Saฤlฤฑk Bakanฤฑ Fahrettin Koca, yeni tip Koronavirรผs (Covid-19) vakalarฤฑnda ฤฐstanbul’da son bir ayda ortalama yรผzde 50 artฤฑล olduฤunu sรถylerken, salgฤฑnฤฑn geรงen aylarda zirve dรผzeyine รงฤฑktฤฑฤฤฑ Ankara’da yรผzde 60’a yakฤฑn azalma olduฤunu sรถyledi. “Artฤฑลฤฑn รถnรผmรผzdeki gรผnlerde tedbirlere uyarak azalmasฤฑnฤฑ saฤlamalฤฑyฤฑz” diyen Koca, sokaฤa รงฤฑkma kฤฑsฤฑtlamasฤฑ gibi tedbirler uygulamayฤฑ dรผลรผnmediklerini, katฤฑ tedbirler olmadan vaka artฤฑลฤฑnฤฑ kontrol altฤฑna alabildiklerini belirtti.
Bilim Kurulu toplantฤฑsฤฑnฤฑn ardฤฑndan aรงฤฑklama yapan Koca, bugรผne kadar Koronavirรผs testi pozitif olan saฤlฤฑk รงalฤฑลanlarฤฑnฤฑn sayฤฑsฤฑnฤฑn 40 bini geรงtiฤini duyururken, hayatฤฑnฤฑ kaybedenlerin sayฤฑsฤฑnฤฑn ise 107 olduฤunu aรงฤฑkladฤฑ.
Vaka sayฤฑsฤฑnฤฑn aรงฤฑklanmayarak gรผnlรผk Koronavirรผs tablosunda yalnฤฑzca semptomu olan ve Koronavirรผs testi pozitif รงฤฑkan kiลilerin olduฤunu belirten Koca, “Tรผrkiye olarak pandemideki mรผcadelemizi ‘vaka’, ‘hasta’ kavramlarฤฑna indirgeyerek gรถlgelemeyelim” dedi. Tรผrkiye’nin pandemiyle mรผcadelede baลarฤฑlฤฑ olduฤunu sรถyleyen Koca, vaka sayฤฑsฤฑna iliลkin, “Kesitsel taramalar olmadฤฑฤฤฑ iรงin ลeffaf olmak adฤฑna hasta tanฤฑmฤฑnฤฑ kullandฤฑk. Bu kesitsel taramalarฤฑ da yer yer bildirmiล olacaฤฤฑz” ifadesini kullandฤฑ.
“Yurt dฤฑลฤฑndan gelen aลฤฑlarฤฑ uygulamasฤฑ yฤฑl baลฤฑndan รถnce olabilir”
Yarฤฑndan itibaren yeni kesitsel taramalarฤฑn baลlayacaฤฤฑnฤฑ, bunlarฤฑn sonuรงlarฤฑnฤฑ yer yer aรงฤฑklayacaฤฤฑnฤฑ belirten Koca, “Testi pozitif olan, bulgusu olsun olmasฤฑn, biz herkesi izole ediyoruz. Bu kiลilerin temaslฤฑlarฤฑnฤฑ bulup izole ettiฤimiz gibi, hepsini HES sistemine kaydediyoruz. Mรผcadelede sonuรง almak iรงin siz bunu yapmak zorundasฤฑnฤฑz, bunu gizleyemezsiniz, biz รถtesini yapฤฑyoruz” ลeklinde konuลtu.
Tรผrkiye’de geliลtirilen potansiyel iki Koronavirรผs aลฤฑ รงalฤฑลmasฤฑnda hayvan รงalฤฑลmalarฤฑnฤฑn tamamlandฤฑฤฤฑnฤฑ, yakฤฑnda insan รงalฤฑลmasฤฑna geรงileceฤini belirten Koca, “Yurt dฤฑลฤฑndan gelen aลฤฑlarฤฑn gerektiฤinde uygunluฤuna kanaat getirdiฤimize vatandaลฤฑmฤฑzฤฑ uygulama konusunda da iliลkilerimizin devam ettiฤini sรถyleyebilirim. Uygulamasฤฑ muhtemel yฤฑl baลฤฑndan รถnce olabilir” dedi.
“Maske ve mesafeyi grip aลฤฑsฤฑndan daha รงok รถnemseyelim”
Tรผrk Eczacฤฑlar Birliฤi’nin (TEB) bu yฤฑl yeterli miktarda Koronavirรผs aลฤฑsฤฑnฤฑn tedarik edilmediฤine yรถnelik aรงฤฑklamasฤฑnฤฑ da deฤerlendiren Koca, “Bize sadece 1,5 milyon aลฤฑ gelmeyecek, daha fazlasฤฑ olacak. Bu dรถnemde gribe karลฤฑ da, diฤer virรผslere karลฤฑ da maskenin koruyucu รถzelliฤinin yรผzde 90’larฤฑn รผzerinde olduฤunu biliyoruz. Maske ve mesafeyi aลฤฑdan daha รงok รถnemseyelim” aรงฤฑklamasฤฑnda bulundu.
Koca’nฤฑn aรงฤฑklamalarฤฑndan satฤฑr baลlarฤฑ ลรถyle:
“Ekim ayฤฑndayฤฑz, gribin en yaygฤฑn olduฤu gรผnlere girdik. Koronavirรผse karลฤฑ alacaฤฤฑmฤฑz tedbirler bizi gripten de koruyacak. Tedbirleri alฤฑrsa iki hastalฤฑktan birlikte korunmuล olacaฤฤฑz. Grip รถlรผme yol aรงabilen bir hastalฤฑktฤฑr. Gribin bulaลmasฤฑna karลฤฑn yeterince duyarlฤฑ deฤiliz. Bu hastalฤฑฤa karลฤฑ Koronavirรผs tedbirlerine uyarak ciddi baลarฤฑ elde edebiliriz.
“DSร’nรผn Tรผrkiye hakkฤฑnda yayฤฑnladฤฑฤฤฑ rapor, Avrupa รผlkeleri iรงinde ilk. Tรผrkiye’nin en zengin รผlkeler arasฤฑnda olmamasฤฑna raฤmen salgฤฑnla mรผcadelede en cรถmert รผlkelerde biri olduฤu vurgulanฤฑyor. Temaslฤฑyla vaka tespiti, erken tanฤฑ ve tedaviye dayalฤฑ klinik uygulamasฤฑna vurgu yapฤฑlฤฑyor. Bu yakฤฑn gรผnlerde yayฤฑnlanan AB ฤฐlerleme Raporu’na da deฤinmek istiyorum. Raporda, “Tรผrkiye’nin saฤlฤฑk sistemi, Covid-19 pandemisinin gerekliliklerini saฤlayabilecek gรผรงtedir. Herkese รผcretsiz test ve tedavi imkanฤฑ saฤlanmฤฑลtฤฑr.” Bu hususlar, kรผresel salgฤฑna karลฤฑ savaลฤฑmฤฑzฤฑ kรผresel standartlarda verdiฤimizin gรถstergesidir.
“Temmuz ayฤฑndan itibaren normalleลme dรถnemine geรงtik, sฤฑnฤฑrlamalar kalktฤฑ. รlkeler arasฤฑnda gidiล geliลler, รผlkelerin koyduฤu ลartlarla baลladฤฑ. Yeni dรถnemin gerekliliklerine uygun olarak virรผs taramalarฤฑna baลladฤฑk. Bu taramalarฤฑ havalimanlarฤฑnda, cezaevlerinde, OSB’lerde, askerlere, sporculara ve benzer gruplara yapฤฑyoruz. Yurt dฤฑลฤฑna gidenlere yaptฤฑฤฤฑmฤฑz 480 bin 80 tarama yaptฤฑk. Bir diฤer konumuzsa saha taramasฤฑdฤฑr. Daha รถnce enfeksiyonun yaygฤฑnlฤฑฤฤฑ ve baฤฤฑลฤฑklฤฑฤฤฑ รถlรงmek iรงin 153 bin kiลiyi kapsayan bir saha taramasฤฑ yapmฤฑลtฤฑk.
“15 Ekim’de saha taramasฤฑnฤฑ tekrarlฤฑyoruz. Toplumunun tamamฤฑnฤฑ yansฤฑtacak ลekilde รถrneklem รผzerinde รงalฤฑลma yapฤฑyoruz. Bu รงalฤฑลma bize toplumun tamamฤฑ hakkฤฑnda bilgi verecektir. Pandeminin ilerleyen alanlarฤฑnda yurt dฤฑลฤฑna gidip gelenler, disiplinli olduฤumuzu belirtiyorlar. Tรถrenler ve toplu etkinliklerin olduฤu aylarฤฑ geride bฤฑraktฤฑk. Kapalฤฑ alanlar รงok รถnem kazandฤฑ. Aynฤฑ iลyerinde รงalฤฑลan kiลilerin tedbir almadฤฑklarฤฑnฤฑ duyuyoruz. Maske kuralฤฑndan รถdรผn verilmemelidir.
“Maske bazฤฑ bilim insanlarฤฑnca aลฤฑ gibi koruyucu olarak gรถrรผlmektedir. Koronavirรผs bulaลtฤฑฤฤฑ kiลide 2-3 hafta sonra iz bฤฑrakmayacaฤฤฑ, hatta fark edilmeyeceฤi gibi, bu sรผre hayatฤฑnฤฑn en รงetrefilli dรถnemi de olabilir. Aลฤฑ yaygฤฑn olarak yapฤฑlabileceฤi gรผne kadar kendini virรผsten koruyabilenler iรงin bir รงare olacaktฤฑr. Aลฤฑ kendisini virรผsten koruyamayanlar iรงin รงare deฤildir. Virรผsรผn yol aรงtฤฑฤฤฑ hastalฤฑk ve tedavisi hakkฤฑnda รงok daha bilgi sahibi olmakla birlikte risk tabana yayฤฑlฤฑyor.
“Testi pozitif รงฤฑkanlarฤฑn ve bunlarฤฑn izolasyon kuralฤฑna uymasฤฑ ลarttฤฑr. Belirli semptomlarฤฑ olan kiลilerin bir an รถnce saฤlฤฑk kuruluลlarฤฑna baลvurmalarฤฑnฤฑ istiyor. Bildiฤiniz gibi bakanlฤฑฤฤฑmฤฑz Koronavirรผs bulaลma riskine karลฤฑ her birey iรงin risk yรถnetimi rehberi oluลturmuลtur. Bu HES uygulamasฤฑdฤฑr. Girip รงฤฑkacaฤฤฑnฤฑz yerin risk durumunu HES’le รถฤrenebilirsiniz. Bizler sahada her tรผrlรผ tedbiri almak ve bรผtรผn ลรผphelilere ulaลmak iรงin seferberlik halindeyken, sizler de lรผtfen HES’ten yaralanฤฑn.
“Salgฤฑnlar yerinde mรผdahaleleri gerektiriyor. รlkenin bazฤฑ bรถlgelerine ziyaretlerde bulunduk. Vakalarฤฑn artฤฑล gรถsterdiฤi yerlerde sebepleri ortaya รงฤฑkararak ek tedbirler aldฤฑk. Bazฤฑ illerimizde artฤฑลlar olmuลtu. Geรงtiฤimiz pazartesi gรผnรผ yรผz yรผze eฤitimde planlanan ikinci aลama ortaya kondu.
“Salgฤฑnla mรผcadele stratejimizle bu iลin รผstesinden alnฤฑmฤฑzฤฑn akฤฑyla geleceฤiz, ลรผpheniz olmasฤฑn, sizden istediฤimiz sabฤฑr, sebat ve tedbirlere harfiyen uymaktฤฑr.
“Tรผrkiye salgฤฑnฤฑn sฤฑfฤฑr noktasฤฑnda oluลturduฤu Bilim Kurulu’nun rehberliฤinde almaktadฤฑr. Bu kurul bizim en bรผyรผk gรผcรผmรผzdรผr. Hocalarฤฑmฤฑza her toplantฤฑmฤฑzda sizler adฤฑna tekrar tekrar teลekkรผr ediyorum. Onlar ve tรผm bilim insanlarฤฑmฤฑz ulusumuzun gururudur.
“รalฤฑลmalarฤฑnฤฑ kamuoyu รถnรผnde sรผrdรผrmeyen ve aลฤฑya odaklanan bir grubumuz var. Yerli aลฤฑ hakkฤฑnda biraz daha yol alฤฑnmasฤฑnฤฑ bekleyerek size detaylฤฑ bilgi vermedim, bugรผn bu noktaya geldiฤimize inanฤฑyorum. Tรผrkiye’nin aลฤฑ รงalฤฑลmalarฤฑ bu bilim insanlarฤฑna baฤlฤฑ 600 kiลi tarafฤฑndan yรผrรผtรผlmektedir. Ortak aลฤฑ grubumuz 4 farklฤฑ aลฤฑ รผzerinden รงalฤฑลmaktadฤฑr. Aลฤฑ รงalฤฑลmalarฤฑnฤฑ yรผrรผten ekiplerimiz sonuca en kฤฑsa sรผrede ulaลmak iรงin rekabet iรงinde, birbirlerinin baลarฤฑsฤฑ iรงin destek iรงindedir.
“Bulaลฤฑcฤฑ hastalฤฑklarฤฑn geรงmiลine bakฤฑldฤฑฤฤฑnda aลฤฑlarฤฑn kolay bulunmadฤฑฤฤฑ gรถrรผlmektedir. Kฤฑzamฤฑk aลฤฑsฤฑ 8 yฤฑlda, grip aลฤฑsฤฑ 14 yฤฑlda, tรผberkรผloz aลฤฑsฤฑ 20 yฤฑlda geliลmiลtir. Bugรผnkรผ durum elbette farklฤฑ olacaktฤฑr ama iลin doฤasฤฑnda bir zorluk olduฤu da bilinmektedir. Salgฤฑn bir yฤฑlฤฑnฤฑ doldurmaya yaklaลฤฑrken gerรงekten รถnemli geliลmeler ortaya kondu. รin, Rusya, ฤฐngiltere ve baลka รผlkeler insan รผzerinde รงalฤฑลmaya geรงtiler. Bilim ลu an iรงin umut olmayฤฑ kabul etmekte, kesin vaat olmayฤฑ erken gรถrmektedir. Dรผnyadaki umut รงok yรผksek olmakla birlikte, tedbiri elden bฤฑrakmamak gerekiyor.
“Sonuca yakฤฑn gรถrรผlen iki aลฤฑmฤฑzda hayvan deneyleri tamamlanmฤฑล, insan รผzerinde รงalฤฑลmalara geรงilecektir. Aลฤฑ, insanlฤฑฤฤฑn zaferi olacaktฤฑr, bu zaferi elde edecek olanlar arasฤฑnda Tรผrk bilim insanlarฤฑnฤฑn yer alacaฤฤฑndan kuลkunuz olmasฤฑn. Bilim imkan ve adanma iลidir. Bilim insanlarฤฑmฤฑz bu konuyu hayatlarฤฑnฤฑn temel meselesi haline getirmiลtir. Sizlerden bilim insanlarฤฑmฤฑza inanmanฤฑzฤฑ, รถnerdikleri tedbirlere, maske, mesafe ve temizlik kuralฤฑna uymanฤฑzฤฑ istirham ediyorum. Aลฤฑ tรผm denemelerden baลarฤฑyla geรงip รผretilene kadar elimizdeki gรผรง tedbirdir.
“Son duruma baktฤฑฤฤฑmฤฑzda ฤฐstanbul’da son 1 ay iรงindeki artฤฑล ortalama yรผzde 50 oranฤฑnda. Ankara’da son 1 ayda azalma yรผzde 60 kadar oldu. Son รผรง gรผnde bu azalฤฑลtan sonra yรผzde 4 gibi bir artฤฑลฤฑ gรถrรผyoruz. Yatฤฑลlarda bir deฤiลiklik olmadฤฑฤฤฑnฤฑ gรถrmรผล oluyoruz.
“Bu azalฤฑลla birlikte artฤฑลฤฑn รถnรผmรผzdeki gรผnlerde tedbirlere uyarak azalmasฤฑnฤฑ saฤlamalฤฑyฤฑz.
“ฤฐzmir son 1 ay iรงinde yรผzde 50 azalฤฑล.
“Genel seyrin ฤฐzmir’de iyi olduฤunu ama orada da son gรผnlerdeki kฤฑsmi artฤฑลla tedbirlerin yoฤun ลekilde hassasiyetle devrede olmasฤฑ gerektiฤini gรถrmรผล oluyoruz.
“Kocaeli’de yรผzde 30, Denizli’de yรผzde 35, Kahramanmaraล yรผzde 40 artฤฑล olduฤunu son aya gรถre gรถrmรผล oluyoruz.
“ฤฐstanbul iรงin daha รถnce de bahsetmiลtim, genel olarak geriye dรถnรผลlerle birlikte artฤฑล beklentisindeydik. Kapalฤฑ ortamlara geรงiลinde aile iรงi bulaล dahil artฤฑrdฤฑฤฤฑnฤฑ, bu artฤฑลฤฑn buna baฤlฤฑ olduฤunu gรถrรผyoruz. Biz kฤฑsฤฑtlama anlamฤฑnda herhangi br tedbiri dรผลรผnmรผyoruz. Bu dรถnemde รถzellikle sahada filyasyon ekiplerimizi daha da artฤฑrdฤฑk. Sahadaki filyasyon ekipleriyle birlikte temaslฤฑlarฤฑ erken dรถnemde izole etmeyi istiyoruz. Bu temaslฤฑlarฤฑn da her gรผn semptomlarฤฑnฤฑn takibini yapฤฑyoruz. ลu an hastane yatฤฑลlarฤฑnda ciddi bir artฤฑลฤฑn olmadฤฑฤฤฑnฤฑ gรถrรผyoruz. Bu anlamda bir sorun olmadฤฑฤฤฑnฤฑ รงok rahat sรถyleyebiliriz, bulaลmayฤฑ รถnlemek iรงin maske kullanฤฑmฤฑnฤฑn, mesafenin รงok รถnemli olduฤunu, kalabalฤฑk ortamlara girilmemesi gerektiฤini รถnemli gรถrรผyoruz. Aile iรงi bulaลฤฑn รงok olduฤunu gรถrรผyoruz, Bilim Kurulumuz รถzellikle evdeki kiลilerle birlikte mรผmkรผn mertebe 10 kiลiyi geรงmemek ลeklinde aile iรงi etkileลimin azaltฤฑlmasฤฑ รถnerisi oldu. รzellikle ลu dรถnemde artฤฑล olan illerimizde tedbirlere uymakla ve filyasyonu yapmakla sonuรง aldฤฑฤฤฑmฤฑzฤฑ รงok iyi gรถrรผyoruz. Biz bu yรผkseliลin nasฤฑl dรผลรผrรผlebileceฤini artฤฑk toplum olarak da biliyoruz.
“Vaka ve hasta tanฤฑmlarฤฑnฤฑ yaptฤฑฤฤฑmฤฑz dรถnemden bu yana gรผndem olan bir konu. Burada Tรผrkiye olarak pandemideki mรผcadelemizi vaka hasta kavramlarฤฑna indirgeyerek gรถlgelemeyelim. ลunu รงok net ifade ediyorum, biz รถzellikle tedavi rehberimizde semptomu, yani bulgusu olan kiลilere test yapan รผlkeler arasฤฑndayฤฑz. Baลฤฑndan beri test politikamฤฑz da bu ลekildeydi. Bu semptomu olan kiลilere yaptฤฑฤฤฑmฤฑz testler dฤฑลฤฑnda temmuz ayฤฑndan itibaren bizim รถzellikle kesitsel taramalar, yani รผlkeler arasฤฑ geรงiลlerin olduฤu dรถnemde havaalanฤฑndaki insanlara yapฤฑlanlar, askerlere, cezaevlerinde, sporculara yapฤฑlan testler gibi kesitsel yaptฤฑฤฤฑmฤฑz รงalฤฑลmalar oldu. Ayrฤฑca saha รงalฤฑลmalarฤฑmฤฑz oldu, bununla ilgili de 153 bin kiลiye yapฤฑlan bir testti. Yarฤฑndan itibaren de haneler tespit edildi, bu saha รงalฤฑลmasฤฑnฤฑ da tekrarlamak istiyoruz. Bu tablo temmuz ayฤฑndan itibaren gรผndeme gelen ve temmuz ayฤฑnda da bizim hasta olarak tanฤฑmladฤฑฤฤฑmฤฑz, semptomu olan ve testi pozitif olan kiลiler olarak tanฤฑmladฤฑk. Bu kesitsel taramalar olmadฤฑฤฤฑ iรงin ลeffaf olmak adฤฑna hasta tanฤฑmฤฑnฤฑ kullandฤฑk. Bu kesitsel taramalarฤฑ da yer yer bildirmiล olacaฤฤฑz. Bugรผn havalimanlarฤฑnda yapฤฑlmฤฑล olan testlerden bahsettim. Bugรผn itibariyle bunlarฤฑ DSร’ye de bildirilmiล olacaฤฤฑz. Bunu OSB’ler iรงin de, sporcular iรงin de, hatta yer yer รถzel sektรถrde de yapฤฑlฤฑyor, bunlarฤฑ da yer yer sizlerle paylaลฤฑyor olacaฤฤฑz. Bu ayrฤฑmฤฑ yapmak iรงindi, farklฤฑ bir ลey iรงin deฤildi. Test politikasฤฑnฤฑn yeni dรถnemde deฤiลikliฤi deฤil, taramalarฤฑ yapmak iรงin ilave olmuล oldu. Vatandaลฤฑmฤฑza bunu ลeffaf ลekilde sรถylemek iรงin de, orada hasta yazฤฑlmฤฑล olmasฤฑ bu rakamฤฑ ลeffaf ลekilde vermek iรงindi, bu anlamda kafa karฤฑลฤฑklฤฑฤฤฑnฤฑn olmamasฤฑ gerekiyor.
“Testi pozitif olan herkesi biz izole ediyoruz. Pandemide ลรถyle yanlฤฑล bir algฤฑ da oluลturulmaya รงalฤฑลฤฑyor. Pozitif olan semptomu olmayan kiลi de bulaลtฤฑrฤฑcฤฑdฤฑr. Evet รถyledir. Bunu mutlak izole etmemiz gerekiyor. ฤฐzole ediyoruz, izole etmemiz yetmiyor, filyasyonunu da yapฤฑyoruz. Yine yetmiyor, bunlarฤฑ ayrฤฑca HES’e de kaydediyoruz. HES’e baลฤฑndan beri pozitif gรถrdรผฤรผmรผz her kimse yer alฤฑyor. Siz eฤer bunu gizleyebilir durumda olursanฤฑz pandemiyle siz mรผcadele edemezsiniz. Sahada sizin yaptฤฑฤฤฑnฤฑz pandemiyle mรผcadelenin รถtesine geรงmiล oluyorsunuz. Vatandaลฤฑmฤฑz bu konuda mรผsterih olsun. Sadece testi pozitif olup bulaลtฤฑrmaz diye izole etmeden pandemide baลarฤฑyฤฑ saฤlayabilir misiniz? Biz ayrฤฑca o kiลileri รงaฤrฤฑ sistemiyle her gรผn arฤฑyoruz. Yani pandemide asla taviz vermiyoruz. O dรถnemde zaten sonuรง alฤฑyoruz. Vatandaลฤฑmฤฑza ilk gรผnden beri verdiฤimiz bรผtรผn rakamlarฤฑn doฤru olduฤundan emin olsun. Teลekkรผr ediyorum.
“Daha รถnce bahsettiฤim bir aลฤฑnฤฑn รผretim safhasฤฑna geรงtiฤini sรถylemiลtim, ikinci aลฤฑnฤฑn รงok yakฤฑn olduฤunu konuลmamda da ifade ettim. Birinci aลฤฑnฤฑn dolumu bugรผn bitti. Yarฤฑndan itibaren sterilite safhasฤฑna geรงmiล olacak. Zannediyorum ortalama 2 hafta kadar sรผrecek. Bu arada aลฤฑ yapฤฑlacak kiลilerin tespiti ve o kiลiler รผzerinde karantina ile uygulanacak testlerle ilgili bir zaman dilimi sรถz konusu olacak. 2 hafta sonra gรถnรผllรผleri almฤฑล olacaฤฤฑz. ฤฐkinci aลฤฑ iรงin de รผretim safhasฤฑna gelinmiล oldu. รnรผmรผzdeki 1-2 hafta iรงinde geliลmeleri aktarmฤฑล oluruz. Aลฤฑ konusunda oldukรงa รผmit veren bir yol aldฤฑฤฤฑmฤฑzฤฑ, 13 tane toplam farklฤฑ aลฤฑ รงeลitleri รผzerinde รผlkemizde รงalฤฑลtฤฑฤฤฑmฤฑzฤฑ sรถyleyebilirim. รin ve Pfizer’in รงalฤฑลmasฤฑ baลladฤฑ รผlkemizde, ลu ana kadar bir olumsuzluk gรถrรผlmedi, รถnรผmรผzdeki 3-4 hafta iรงinde sonuรงlarฤฑ anlamฤฑnda daha net bilgilere ulaลabiliriz. Bu aลฤฑlarla ilgili de, gerektiฤinde uygunluฤuna kanaat getirdiฤimize vatandaลฤฑmฤฑzฤฑ uygulama konusunda da iliลkilerimizin devam ettiฤini sรถyleyebilirim. Uygulamasฤฑ muhtemel yฤฑl baลฤฑndan รถnce olabilir.
“Grip aลฤฑsฤฑyla ilgili yanlฤฑล bir algฤฑ oluลturuluyor. Neredeyse herkesin grip aลฤฑsฤฑ yaptฤฑrmasฤฑ gerektiฤiyle ilgili yanlฤฑล bir kanaat var. Grip aลฤฑsฤฑnฤฑn รผretiminde toplam yรผzde 20 oranฤฑnda artฤฑล oldu. Grip aลฤฑsฤฑ รถzellikle riskli kiลilere, รถncelikli kiลilere tespit edilerek baลlฤฑyoruz. Grip aลฤฑsฤฑ Tรผrkiye’ye geldi. Bu riskli grubu tespit ediyoruz, รถnรผmรผzdeki gรผnler uygulamasฤฑna geรงilmiล olacak. Bize sadece 1,5 milyon aลฤฑ gelmeyecek, geรงen yฤฑl 1,3 milyon aลฤฑ gelmiลti. Bu yฤฑl daha fazla aลฤฑ olacak, bunu daha da artฤฑrma gayreti iรงindeyiz. Aลฤฑ Tรผrkiye’de ruhsatlฤฑysa bunu getirip herkes verebilir. Deฤilse halk saฤlฤฑฤฤฑ alabilir. TEB ve DMO bunun gรถrรผลmelerini yapฤฑyorlar. รlkeye katkฤฑ saฤlanmak isteniyorsa, bulunan aลฤฑyฤฑ bize sรถylesinler, bu aลฤฑyฤฑ biz DMO รผzerinden almaya hazฤฑrฤฑz. รzellikle gรผney yarฤฑm kรผrede maske, mesafe ve el hijyeniyle gribin รงok azaldฤฑฤฤฑnฤฑ biliyoruz. O yรผzden bu dรถnemde gribe karลฤฑ da, diฤer virรผslere karลฤฑ da maskenin koruyucu รถzelliฤinin yรผzde 90’larฤฑn รผzerinde olduฤunu biliyoruz. Maske ve mesafeyi aลฤฑdan daha รงok รถnemseyelim.
“Herhangi bir kฤฑsฤฑtlamayฤฑ, sokaฤa รงฤฑkma yasaฤฤฑ gibi, dรผลรผnmรผyoruz. Avrupa’da son haftalar giderek arttฤฑฤฤฑnฤฑ biliyoruz, รถnรผmรผzdeki haftalar ben daha da artacaฤฤฑ kanaatini taลฤฑyoruz. Bizim dฤฑลฤฑmฤฑzdaki รผlkeler bu anlamda tedbir almama noktasฤฑnda bir รงaba iรงindeler. Avrupa filyasyon yapmฤฑyor. รzellikle solunum sฤฑkฤฑntฤฑsฤฑ baลlamadฤฑkรงa, semptomu belirginleลmedikรงe kiลinin hastaneye gelmesi bile istenmiyor ve o dรถnem test yapฤฑlฤฑyor. Biz ise 2 semptomu olduฤunda test yapmaya baลlฤฑyoruz. Hepsine de temaslฤฑ takibi yapฤฑyoruz. Bu kiลileri izole ettiฤimiz gibi, temaslฤฑ olanlarฤฑ da izole ederek bir izolasyon dรถnemini geรงirmiล oluyoruz.
“Ben tekrar anlatayฤฑm. Bizim test politikamฤฑz baลฤฑndan beri deฤiลmedi. Test politikamฤฑz rehberimizde belirtildiฤi ลekliyle semptomlu olan kiลilere yapฤฑlan test ลeklindeydi. DSร de bunu biliyor, biz bu รงฤฑkan sonuรงlarฤฑ ilk gรผnden itibaren bildirmiล oluyoruz. Bunun dฤฑลฤฑnda deฤiลen, temmuz ayฤฑnda olan deฤiลiklik oldu. Farklฤฑ olarak kesitsel taramalarฤฑ yapma ihtiyacฤฑ hissedildi. Dolayฤฑsฤฑyla bu saha รงalฤฑลmalarฤฑ semptomlu olan kiลilere yapฤฑlan รงalฤฑลmalar deฤil. Bunu ayฤฑrmak anlamฤฑnda, temmuz ayฤฑnda semptomu olan, testi pozitif olan kiลileri rehberimizde hasta olarak tanฤฑmlamฤฑลtฤฑk zaten. Vatandaลa karลฤฑ sorumluluฤumuzun gereฤi olarak, o taramalarฤฑ ilave etmediฤimiz iรงin hasta olarak kullanmฤฑล olduk. Pandemiyle mรผcadele dinamik bir mรผcadele, saha รงalฤฑลmalarฤฑ dฤฑลฤฑnda bu tarz kesitsel รงalฤฑลmalar da artmฤฑล olacak. Bugรผn havaalanฤฑnda yapฤฑlmฤฑล olan 490 bin testten bahsettim ve vaka oranฤฑnฤฑ sรถyledim, bu bizim tablomuzda yer almayanlardฤฑ. Bunu da bugรผn sรถylemiล oldum. 15’inden itibaren aรงฤฑklanacak denen ลey, saha รงalฤฑลmasฤฑna baลlanacak, elde ettiฤimiz sonuรงlarฤฑ vatandaลฤฑmฤฑzla paylaลmฤฑล olacaฤฤฑz. Bilmem vaka-hasta durumunu net anlatabildim mi. Testi pozitif olan, bulgusu olsun olmasฤฑn, biz herkesi izole ediyoruz. Bu kiลilerin temaslฤฑlarฤฑnฤฑ bulup izole ettiฤimiz gibi, hepsini HES sistemine kaydediyoruz. Mรผcadelede sonuรง almak iรงin siz bunu yapmak zorundasฤฑnฤฑz, bunu gizleyemezsiniz, biz รถtesini yapฤฑyoruz. Bu baลarฤฑ, bรผtรผn bu dรผnyadaki artฤฑลa raฤmen, 83 milyonun baลarฤฑsฤฑ. Bu baลarฤฑ, 1 milyon 100 bin saฤlฤฑk รงalฤฑลanฤฑmฤฑzฤฑn baลarฤฑsฤฑ, bu baลarฤฑyฤฑ lรผtfen gรถlgelemeyelim, bununla gurur duyalฤฑm.
“Bu oranlardan bahsederken eriลkin yoฤun bakฤฑm, yรผzde 65,4 diyoruz. Yรผzde 65 gibi bir rakamฤฑn yรผzde 100’e yakฤฑn olduฤu gibi bir yanlฤฑล algฤฑ oluลabilir. Yani aฤฤฑr hastamฤฑz 1418, yรผzde 50 artarsa yataklarฤฑmฤฑz dolacak gibi bir algฤฑ asla oluลmasฤฑn. Yรผzde 65’den kasฤฑt sadece eriลkin yataklarฤฑmฤฑz. Sadece 18-19 bin Covid hastalarฤฑyla ilgili ayrฤฑlmฤฑล olan yataklar deฤil, bunun iรงinde 1400 aฤฤฑr hasta, gerisi bizim normal rutin devam eden hastalarฤฑmฤฑzฤฑn mรผdahaleler sonrasฤฑ girenleri. Geriye 11 bine yakฤฑn boล yatak demektir. Aฤฤฑr vakamฤฑz ne kadar 1400.
“Saฤlฤฑk รงalฤฑลanlarฤฑmฤฑzฤฑn รถzellikle pozitif olan, semptomu olan veya olmayan, sayฤฑsฤฑ 40 bini geรงti. Hayatฤฑnฤฑ kaybeden testi pozitif olan saฤlฤฑk รงalฤฑลanlarฤฑmฤฑzฤฑn sayฤฑsฤฑ da son dรถnem arttฤฑ. Sayฤฑlarฤฑ 100’รผ geรงti. 107 olduฤunu sรถyleyebilirim. Hepimize baลsaฤlฤฑฤฤฑ, Allah’tan rahmet diliyorum.”
