Ulaลtฤฑrma ve Altyapฤฑ Bakanlฤฑฤฤฑ tarafฤฑndan projelendirilen Kanal ฤฐstanbul ile ilgili 28 Kasฤฑm 2019 tarihinde yapฤฑlacak ฤฐnceleme Deฤerlendirme Komisyonu (ฤฐDK) toplantฤฑsฤฑnฤฑn duyurusu รevre ve ลehircilik Bakanlฤฑฤฤฑ tarafฤฑndan yapฤฑldฤฑ. ฤฐDK toplantฤฑsฤฑnda son hali verilecek olan รED raporunda รถnemli deฤiลiklikler bulunuyor. Kรผรงรผkรงekmece, Avcฤฑlar, Arnavutkรถy ve Baลakลehir ilรงelerinden geรงecek yaklaลฤฑk 45 km uzunluฤunda ve 20.75 metre derinliฤinde olan projenin daha รถnce 60 milyar TL olarak aรงฤฑklanan maliyeti 75 milyar TL’ye รงฤฑktฤฑ.
Sรถzcรผ’den รzlem Gรผvemli’nin haberine gรถre Kanal ฤฐstanbul Projesi kapsamฤฑnda 20 ลubat 2018โde sunulan รED Baลvuru Dosyasฤฑnda kanal kazฤฑsฤฑndan รงฤฑkan uygun malzemeler ile Marmara Denizi’nde 3 adet yapay takฤฑm ada oluลturulmasฤฑ planlanฤฑyordu. Devam eden mรผhendislik ve fizibilite รงalฤฑลmalarฤฑ sonucunda mali aรงฤฑdan etkin gรถrรผlmediฤi iรงin adalardan vazgeรงildiฤi aรงฤฑklandฤฑ. Yine aynฤฑ dosyada yer alan Sazlฤฑdere Yat Limanฤฑ’nฤฑn da kanal iรงi seyir gรผvenliฤi ve yapฤฑlan detaylฤฑ mรผhendislik รงalฤฑลmalarฤฑ sonrasฤฑnda iptal edildiฤi kaydedildi. Sadece Marmara Denizi giriลinde Kรผรงรผkรงekmece Gรถlรผ’nde bin 200 baฤlama yeri olan bir yat limanฤฑ inลa edilecek.
7 yฤฑlda tamamlanacak
Daha รถnce รถngรถrรผlen bir yฤฑllฤฑk hazฤฑrlฤฑk sรผresi de 2 yฤฑla รงฤฑkarฤฑldฤฑ. Raporda ufak bir aksamanฤฑn tรผm projenin uzamasฤฑna neden olacaฤฤฑ belirtilerek bu nedenle hazฤฑrlฤฑk sรผresinin 2 yฤฑl olmasฤฑnฤฑn planlama aรงฤฑsฤฑndan emniyetli bir yaklaลฤฑm olacaฤฤฑ ifade edildi. Bu durumda yatฤฑrฤฑm sรผresinin 7 yฤฑl olacaฤฤฑ kaydedilerek, โYatฤฑrฤฑm iรงin รถngรถrรผlen 7 yฤฑllฤฑk (ihale aลamasฤฑndan itibaren) sรผrenin ilk 2 yฤฑlฤฑ hazฤฑrlฤฑk (finansmanฤฑn kesinleลtirilmesi, arazi รงalฤฑลmalarฤฑ, uygulama projelerinin hazฤฑrlanmasฤฑ, mobilizasyon รงalฤฑลmasฤฑ vb.) dรถnemi olarak kabul edilmektedirโ denildi.
Kazฤฑ รงalฤฑลmalarฤฑ 4 yฤฑl sรผrecek
Rapora gรถre projenin kazฤฑ aลamasฤฑ da 4 yฤฑl sรผrecek. Yฤฑlda yaklaลฤฑk 275 milyon metrekรผp kazฤฑ yapฤฑlacak. Kanaldan รงฤฑkacak toplam hafriyat miktarฤฑ yaklaลฤฑk 1 milyar 155 milyon 668 bin metrekรผp olarak hesaplandฤฑ. Bu miktarฤฑn 1 milyar 79 milyon 252 bin metrekรผpรผnรผ kara kazฤฑsฤฑ, 76 milyon 416 bin metrekรผpรผnรผ deniz ve gรถl taramasฤฑ oluลturacak. Kanal boyunca karada yapฤฑlmasฤฑ planlanan yaklaลฤฑk 1,1 milyar metrekรผplรผk kazฤฑnฤฑn 800 milyon metrekรผplรผk kฤฑsmฤฑ Karadeniz’e baฤlanฤฑlan kesimde gerรงekleลtirilecek.
Tek yรถnlรผ iลletilmesine karar verildi
Kanal ฤฐstanbul Projesi kapsamฤฑnda iลletme (trafik) simรผlasyonu ve kanal iลletme prensibinin belirlenmesi kapsamฤฑnda yapฤฑlan รงalฤฑลmalar sonucunda da kanalฤฑn tek yรถnlรผ iลletmesine karar verildi. Kanal ฤฐstanbul Projesi kapsamฤฑnda; kanal iรงerisinde acil baฤlama alanlarฤฑ, acil mรผdahale merkezleri, kanal giriล ve รงฤฑkฤฑล yapฤฑlarฤฑ, gemi trafik sistemleri gibi alt ve รผst yapฤฑlar, liman, lojistik merkez, yat limanฤฑ, kanal iรงerisinde ihtiyaรง duyulan noktalarda karลฤฑdan karลฤฑya ulaลฤฑmฤฑ deniz yolu ile saฤlayacak kฤฑyฤฑ yapฤฑlarฤฑ, tahkimat ve dolgu alanlarฤฑ gibi kฤฑyฤฑ tesisleri yapฤฑlmasฤฑ planlanฤฑyor.
Kanal ฤฐstanbul Projesi ile entegre olarak geliลtirilecek projeler; Marmara ve Karadeniz Konteyner Limanlarฤฑ, Kรผรงรผkรงekmece Yat Limanฤฑ ve Karadeniz kฤฑyฤฑsฤฑnda rekreasyon amaรงlฤฑ dolgu ile lojistik alan dolgusu olarak sฤฑralandฤฑ. Karadeniz kฤฑyฤฑsฤฑna rekreasyon ve lojistik alan iรงin toplam 54 milyon 605 bin 865 metrekare dolgu yapฤฑlacak. Dolguda kanal hafriyatฤฑndan รงฤฑkacak malzeme kullanฤฑlacak.
Sรถz konusu gรผzergahฤฑn รผzerinde ve รงevresinde genel olarak tarฤฑm arazileri, kฤฑsmen orman alanlarฤฑ ve yerleลimler ile su kรผtleleri bulunuyor. Bu su yรผzeyleri iรงerisinde ฤฐstanbul’un 24-25 gรผnlรผk su ihtiyacฤฑnฤฑ saฤlayan Sazlฤฑdere Barajฤฑ gรผzergah รผzerinde yer aldฤฑฤฤฑ iรงin iptal edilecek.
8-10 bin kiลi รงalฤฑลacak
Projenin inลaat aลamasฤฑnda yaklaลฤฑk 8-10 bin kiลinin, iลletme aลamasฤฑnda ise 500-800 kiลinin รงalฤฑลmasฤฑ รถngรถrรผlรผyor. รalฤฑลma alanฤฑ olarak tanฤฑmlanan ve inลaat faaliyetlerinin yรผrรผtรผleceฤi kesim yaklaลฤฑk 63.2 milyon metrekare olarak hesaplandฤฑ. ฤฐnลaat faaliyetleri tamamlandฤฑktan sonra kanal yapฤฑ yaklaลฤฑm sฤฑnฤฑrฤฑna kadar olan kesim diฤer kamu ihtiyaรงlarฤฑ iรงin terk edilecek alan 25.75 milyon metrekare olacak. Kanal iรงin kullanฤฑlacak alan 37.5 milyon metrekare olarak aรงฤฑklandฤฑ.
Kuลlarฤฑn habitatฤฑna zarar verecek
Kanal gรผzergahฤฑ boyunca toplamda 21 takฤฑm, 44 familyaya ait 124 kuล tรผrรผ tespit edildi. Raporda tespit edilen kuล tรผrlerinden bazฤฑlarฤฑnฤฑn proje alanฤฑnฤฑn belli kesimlerini kฤฑลlama alanฤฑ, รผreme alanฤฑ ve konaklama alanฤฑ olarak kullandฤฑฤฤฑ belirtilerek โProje faaliyetinin kuลlar รผzerine olacak en bรผyรผk etkisinin habitat kaybฤฑ olacaฤฤฑ dรผลรผnรผlmektedir. Kรผรงรผkรงekmece Gรถlรผ, proje sahasฤฑnda tรผr รงeลitliliฤi bakฤฑmฤฑndan en zengin alandฤฑr. Hem kฤฑลlayan tรผrler, hem รผreyen tรผrler hem de gรถรง sฤฑrasฤฑnda konaklayan tรผrler iรงin รงevresinde ve su gรถvdesinde elveriลli alanlar oluลturmaktadฤฑr. Bu alanlarฤฑn kaybedilmesi sonucunda bazฤฑ kritik รถnemde tรผrlerin รผreme ve kฤฑลlama popรผlasyonlarฤฑ etkilenecektir. Bunlarฤฑ รถnlemek amacฤฑyla Kรผรงรผkรงekmece Gรถlรผ’nรผn bir kฤฑsmฤฑnฤฑn sedde ile ayrฤฑlarak mevcut hali ile korunmasฤฑ ve Altฤฑnลehir’deki sazlฤฑk alana benzer bir habitatฤฑn muhafaza edilen gรถl alanฤฑ iรงerisinde oluลturulmasฤฑ รถnerilmektedirโ denildi.
Yeni havalimanฤฑna zorunlu iniล
Baklalฤฑ, Boyalฤฑk, Dursunkรถy civarฤฑnda bulunan tarฤฑm arazilerinin gรถรง sฤฑrasฤฑnda yorgun dรผลen ya da olumsuz hava ลartlarฤฑ nedeniyle devam edemeyecek olan baลta leylekler olmak รผzere gรถรงmen kuลlar iรงin yaลamsal รถneme sahip olduฤu aktarฤฑldฤฑ. Sonbahar gรถรงรผ sฤฑrasฤฑnda da Kรผรงรผkรงekmece Gรถlรผ’nรผn kuzeybatฤฑsฤฑnda ฤฐstanbul รniversitesi’ne ait tarฤฑm alanlarฤฑna da bรผyรผk sรผrรผlerin indiฤi belirtilerek, โBu alanlarฤฑn kaybolmasฤฑ ile birlikte en yakฤฑn olarak รatalca civarฤฑndaki aรงฤฑk alanlara iniล yapmalarฤฑ mรผmkรผn olacaktฤฑr. ฤฐlkbaharda Boฤazฤฑ aลฤฑp gelen kuลlar iรงin daha รถncesinde elveriลli alanlar bulunmamaktadฤฑr. Bu durumda kuลlar zorunlu olarak ya Yeni Havalimanฤฑ sahasฤฑ etrafฤฑndaki รงayฤฑrlฤฑklara ya da รatalca civarฤฑndaki aรงฤฑklฤฑklara iniล yapabileceklerdir. Bu alanlarฤฑn ลu anki konaklama alanlarฤฑna mesafesi dikkate alฤฑndฤฑฤฤฑnda kuลlarฤฑn bu alanlara sorunsuz ulaลabilecekleri รถngรถrรผlmektedir ve konaklama amaรงlฤฑ kullanan kuลlar iรงin olumsuz etkisi olmayacaฤฤฑ รถngรถrรผlmektedirโ ifadeleri kullanฤฑldฤฑ.
รalฤฑลmalar 2011’de baลladฤฑ
Raporda projenin geรงmiลi de anlatฤฑldฤฑ. 2011 yฤฑlฤฑnda baลlatฤฑlan รงalฤฑลmalar ile Ulaลtฤฑrma ve Altyapฤฑ Bakanlฤฑฤฤฑ, Karayollarฤฑ Genel Mรผdรผrlรผฤรผ tarafฤฑndan 5 adet alternatif arasฤฑndan, Marmara Denizi’ni Kรผรงรผkรงekmece Gรถlรผ’nden ayฤฑran noktadan baลlayarak, Sazlฤฑdere Baraj Havzasฤฑ boyunca devam eden, Sazlฤฑbosna Kรถyรผ’nรผ geรงerek Dursunkรถy’รผn doฤusuna ulaลฤฑp Baklalฤฑ Kรถyรผ’nรผ geรงtikten sonra Terkos Gรถlรผ’nรผn doฤusunda Karadeniz’e ulaลan gรผzergahฤฑn ฤฐstanbul Boฤazฤฑ’na alternatif su yolu โKanal ฤฐstanbul Projesi โ iรงin en uygun gรผzergah olarak belirlendiฤi kaydedildi.
Belirlenen bu gรผzergah doฤrultusunda Kanal ฤฐstanbul Projesi’nin yรผrรผtรผlmesi ile ilgili รงalฤฑลmalarฤฑn 4 ลubat 2017 tarihinde Ulaลtฤฑrma ve Altyapฤฑ Bakanlฤฑฤฤฑ, Altyapฤฑ Yatฤฑrฤฑmlarฤฑ Genel Mรผdรผrlรผฤรผ’ne (AYGM) verildiฤi anlatฤฑldฤฑ. AYGM tarafฤฑndan 14 Temmuz 2017โde etรผt-proje iลi ihalesine รงฤฑkฤฑldฤฑฤฤฑ ve gerekli iลlemlerin tamamlanmasฤฑ ile 8 Aฤustos 2017 tarihinde iลe baลlanฤฑldฤฑฤฤฑ anlatฤฑldฤฑ.
