harker, ลunlarฤฑ sรถyledi:
“Covid-19 vaka sayฤฑlarฤฑnฤฑn hฤฑzlฤฑ ลekilde dรผลmesi ve kฤฑsฤฑtlamalarฤฑn hafifletilmesiyle birlikte haziran ayฤฑnda bรผyรผme bรถlgesine geri dรถnmeyi baลaran Tรผrk imalat sanayi sektรถrรผ, yukarฤฑ yรถnlรผ eฤilimin รถnรผmรผzdeki aylarda da sรผrmesini รผmit ediyor olacak. Bazฤฑ katฤฑlฤฑmcฤฑlar, ham madde temininde sรผregelen zorluklar olmasaydฤฑ bรผyรผmenin daha da gรผรงlรผ olabileceฤini ifade etti. Firmalarฤฑn girdi stoku oluลturmada gรผรงlรผk รงektikleri ve yeni sipariลleri karลฤฑlayabilmek iรงin mevcut nihai รผrรผn stoklarฤฑnฤฑ kullanmak zorunda kaldฤฑklarฤฑ gรถzlendi.”
Sektรถrlerin รงoฤunda รผretim bรผyรผmeye geรงti
ฤฐstanbul Sanayi Odasฤฑ Tรผrkiye Sektรถrel PMI haziran verilerine gรถre, yeni vaka sayฤฑlarฤฑndaki artฤฑล dalgasฤฑnฤฑn geri รงekilmesiyle birlikte Covid-19 kฤฑsฤฑtlamalarฤฑnฤฑn gevลetilmesi, birรงok sektรถrde รผretimin yeniden bรผyรผmeye geรงmesini saฤladฤฑ. Haziranda รผretim artฤฑลฤฑ saฤlayan sektรถrlerin sayฤฑsฤฑ mayฤฑs ayฤฑna gรถre ikiye katlanarak altฤฑya yรผkseldi. รretim รถzellikle giyim ve deri รผrรผnleri sektรถrรผnde gรผรงlรผ ลekilde artarken en belirgin yavaลlama ise makine ve metal รผrรผnleri sektรถrรผnde gerรงekleลti. Sektรถrlerin yarฤฑsฤฑnda toplam yeni sipariลler artฤฑล kaydetti. ฤฐhracat tarafฤฑnda gรถrรผnรผm daha da olumlu seyretti ve yedi sektรถrรผn ihracatฤฑnda bรผyรผme gerรงekleลti. Sektรถrlerin รงoฤunluฤunda istihdam artฤฑลฤฑ devam etti. ฤฐลgรผcรผ sayฤฑlarฤฑnฤฑ azaltan tek sektรถr giyim ve deri รผrรผnleri oldu.
Anket bulgularฤฑ, imalat sektรถrรผnรผn genelinde tedarik zincirindeki aksamalarฤฑn devam ettiฤi yรถnรผndeydi. Tedarikรงilerin teslimat sรผrelerindeki en keskin artฤฑล elektrikli ve elektronik รผrรผn imalatรงฤฑlarฤฑnda gรถrรผldรผ. Bunun sonucu olarak, en yรผksek girdi maliyeti enflasyonu da yine elektrikli ve elektronik รผrรผnler sektรถrรผnde gerรงekleลti.
Genel tabloya bakฤฑldฤฑฤฤฑnda, 10 sektรถrรผn sekizinde girdi fiyatlarฤฑndaki artฤฑลฤฑn hฤฑzlanmasฤฑ dikkat รงekti. Girdi fiyatlarฤฑndaki en ฤฑlฤฑmlฤฑ artฤฑล kimyasal, plastik ve kauรงuk รผrรผnleri imalatรงฤฑlarฤฑnda gerรงekleลti. Satฤฑล fiyatlarฤฑnda ise en yรผksek enflasyon metalik olmayan mineral รผrรผnler sektรถrรผnde kaydedildi. Girdi maliyetlerinde olduฤu gibi satฤฑล fiyatlarฤฑ enflasyonu da sektรถrlerin รงoฤunluฤunda mayฤฑs ayฤฑna gรถre hฤฑzlandฤฑ. Satฤฑล fiyatlarฤฑndaki en yavaล artฤฑล kara ve deniz taลฤฑtlarฤฑ imalatรงฤฑlarฤฑnda รถlรงรผldรผ. รretim ve yeni sipariลlerdeki iyileลme iลaretlerine baฤlฤฑ olarak takip edilen 10 sektรถrden beลinde satฤฑn alma faaliyetleri artฤฑล gรถsterdi. Bununla birlikte, yukarฤฑda belirtilen tedarik zinciri aksamalarฤฑ nedeniyle gฤฑda รผrรผnleri dฤฑลฤฑnda tรผm sektรถrlerde girdi stoklarฤฑ azaldฤฑ. รretim รถncesi stoklarda en sert dรผลรผล makine ve metal รผrรผnleri sektรถrรผnde gerรงekleลti. Veriler, ikinci รงeyrek sonunda nihai รผrรผn stoklarฤฑnฤฑn da genel olarak azaldฤฑฤฤฑna iลaret etti.
