Kamu kurumlarฤฑ 2016’da ลimdiye kadar gรถrรผlmemiล oranda kรขr etti. Kamunun kรขrฤฑ toplam 2.7 milyardan 17.4 milyar liraya รงฤฑktฤฑ. Hasฤฑlat 112 milyardan 94 milyar liraya dรผลmรผล olmasฤฑna raฤmen yรผkselen kรขr ile kรขr marjฤฑ yรผzde 18.4’e รงฤฑktฤฑ.
BOTAลโฤฑn 2016โda 8.9 milyar lira kรขr edip 1.9 milyar lira ile gizli kurumlar vergisi ลampiyonu olmasฤฑ, gรถzleri kamu kurumlarฤฑnฤฑn kรขrฤฑna รงevirirken kamudaki toplam kรขrฤฑn Botaลโtan geri kalmadฤฑฤฤฑ gรถrรผldรผ. Habertรผrk’ten Rahim Ak’ฤฑn haberine gรถre Tรผrk Hava Yollarฤฑ ile kamu bankalarฤฑ ve Merkez Bankasฤฑ hariรง 25 kamu kurumunun 2016 yฤฑlฤฑ kรขrฤฑ 17.4 milyar lira ile tarihi en yรผksek dรผzeye ulaลtฤฑ.
รyle ki bu rakam daha รถnce kurumlarฤฑn ulaลtฤฑฤฤฑ 6.8 milyarlฤฑk yฤฑllฤฑk kรขrฤฑ bile 3โe katlamฤฑล oldu. 2015โe gรถre ise ise kรขr artฤฑลฤฑ yรผzde 535โlik bir tฤฑrmanฤฑลa iลaret ediyor. 2015โte kamu kurumlarฤฑnฤฑn kรขrฤฑ 2.7 milyar liraydฤฑ. Kaldฤฑ ki kurumlar 1991, 1992, 1993, 1994, 2000, 2008 ve 2014โte bฤฑrakฤฑn kรขrฤฑ zarar etmiลti. 2014โteki zarar 1.9 milyar lirayฤฑ bulmuลtu. Tabii ki 2016โdaki kรขr rakamฤฑnฤฑn yรผksek olmasฤฑnda Botaลโฤฑn yรผksek kรขrฤฑnฤฑn etkisi var ancak iรงinde TCDD, TKฤฐ, TฤฐGEM gibi gรถrev zararฤฑ รงฤฑkaran kurumlar olduฤu halde kรขrฤฑn bu kadar yรผkselmesi diฤer kamu kurumlarฤฑnฤฑn kรขrlarฤฑnฤฑn da รถnemli รถlรงรผde arttฤฑฤฤฑnฤฑ ortaya koyuyor.
49 ลฤฐRKET 3.9, 25 ลฤฐRKET 4.9 MฤฐLYAR DOLAR
Kamu kurumlarฤฑ rekor kรขrฤฑ Tรผpraล, Erdemir gibi รถnemli kamu kurumlarฤฑnฤฑn satฤฑlmasฤฑna raฤmen saฤladฤฑ. รrneฤin 2003 yฤฑlฤฑnda aralarฤฑnda Tรผpraล, Petkim ve Tekelโin de bulunduฤu toplam 49 ลirketin kรขrฤฑ 5.1 milyar lira olmuลtu. Dolar bazฤฑnda 3.9 milyar dolara denk gelen kamu kรขrฤฑ 2016โda ลirket sayฤฑsฤฑ 25โe indiฤi halde 4.9 milyar dolara รงฤฑktฤฑ. 2015โte 112 milyar lirayken 2016โda 94 milyar liraya inen kamu kurumlarฤฑnฤฑn hasฤฑlatฤฑnฤฑn dรผลmesine diฤer gelirler kaleminin 17.9 milyardan 895 milyon inmesi etkili oldu. 17 milyar liralฤฑk tutarฤฑn, 2015โte รzelleลtirme ฤฐdaresiโne devredilen Tekelโin eski gayrimenkullerinin toplandฤฑฤฤฑ Gayrimenkul Aล โnin rakamฤฑnฤฑn 2016โda artฤฑk var olmamasฤฑnฤฑn saฤladฤฑฤฤฑ tahmin ediliyor.
KรRI HANGฤฐ KURUMLAR GETฤฐRDฤฐ?
Makina ve Kimya Endรผstrisi Kurumu, Eti Maden , TTK, Tรผrkiye Kรถmรผr ฤฐลletmeleri Kurumu, Elektrik รretim Anonim ลirketi, Tรผrkiye Elektrik ฤฐletim A.ล., Tรผrkiye Elektrik Ticaret ve Taahhรผt A.ล, Tรผrkiye Elektromekanik Sanayi A.ล., Tรผrkiye Petrol leri Anonim Ortaklฤฑฤฤฑ, Boru Hatlarฤฑ ile Petrol Taลฤฑma A.ล., Toprak Mahsรผlleri Ofisi Yurtiรงi Pazarlama ลefliฤi, รay ฤฐลletmeleri Genel Mรผdรผrlรผฤรผ, Tarฤฑm ฤฐลletmeleri Genel Mรผdรผrlรผฤรผ, Et ve Sรผt Kurumu, Devlet Malzeme Ofisi, Tรผrkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryollarฤฑ, Tรผrkiye Vagon Sanayi A.ล., Tรผrkiye Demiryolu Makinalarฤฑ Sanayii A.ล, Tรผrkiye Lokomotif ve Motor Sanayii A.ล., Devlet Hava Meydanlarฤฑ ฤฐลletmesi, KEGM, Sรผmer Holding Aล, Tรผrkiye Denizcilik ฤฐลletmeleri, Tรผrkiye Elektrik Daฤฤฑtฤฑm A.ล., TรRKลEKER
OLAฤAN รSTร GELฤฐRLER
Kรขr rakamฤฑnฤฑn artmasฤฑnda 1.1 milyardan 5.6 milyar liraya รงฤฑkan olaฤanรผstรผ gelir ve kรขrlar kaleminin bรผyรผk etkisi oldu.
KAMUNUN รZKAYNAK KรRLILIฤI % 14.5โE รIKTI, BANKALARI GEรTฤฐ
25 kamu ลirketinin 17.4 milyar liralฤฑk kรขrฤฑ toplam 120 milyar liralฤฑk รถzkaynak ile oranlandฤฑฤฤฑnda 2016โda yรผzde 14.5โe รงฤฑkmฤฑล oldu. Bรถylece kamu kurumlarฤฑnฤฑn รถzkaynak kรขrฤฑ da รงok tartฤฑลฤฑlan bankalarฤฑn kรขrฤฑnฤฑ bile geride bฤฑraktฤฑ. Bankalarฤฑn 2016 yฤฑlฤฑ รถzkaynak kรขrฤฑ da yรผzde 14 olarak aรงฤฑklanmฤฑลtฤฑ. Kamu kurumlarฤฑnฤฑn รถzkaynak kรขrฤฑ daha รถnce 2009โda yรผzde 10.9 ve 2010โda yรผzde 10.1 ile en yรผksek dรผzeyine ulaลmฤฑลtฤฑ. 2015โte ise รถzkaynak kรขrฤฑ yรผzde 2.8โe kadar inmiลti.
DEVLET 15.9 MฤฐLYAR LฤฐRA KรR PAYI ALDI
Devlet 25 kamu kurumunun elde ettiฤi bu kรขrฤฑn yanฤฑ sฤฑra Merkez Bankasฤฑ ve kamu bankalarฤฑ ile yine bu kurumlar ve diฤer iลtiraklerinden toplam 15.9 milyar lira temettรผ yani kรขr payฤฑ elde etti. Bu temettรผnรผn 9.8 milyar lirasฤฑ bankalardan geldi. Bankalar iรงinde Merkezโin payฤฑ ise 9.5 milyar lira. Ayrฤฑca diฤer kamu kurumlarฤฑndan da 2 milyar 550 milyon lira kรขr payฤฑ alฤฑndฤฑ. KฤฐTโlerden elde edilen hasฤฑlat payฤฑ ise 672 milyon lira oldu. Devletin kamu kurumlarฤฑndan elde ettiฤi kรขr payฤฑ 2015โte 11.5 milyar lirayฤฑ buluyordu.
