Ekonomik bรผyรผmenin รถncรผ gรถstergesi olan imalat sanayi performansฤฑnda en hฤฑzlฤฑ ve gรผvenilir referans kabul edilen ฤฐstanbul Sanayi Odasฤฑ (ฤฐSO) Tรผrkiye ฤฐmalat PMI (Satฤฑn Alma Yรถneticileri Endeksi) temmuzda 56,9 olarak gerรงekleลti ve ลubat 2011โden beri en yรผksek seviyede kaydedildi. PMI, mart, nisan ve mayฤฑs aylarฤฑndaki gerilemelerin ardฤฑndan gรผรงlenen bir toparlanmaya iลaret etti.
ฤฐstanbul Sanayi Odasฤฑ Tรผrkiye Sektรถrel PMI temmuz verilerine gรถre de imalat sanayi sektรถrlerinde canlanma devam ederken birรงok alt sektรถrรผn faaliyet koลullarฤฑnda รถnceki aya gรถre gรผรงlรผ iyileลme yaลandฤฑ. Bununla birlikte, bazฤฑ sektรถrlerin koronavirรผs salgฤฑnฤฑ nedeniyle zorlanmayฤฑ sรผrdรผrmesi nedeniyle eฤilimlerde belirgin ayrฤฑลma gรถzlendi.
Takip edilen 10 sektรถrden sekizi temmuzda รผretim artฤฑลฤฑ kaydetti.
Ekonomik bรผyรผmenin รถncรผ gรถstergesi olan imalat sanayi performansฤฑnda en hฤฑzlฤฑ ve gรผvenilir referans kabul edilen ฤฐstanbul Sanayi Odasฤฑ (ฤฐSO) Tรผrkiye ฤฐmalat PMI (Satฤฑn Alma Yรถneticileri Endeksi) anketinin Temmuz 2020 dรถnemi sonuรงlarฤฑ aรงฤฑklandฤฑ. Eลik deฤer olan 50,0โnin รผzerinde รถlรงรผlen tรผm rakamlarฤฑn sektรถrde iyileลmeye iลaret ettiฤi anket sonuรงlarฤฑna gรถre, haziranda 53,9 deฤerini alan manลet PMI temmuzda 56,9 olarak gerรงekleลti ve ลubat 2011โden beri en yรผksek seviyede kaydedildi. PMI, mart, nisan ve mayฤฑs aylarฤฑndaki gerilemelerin ardฤฑndan gรผรงlenen bir toparlanmaya iลaret etti.
Koลullarฤฑn normalleลmeye devam etmesi ve mรผลterilerin faaliyetlerine yeniden baลlamasฤฑ, Tรผrk imalatรงฤฑlarฤฑnฤฑn yeni sipariลlerinde รผst รผste iki ay artฤฑล gerรงekleลmesini saฤladฤฑ. Ayrฤฑca geniลlemenin ivme kazandฤฑฤฤฑ da gรถzlendi ve anketin baลladฤฑฤฤฑ Haziran 2005โten beri en hฤฑzlฤฑ bรผyรผme oranlarฤฑndan biri kaydedildi. Bu dรถnemde yeni ihracat sipariลleri de toplam yeni sipariลlere gรถre daha ฤฑlฤฑmlฤฑ olmakla birlikte artฤฑล gรถsterdi. Bir รถnceki ay olduฤu gibi temmuzda da รผretim bรผyรผme kaydetti. Artฤฑล, ลubat 2011โden beri en yรผksek oranda gerรงekleลti ve firmalarฤฑn yaklaลฤฑk yรผzde 31โi รผretiminin arttฤฑฤฤฑnฤฑ bildirdi.
Birikmiล iลlerin Aฤustos 2017โden beri ilk kez artmasฤฑ, yeni sipariลlerdeki gรผรงlenmenin kapasite รผzerinde baskฤฑ oluลturmaya baลladฤฑฤฤฑna iลaret etti. Firmalar sipariลlerini karลฤฑlamak iรงin stoklarฤฑnฤฑ kullandฤฑ ve bu durum, nihai รผrรผn stoklarฤฑnda son dรถrt ayฤฑn en belirgin dรผลรผลรผne yol aรงtฤฑ. รretim gereksinimlerindeki artฤฑล sonucu istihdam ve satฤฑn alma faaliyetleri de hฤฑzlandฤฑ. Her iki gรถstergede de รถnceki aya kฤฑyasla daha yรผksek oranlฤฑ geniลleme kaydedildi. Covid-19 salgฤฑnฤฑ, taลฤฑmacฤฑlฤฑkta sรผregelen kฤฑsฤฑtlamalar nedeniyle temmuz ayฤฑnda da tedarik zincirlerini olumsuz etkilemeye devam etti. Bunun yanฤฑ sฤฑra girdi talebindeki yรผkseliล de teslimat sรผrelerindeki artฤฑลฤฑn belirgin ลekilde sรผrmesinde etkili oldu. Girdi fiyatlarฤฑ gรผรงlรผ ลekilde artmaya devam etti ancak bu artฤฑล รถnceki aya gรถre daha dรผลรผk oranda gerรงekleลti. Buna karลฤฑlฤฑk talepteki iyileลme, girdi maliyetlerindeki artฤฑลฤฑn mรผลterilere yansฤฑtฤฑlmasฤฑna imkan saฤladฤฑ. Bรถylece nihai รผrรผn fiyatlarฤฑ enflasyonu marttan beri en yรผksek dรผzeyde gerรงekleลti.
ฤฐstanbul Sanayi Odasฤฑ Tรผrkiye ฤฐmalat PMI verileri hakkฤฑnda deฤerlendirmede bulunan IHS Markit Ekonomi Direktรถrรผ Andrew Harker, ลunlarฤฑ sรถyledi:
โYฤฑlฤฑn ikinci yarฤฑsฤฑnฤฑn baลlangฤฑcฤฑna iliลkin PMI verileri, Covid-19 kaynaklฤฑ daralmanฤฑn ardฤฑndan toparlanmanฤฑn gรผรงlendiฤi yรถnรผnde iyimserlik saฤladฤฑ. Faaliyet koลullarฤฑnฤฑn kademeli olarak normale dรถnmesiyle รผretim ve yeni sipariลlerde gรผรงlรผ artฤฑลlar gรถzlendi ve hatta sektรถrde kapasite baskฤฑlarฤฑnฤฑn oluลtuฤu yรถnรผnde sinyaller ortaya รงฤฑktฤฑ. Yaลanan bรผyรผme, geรงtiฤimiz daralma dรถnemindeki รผretim kaybฤฑnฤฑn bir kฤฑsmฤฑnฤฑn geri alฤฑnmasฤฑna yardฤฑm edecektir. Ancak tam anlamฤฑyla iyileลmenin saฤlanabilmesi iรงin bu bรผyรผmenin daha uzun bir sรผre devam ettirilmesi gerekecektir.โ
Sektรถrlerde canlanma devam etti
ฤฐstanbul Sanayi Odasฤฑ Tรผrkiye Sektรถrel PMI temmuz ayฤฑ verilerine gรถre de Tรผrk imalat sektรถrรผndeki canlanma devam ederken birรงok alt sektรถrรผn faaliyet koลullarฤฑnda รถnceki aya gรถre gรผรงlรผ iyileลme yaลandฤฑ. Bununla birlikte, bazฤฑ sektรถrlerin koronavirรผs salgฤฑnฤฑ nedeniyle zorlanmayฤฑ sรผrdรผrmesi nedeniyle eฤilimlerde belirgin ayrฤฑลma gรถzlendi.
Takip edilen 10 sektรถrden sekizi temmuzda รผretim artฤฑลฤฑ kaydetti.
Bรถylece รผretimde artฤฑล kaydeden sektรถr sayฤฑsฤฑ Covid-19 sonrasฤฑ toparlanma baลladฤฑฤฤฑndan beri en yรผksek dรผzeye ulaลtฤฑ.
En gรผรงlรผ geniลleme kimyasal, plastik ve kauรงuk รผrรผnleri sektรถrรผnde gerรงekleลirken, metalik olmayan mineral รผrรผnler, ana metaller, makine ve metal รผrรผnler, aฤaรง ve kaฤฤฑt รผrรผnleri gibi sektรถrlerde de รผretim belirgin bir ลekilde artฤฑล gรถsterdi. Bununla birlikte bazฤฑ sektรถrler zorlanmaya devam etti. รretimde gรผรงlรผ bรผyรผme kaydedilen sektรถrlerde genellikle yeni sipariลlerin tekrar artฤฑลa geรงmesi etkili oldu. On sektรถrรผn yedisinde yeni sipariลler, รงoฤunda gรผรงlรผ olmak รผzere artฤฑล kaydetti. รte yandan Covid-19 salgฤฑnฤฑ yurt dฤฑลฤฑndan gelen yeni sipariลleri etkilemeye devam etti ve sektรถrlerin sadece yarฤฑsฤฑnฤฑn yeni ihracat sipariลleri arttฤฑ. Takip edilen 10 sektรถrรผn dokuzunda istihdam artฤฑลฤฑ kaydedildi. Bu eฤilimin tek istisnasฤฑ aฤaรง ve kaฤฤฑt รผrรผnleri sektรถrรผ oldu. En gรผรงlรผ istihdam artฤฑลฤฑ elektrikli ve elektronik ekipman รผrรผnleri sektรถrรผnde gerรงekleลti. On sektรถrรผn altฤฑsฤฑnda girdi fiyatlarฤฑndaki artฤฑล, hazirana kฤฑyasla daha dรผลรผk oranda kaydedildi.
Temmuz ayฤฑ anketi sonuรงlarฤฑnฤฑ deฤerlendiren IHS Markit Ekonomi Direktรถrรผ Andrew Harker, ลunlarฤฑ sรถyledi: โTemmuz ayฤฑ PMI verileri, Tรผrk imalat sektรถrรผnรผn birรงok alanda gรถzle gรถrรผlรผr bir toparlanma iรงerisinde olduฤuna iลaret etti. Koลullarฤฑn kademeli bir ลekilde normale dรถnmesi ve firmalarฤฑn operasyonlarฤฑnฤฑ hฤฑzlandฤฑrmasฤฑ, bazฤฑ sektรถrlerin รผretim ve yeni sipariลlerinde gรผรงlรผ bรผyรผme oranlarฤฑ kaydedilmesini saฤladฤฑ. รretim gereksinimlerindeki artฤฑล, รงalฤฑลanlar iรงin iyi bir geliลme oldu ve takip edilen on sektรถrden dokuzu temmuzda istihdam artฤฑrdฤฑ. Genel anlamda pozitif olan tabloya raฤmen, sektรถrlerin tamamฤฑ bรผyรผme bรถlgesine geรงemedi. Bazฤฑ sektรถrler geride kalฤฑrken diฤerlerinin ilerleme kaydettiฤini gรถsteren bu eฤilimler, โiki hฤฑzlฤฑโ toparlanma riskini artฤฑrmasฤฑ aรงฤฑsฤฑndan kaygฤฑ uyandฤฑrฤฑyor.
Yine de bรผtรผne bakฤฑldฤฑฤฤฑnda olumlu bir tablo sรถz konusu. Birรงok sektรถrdeki geliลme temposu, Covid-19 krizinin ekonomiyi ilk etkilediฤi zamanlarda korkulandan daha hฤฑzlฤฑ bir toparlanmaya iลaret ediyor.โ
