Tรผrkiye Cumhuriyet Merkez Bankasฤฑ, Aฤustos ayฤฑ Para Politikasฤฑ Kurulu Toplantฤฑ รzetiโnde de ifade edildiฤi รผzere tรผketici enflasyonundaki dรผลรผลte iลlenmemiล gฤฑda fiyatlarฤฑndaki dรผzeltme belirleyici olduฤunu bildirdi.
TCMB’nin Aฤustos ayฤฑ fiyat geliลmeleri raporunda ลรถyle denildi:
“Aฤustos ayฤฑnda tรผketici fiyatlarฤฑ yรผzde 0,29 oranฤฑnda azalmฤฑล ve yฤฑllฤฑk enflasyon 0,74 puan dรผลรผลle yรผzde 8,05 olmuลtur. Aฤustos ayฤฑ Para Politikasฤฑ Kurulu Toplantฤฑ รzetiโnde de ifade edildiฤi รผzere tรผketici enflasyonundaki dรผลรผลte iลlenmemiล gฤฑda fiyatlarฤฑndaki dรผzeltme belirleyici olmuลtur. Bu dรถnemde รงekirdek gรถstergelerin yฤฑllฤฑk enflasyonlarฤฑ gerilerken ana eฤilimleri temel mal kaynaklฤฑ olarak bir miktar yรผkselmiลtir.
Aฤustos ayฤฑnda tรผketici fiyatlarฤฑ yรผzde 0,29 oranฤฑnda azalmฤฑล ve yฤฑllฤฑk tรผketici enflasyonu 0,74 puan dรผลรผลle yรผzde 8,05 olmuลtur. Bu dรถnemde H ve I endekslerinin yฤฑllฤฑk deฤiลim oranlarฤฑ sฤฑrasฤฑyla 0,35 ve 0,29 azalarak yรผzde 8,21 ve 8,41 olarak gerรงekleลmiลtir. Alt gruplarฤฑn yฤฑllฤฑk tรผketici enflasyonuna katkฤฑlarฤฑ incelendiฤinde, bir รถnceki aya gรถre gฤฑda, temel mal ve hizmet gruplarฤฑnฤฑn katkฤฑlarฤฑnda sฤฑrasฤฑyla 0,81, 0,06 ve 0,11 puanlฤฑk dรผลรผล gรถzlenmiลtir. Enerji ve alkol-tรผtรผn gruplarฤฑnฤฑn katkฤฑlarฤฑ ise sฤฑrasฤฑyla 0,07 ve 0,19 puan artmฤฑลtฤฑr.
Mevsimsellikten arฤฑndฤฑrฤฑlmฤฑล verilerle enflasyonun รผรง aylฤฑk ortalamalara gรถre ana eฤilimi incelendiฤinde, รงekirdek enflasyon gรถstergelerinde Aฤustos ayฤฑnda temel mal kaynaklฤฑ bir yรผkseliล gรถzlenmiลtir. Bu dรถnemde hizmet grubu ana eฤilimi ise bir miktar yavaลlamฤฑลtฤฑr.
Aฤustos ayฤฑnda hizmet fiyatlarฤฑ yรผzde 0,71 oranฤฑnda artarken grup yฤฑllฤฑk enflasyonu 0,46 puan azalarak yรผzde 8,09 olmuลtur. Bu dรถnemde yฤฑllฤฑk enflasyon kira haricindeki tรผm alt gruplarda dรผลmรผลtรผr. Kira yฤฑllฤฑk enflasyonu yรผzde 8,92 ile son yedi yฤฑlฤฑn en yรผksek seviyesine ulaลmฤฑลtฤฑr. Lokanta-otel grubunda yฤฑllฤฑk enflasyon baz etkisinin yanฤฑ sฤฑra gฤฑda fiyatlarฤฑndaki dรผลรผลle birlikte yรผzde 8,63โe gerilemiลtir. Aylฤฑk geliลmeler incelendiฤinde, diฤer hizmetler grubundaki yรผksek fiyat artฤฑลlarฤฑnฤฑn รถzellikle emek yoฤun hizmetler (bakฤฑm-onarฤฑm, ev hizmetleri vb.), eฤitim (รผniversite eฤitimi) ve saฤlฤฑk kalemlerinde gerรงekleลtiฤi gรถrรผlmรผลtรผr. Ulaลtฤฑrma hizmetleri fiyatlarฤฑnฤฑn artฤฑล hฤฑzฤฑ ise Aฤustos ayฤฑnda yavaลlamฤฑลtฤฑr.
Temel mal grubu yฤฑllฤฑk enflasyonu Aฤustos ayฤฑnda 0,15 puan azalarak yรผzde 8,67 olmuลtur. Budรถnemde yฤฑllฤฑk enflasyon dayanฤฑklฤฑ mal grubunda sฤฑnฤฑrlฤฑ bir oranda yรผkselirken diฤer gruplarda azalฤฑล kaydetmiลtir. Temmuz ayฤฑnda Tรผrk lirasฤฑnda gรถzlenen deฤer kaybฤฑnฤฑn yansฤฑmalarฤฑ bu dรถnemde otomobil ve beyaz eลya fiyatlarฤฑnda izlenmiลtir. Diฤer taraftan, beyaz eลya dฤฑลฤฑndaki elektrikli/elektriksiz alet ve mobilya fiyatlarฤฑ ise yatay seyretmiลtir. Giyim fiyatlarฤฑ Aฤustos ayฤฑnda mevsimsel ortalamalarฤฑn bir miktar รผzerinde dรผลรผล kaydetmiล giyim ve dayanฤฑklฤฑ dฤฑลฤฑ temel mal grubu fiyatlarฤฑ ise ฤฑlฤฑmlฤฑ bir artฤฑล sergilemiลtir.
Enerji fiyatlarฤฑ Aฤustos ayฤฑnda yรผzde 0,21 oranฤฑnda azalmฤฑลtฤฑr. Bu dรผลรผลรผn ana belirleyicisi yรผzde 1,20 oranฤฑnda dรผลen akaryakฤฑt fiyatlarฤฑ olmuลtur. Bu dรถnemde tรผp gaz fiyatlarฤฑ da yรผzde 0,45 oranฤฑnda azalmฤฑลtฤฑr. รte yandan, ลebeke suyu fiyatlarฤฑnda belirgin bir artฤฑล (yรผzde 0,99) gรถzlenmiลtir. Enerji grubu yฤฑllฤฑk enflasyonu ise baz etkisiyle 0,57 puan artarak yรผzde 2,97 olmuลtur.
Gฤฑda ve alkolsรผz iรงecekler grubu yฤฑllฤฑk enflasyonu 3,50 puan azalarak yรผzde 6,19 olmuลtur. Taze meyve ve sebze fiyatlarฤฑ, Aฤustos ayฤฑnda yรผzde 11,54 oranฤฑnda gerilerken bu grupta yฤฑllฤฑk enflasyon yaklaลฤฑk 21 puanlฤฑk azalฤฑลla yรผzde 11,97 olmuลtur. Taze meyve sebze dฤฑลฤฑ gฤฑda grubunda ise yฤฑllฤฑk enflasyon yรผzde 5,36โya gerilemiลtir. ฤฐลlenmemiล gฤฑda grubunda kฤฑrmฤฑzฤฑ et fiyatlarฤฑ son iki aydaki yรผksek artฤฑลlarฤฑn ardฤฑndan Aฤustos ayฤฑnda yรผzde 0,74 ile daha sฤฑnฤฑrlฤฑ bir artฤฑล kaydetmiล, grup yฤฑllฤฑk enflasyonundaki gerileme devam etmiลtir. Bรถylelikle iลlenmemiล gฤฑda grubu yฤฑllฤฑk enflasyonu yรผzde 4,42โye gerilemiลtir. Diฤer taraftan, iลlenmiล gฤฑda fiyatlarฤฑ Aฤustos ayฤฑnda yรผzde 0,26 oranฤฑnda artmฤฑล, grup yฤฑllฤฑk enflasyonu ise yรผzde 7,72โye gerilemiลtir. Bu gruptaki ฤฑlฤฑmlฤฑ seyre karลฤฑn, ลeker ve margarin fiyatlarฤฑndaki artฤฑลlar (sฤฑrasฤฑyla 3,04 ve 3,59) dikkat รงekmiลtir.
Tรผtรผn รผrรผnlerinde, Temmuz ayฤฑnฤฑn ortasฤฑnda gerรงekleลen yรผksek fiyat artฤฑลฤฑnฤฑn Aฤustos ayฤฑna sarkan etkisiyle, fiyatlar yรผzde 3,64 oranฤฑnda yรผkselmiลtir. Bรถylelikle, bu grupta yฤฑllฤฑk enflasyon yรผzde 23,55 ile 2010 yฤฑlฤฑndan bu yana en yรผksek seviyesine ulaลmฤฑล ve tรผtรผn รผrรผnlerinin yฤฑllฤฑk tรผketici enflasyonuna katkฤฑsฤฑ 1,12 puana yรผkselmiลtir.
Yฤฐ-รFE
Yurt iรงi รผretici fiyatlarฤฑ Aฤustos ayฤฑnda yรผzde 0,08 oranฤฑnda artarken yฤฑllฤฑk enflasyon 0,93 puan azalarak yรผzde 3,03 olmuลtur. Bu dรถnemde yฤฑllฤฑk enflasyon, imalat sanayisinde yรผzde 4,29โa, petrol ve ana metal hariรง imalat sanayisinde yรผzde 4,97โye dรผลmรผลtรผr.
Ana sanayi gruplarฤฑ itibarฤฑyla, Aฤustos ayฤฑnda fiyatlar enerji (yรผzde -2,49) ile mรผcevherat hariรง dayanฤฑklฤฑ tรผketim malฤฑ gruplarฤฑnda azalฤฑrken diฤer gruplarda yรผkseliล gรถstermiลtir. Sermaye malฤฑ fiyatlarฤฑndaki yรผkseliลte motorlu kara taลฤฑtlarฤฑ ve aksesuarlarฤฑ รถne รงฤฑkmฤฑลtฤฑr. Sonuรง olarak Aฤustos ayฤฑnda tรผketici fiyatlarฤฑ รผzerindeki รผretici fiyatlarฤฑ kaynaklฤฑ baskฤฑlar nispeten zayฤฑf seyretmiลtir.”
