Finans sistemin hayatฤฑn her alanฤฑna ulaลan รผrรผnleri ve tekonolojideki geliลmelere raฤmen Tรผrkiye’de kadฤฑnlarฤฑn yรผzde 54’รผnรผn banka hesabฤฑ yok.
iyzico-PayUโnun katkฤฑlarฤฑyla, Politika Analiz Laboratuvarฤฑ (PAL) tarafฤฑndan hazฤฑrlanan โDijital Finansal Kapsayฤฑcฤฑlฤฑkโ raporuna gรถre Tรผrkiye’de banka hesabฤฑ olanlarฤฑn genel nรผfusa oranฤฑ da geliลmiล รผlke ortamalarฤฑnฤฑn oldukรงa altฤฑnda
Finans teknolojileri ลirketi iyzico-PayUโnun geรงtiฤimiz yฤฑl yayฤฑmladฤฑฤฤฑ Finansal Teknolojilerin Tรผrkiye Ekonomisine Katkฤฑlarฤฑ raporunun bu seneki konu baลlฤฑฤฤฑ โDijital Finansal Kapsayฤฑcฤฑlฤฑk: Finansal Teknolojilerin Kapsayฤฑcฤฑlฤฑk Yoluyla Oluลturabileceฤi Ekonomik Etkiler ve Politika รnerileriโ olarak hazฤฑrlandฤฑ.
Tรผrkiyeโde finansal sistemin aรงฤฑklarฤฑnฤฑn detaylฤฑ biรงimde incelendiฤi raporda, finteklerin kapsayฤฑcฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ artฤฑrmasฤฑ durumunda Tรผrk ekonomisine olasฤฑ etkileri ve finans teknolojilerinin, potansiyel ekonomik kazanฤฑmlarฤฑndan faydalanma yollarฤฑ kapsamlฤฑ olarak iลlendi.
Finansal sistemdeki aรงฤฑklar bรผyรผyor
Rapora gรถre yรผksek gelir seviyesindeki รผlkeler iรงin %84 seviyesinde seyreden banka kredilerinin GSYHโye oranฤฑ Tรผrkiyeโde %60 seviyesinde seyrediyor. Yรผksek gelir seviyesindeki รผlkelerde 15 yaล รผstรผ bireylerin %92โsinde banka hesabฤฑ bulunurken Tรผrkiyeโde 15 yaล รผstรผ bireylerin%69โunun banka hesabฤฑ bulunuyor.
Kadฤฑnlarฤฑn finansal รถzgรผrlรผฤรผ artmalฤฑ
Kadฤฑnlarda ve dรผลรผk gelirli grupta ise bu oran daha da dรผลรผyor. Kadฤฑnlarฤฑn %54โรผnรผn, dรผลรผk gelirlilerin ise %56โsฤฑnฤฑn banka hesabฤฑ bulunuyor. Dรผnya genelinde finansal hizmetlere eriลim konusunda kadฤฑnlar genel ortalamadan Tรผrkiyeโdeki kadar uzaklaลmฤฑyor. Giriลimci kadฤฑnlar da kapsanamama sorunuyla karลฤฑ karลฤฑyalar. Tรผrkiyeโde iล kurabilmek iรงin borรง alan kadฤฑnlarฤฑn oranฤฑ %11โken geliลmiล รผlkelerde %30โun รผzerine รงฤฑkฤฑyor. Ayrฤฑca giriลimci kadฤฑnlarฤฑn %29โu banka kredisine eriลimde sorun yaลadฤฑฤฤฑnฤฑ dile getiriyor.
KOBฤฐโlerin finansman konusunda yaลadฤฑฤฤฑ sorunlar COVฤฐD-19 salgฤฑnฤฑyla daha da derinleลti. Mikro iลletmelerin %33โรผnรผn, kรผรงรผk firmalarฤฑn %16โsฤฑnฤฑn ve bรผyรผk firmalarฤฑn %2โsinin COVID-19 krizinde maaล, kira, fatura gibi zorunlu รถdemeleri gerรงekleลtirmede zorlandฤฑฤฤฑnฤฑ belirten rapor, kredi desteklerinin mikro iลletmelere ulaลmasฤฑnda engellerle karลฤฑlaลฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ ortaya koyuyor.
2010โda Tรผrkiyeโdeki bireylerin %42โsinin internete eriลimi varken 2019โda bu oranฤฑn %88โe รงฤฑkmฤฑล olmasฤฑna karลฤฑn dijital dรถnรผลรผm finansal hizmetlerde kendini gรถstermiyor, finteklerin krediler iรงinde herhangi bir payฤฑ bulunmuyor. Rapor, tรผketicilerin %28โinin mali kuruluลlar dฤฑลฤฑndan borรงlandฤฑฤฤฑnฤฑ, %60โฤฑnฤฑn ise acil ihtiyaรงlarฤฑ iรงin yakฤฑn รงevresinden yardฤฑm aldฤฑฤฤฑnฤฑ ve borรง almak iรงin sosyal รงevresini kullandฤฑฤฤฑnฤฑ gรถsteriyor.
COVID-19 Salgฤฑnฤฑ dรถneminde Tรผrkiyeโde dijitalleลmenin hฤฑzla artmasฤฑ Fintekin bรผyรผmeye ve kapsayฤฑcฤฑlฤฑฤa etki etmesi iรงin fฤฑrsat sunuyor
Bu rapor iรงin ฤฐstanbul Ekonomi Araลtฤฑrma tarafฤฑndan yรผrรผtรผlen anketin sonuรงlarฤฑna gรถre, tรผketicilerin %14โรผ Covid-19โdan sonra ilk defa internetten alฤฑลveriล yaptฤฑฤฤฑnฤฑ, %9โunun da bu dรถnemde faturalarฤฑnฤฑ dijital ortamda รถdediฤini belirtti. Bu sonuรงlar, son รผรง ayda yaลanan dijitalleลme artฤฑลฤฑnฤฑn Tรผrkiyeโnin son รผรง yฤฑllฤฑk artฤฑลฤฑna eลit olduฤunu gรถsteriyor: 7 milyon kiลi ilk defa alฤฑลveriล yaptฤฑ ve 5 milyon kiลi COVID-19โdan sonra ilk defa faturasฤฑnฤฑ internet รผzerinden รถdedi.
Gelecek senaryolarฤฑ
Analiz edilen รผรง senaryo arasฤฑnda dengeli senaryo olarak adlandฤฑrฤฑlan senaryonun gerรงekleลmesi halinde finteklerin KOBฤฐโler ve tรผketiciler รผzerindeki kapsayฤฑcฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ artฤฑrmasฤฑyla kredi hacminde yaลanacak artฤฑลlarฤฑn, mevcut durumda kapsanamayan kesimleri de etkileyeceฤi vurgulanฤฑyor. Bu senaryoda Tรผrkiye; aลฤฑrฤฑ kredi geniลlemesi olan รin veya Malezya gibi รถrnekler yerine, Gรผney Kore ve OECD ortalamasฤฑna yakฤฑnsฤฑyor. Kredi tahsisinde yaลanacak etkinin adil bir biรงimde daฤฤฑlmasฤฑyla %3,5โe varan GSYH artฤฑลฤฑnฤฑn yaลanabileceฤine dikkat รงekiliyor. Bu senaryoda 640 bin KOBฤฐโnin kredi aรงฤฑฤฤฑnฤฑn tamamen veya kฤฑsmi olarak karลฤฑlanabileceฤi vurgulanฤฑyor.
