TCMB Enflasyon Raporu bilgilendirme toplantฤฑsฤฑ TCMB Baลkanฤฑ ลahap Kavcฤฑoฤlu’nun sunumuyla sanal ortamda gerรงekleลtiriliyor. Sunumda enflasyon tahminlerinin yukarฤฑ yรถnlรผ revize edilip edilmeyeceฤi merakla bekleniyor. Merkez Bankasฤฑ bir รถnceki raporunda enflasyonun, 2021 yฤฑlฤฑ sonunda yรผzde 9,4, 2022 yฤฑlฤฑ sonunda yรผzde 7 olacaฤฤฑnฤฑ tahmin etmiลti.
Kavcฤฑoฤlu’nun sunumundan satฤฑr baลlarฤฑ:
– Salgฤฑna baฤlฤฑ olarak 2020 yฤฑlฤฑnda sert daralan kรผresel ekonomi destekleyici politikalar ve aลฤฑlama ile toparlanmaya devam ediyor. Bu iyileลmede imalat sanayi faaliyeti ve kรผresel ticarette ivmelenme belirleyici oluyor. Kฤฑsฤฑtlamalar nedeniyle Avrupa รผlekelirnde yavaลlama beklenirken aลฤฑlama hฤฑzฤฑ destek paketleriyle ABD ekonomisinde gรถrรผnรผm bir รถnceki rapora gรถre รถnemli iyileลmektedir.
– Ana ticaret ortaklarฤฑmฤฑza iliลkin 2020 yฤฑlฤฑ bรผyรผme tahminlerini mercek altฤฑna aldฤฑฤฤฑmฤฑzda bazฤฑ Avrupa รผlkelerinde bir miktar aลaฤฤฑ yรถnlรผ ABD ve ฤฐngiltere baลta olmak รผzere รถnemli ihracat pazarlarฤฑmฤฑzda belirgin iyileลme รถngรถrรผlmektedir. Tรผrkiyeโnin dฤฑล talebini resmeden ihracat aฤฤฑrlฤฑklฤฑ ocaktaki rapordaki olumlu gรถrรผnรผm korunmaktadฤฑr.
– Emtia fiyatlarฤฑnฤฑ yรผksek seviyeleri geliลmiล รผlkelerdeki iyileลen bรผyรผme kรผresel enflasyon รผzerinde etkili oluyor. Yรผkselen enflasyon beklentileri para politikasฤฑnda belirsizliklere tahvil getirilerinde yรผkseliลlere ve kรผresel piyasalarda dalgalanmaya yol aรงmaktadฤฑr. Bu durum geliลmekte olan รผlke para birimlerinde baskฤฑ oluลturmaktadฤฑr.
Bu gรถrรผnรผm altฤฑnda veri duyarlฤฑlฤฑฤฤฑ ve buna baฤlฤฑ oynaklฤฑklarฤฑn devam edeceฤi para politikasฤฑnda ihtiyatlฤฑ duruลun รถneminin arttฤฑฤฤฑ bir dรถneme girdik. Bir รถnceki rapor dรถneminden bu gรผne geliลmiล รผlkelerin tahvil vadelerindeki artฤฑล geliลen รผlkelere portfรถy giriลlerini sekteye uฤrattฤฑ. รin hariรง tutulduฤunda geliลen รผlkelerde ลubattan itibaren portfรถy hareketleri รงฤฑkฤฑล yรถnรผne dรถndรผ.
– ฤฐktisadi faaliyet geรงmiล รถngรถrรผlerimizle uyumlu ลekilde gรผรงlรผ seyrini korumuลtur. ฤฐnลaat yatฤฑrฤฑmlarฤฑ hariรง yurtiรงi talep gรผรงlรผ ivme sergiledi. รzel tรผketim talebi canlฤฑ, kamu da iรง talebe destek verdi. Makine teรงhizat yatฤฑrฤฑmlarฤฑnda yรผksek oranlฤฑ artฤฑล kaydedildi. Salgฤฑnฤฑn etkilerine raฤmen sanayi รผretimi ve ciro endeksi artฤฑลฤฑnฤฑ sรผrdรผrdรผ. ฤฐmalattaki kuvvetli ivme ara malฤฑ ve dayanฤฑklฤฑ tรผketimde daha belirgin olmak รผzere sektรถrler รผzerinde yayฤฑlฤฑm sergiledi.
– ฤฐstihdam artฤฑลฤฑ bรผyรผmenin gerisinde kaldฤฑ. Bu geliลmede konaklama yiyecek eฤlence kรผltรผr gibi hizmet sektรถrlerinin salgฤฑndan olumsuz etkilenmesi ve iลgรผcรผne katฤฑlmadaki artฤฑล etkili olmaktadฤฑr. Yฤฑlฤฑn ikinci yarฤฑsฤฑnda aลฤฑlamanฤฑn devamฤฑyla salgฤฑna baฤlฤฑ olumsuzluklarฤฑn hafiflemesi hizmet sektรถrlerine yรถnelik gรถrรผnรผmรผn iyileลmesi turizmin hฤฑz kazanmasฤฑyla istihdam imkanlarฤฑnฤฑn geniลlemesi bekleniyor.
– Sanayide yatฤฑrฤฑm iลtahฤฑ olumlu sinyaller veriyor. Yatฤฑrฤฑm talebi ilk รงeyrekte gรผรง kazandฤฑ. Bu dรถnemde yatฤฑrฤฑm amaรงlฤฑ kredi talebinin arttฤฑฤฤฑ bรผyรผk firmalarda daha belirgin olmak รผzere yatฤฑrฤฑm eฤiliminin gรผรงlendiฤi gรถrรผlรผyor.
– ฤฐhracat yฤฑlฤฑn ilk รงeyreฤinde bรถlge ve sektรถrler geneline yayฤฑlarak sรผrรผyor. ฤฐhracat olumlu performans sergilerken imalattaki gรผรงlรผ seyrin devam etmesi ihracatฤฑ destekliyor. Buna karลฤฑlฤฑk gรผรงlรผ iรง talep ve artan emtia fiyatlarฤฑ faturayฤฑ olumsuz etkiliyor. Altฤฑn ithalatฤฑ ise ocak ayฤฑnฤฑn ikinci yarฤฑsฤฑnda itibaren kademeli yavaลlฤฑyor,. Yรผksek frekanslฤฑ veriler altฤฑn ithalatฤฑnฤฑn martta tarihsel ortalamalarฤฑnฤฑn altฤฑna indiฤini gรถsteriyor .bu eฤilim dฤฑล ticaret hadlerinin rcari aรงฤฑktadki olumsuz etkisini hafifletti.
– Cari denge, ikinci รงeyrekten itibaren iyileลmeye baลlayacak. ฤฐkinci yarฤฑda aลฤฑlamanฤฑn etkisiyle vak sayฤฑlarฤฑnฤฑ azaldฤฑฤฤฑ gรถrรผnรผm turizm faaliyetlerini ve dฤฑล dengeyi destekleyecek. Ulusalararasฤฑ kฤฑsฤฑtlamalar ve arz kฤฑsฤฑtlฤฑ sektรถrlerde ihracat imkanlarฤฑnฤฑ รถnemli รถlรงรผde geniลletti. Tedariklerin รผlkemize kaydฤฑrฤฑlmasฤฑyla hazฤฑr giyim ve tekstil baลta belli sektรถrlerde ihracat ilave bรผyรผme kazandฤฑ. Otomotiv baลta hammadde ve ekipman yetersizliฤine yol aรงtฤฑ รผretimi ve ihracatฤฑ etkiledi. Yฤฑlฤฑn ikinci yarฤฑsฤฑnda salgฤฑna baฤlฤฑ koลullarฤฑn iyileลmesiyle arz kฤฑsฤฑtlarฤฑnฤฑn zamanla giderileceฤini tahmin ediyoruz.
– ฤฐhracatฤฑn ithalatฤฑ karลฤฑlama oranฤฑnฤฑn tarihsel ortalamasฤฑnฤฑn belirgin รผzerine รงฤฑkarak 80/90 bandฤฑnda istikrar kazanmasฤฑ ve sรผrekliliฤi saฤlฤฑklฤฑ dฤฑล denge ve maakroistikrar aรงฤฑsฤฑndan รถnemli. Kรผresel finansal koลullarฤฑn sฤฑkฤฑlaลtฤฑฤฤฑ durumda toplam talebin hฤฑz ve kompozisyonda ฤฑlฤฑmlฤฑ seyir izlemesi dฤฑล denge kanalฤฑyla finansal istikrarฤฑ destekler. Bu kapsamda kredilerin bรผyรผme hฤฑzฤฑ kritik รถnemde. 2020 รผรงรผncรผ รงeyrekten itibaren atฤฑlan parasal sฤฑkฤฑlaลtฤฑrmaay baฤlฤฑ olarak kredi bรผyรผmesi รถnemli รถlรงรผde yavaลladฤฑ. Ocak sonlarฤฑndan itibaren yeriden artฤฑล eฤilimine girdi. Ticaride ฤฑlฤฑmlฤฑ seyir gรถzlenirken sฤฑkฤฑlaลmaya raฤmen bireysel kredi bรผyรผmesinde yรผkseliล eฤilimi sรผrรผyor. ฤฐhtiyaรง kredileri gรถrece yรผksek oranda artarken konut kredileri yavaลlamadan sonra zayฤฑf seyrediyor.
– Ticari kredilerin yatฤฑrฤฑm amaรงlฤฑ kullanฤฑlmasฤฑ verimlilik ve sรผrdรผrelibilir bรผyรผme iรงin memnuniyet verici. Ocak enflasyon raporunu takip eden dรถnemde enflasyon gรถrรผnรผmรผ รผzerinde etkili olan talep ve maliyet yรถnlรผ unsurlar para politikasฤฑnda ilave sฤฑkฤฑlaลma gerektirmektedir.
– Mart ayฤฑnda รถnden yรผklemeli ve gรผรงlรผ parasal sฤฑmฤฑlaลtฤฑrma yapmฤฑล nisanda duruลunu korudu. รรง aylฤฑk dรถรถnemde merkez fonlamasฤฑ sade รงerรงevede api ve swap kanalฤฑyla yapฤฑlmฤฑล gecelik faizler politika faizi etrafฤฑnda oluลmuลtur. Kรผresel risk iลtahฤฑndaki dalgalฤฑ seyrin tรผrkiye ekonomiseni yansฤฑmasฤฑ dezenflasyon para politikasฤฑ duruลu kritik รถnem arzetmektedir. Kรผresel finansal koลullardaki dalgalanmalar geliลen รผlkelerde daha risk oluลturmasฤฑ nedeniyle sฤฑkฤฑ para politikasฤฑ duruลunu efnlasyonda dรผลรผล รถnceliฤiyle kararlฤฑlkla sรผrdรผrรผlmesi tampon iลlevi gรถrecektir.
– Uluslararasฤฑ emtia fiyatlarฤฑnda yukarฤฑ yรถnlรผ seyir gรผรงlรผ iรงtalep tedarik sorunlarฤฑna baฤlฤฑ arz kฤฑsฤฑtlarฤฑ beklentilerdeki yรผksek seyir ve birikimli dรถviz kuru etkileri enflasyon gรถrรผnรผmรผnรผ olumsuz etkilemeye devam ediyor. Yรผzde 14,4 seviyesinden ilk รงeyrekte yรผzde 16,2โye yรผkseldi. Salgฤฑnla birlikte 2020 yฤฑlฤฑnda hanehalkฤฑ tรผketim kalฤฑplarฤฑnda deฤiลim olmuล ve tรผketici enflasyon sepetindeki aฤฤฑrlฤฑklar gรผncellendi. Bu geliลme ocak enflasyon raporunda paylaลtฤฑฤฤฑmฤฑz tahmin patikasฤฑnฤฑ yรผkseltici yรถnde etkiledi.
-Sepette yapฤฑlan gรผncellemenin etkisinin nisanda 0.5 puana ulaลtฤฑktan sonra kademeli azalarak yฤฑlsonu itibariyle ortadan kalkacaฤฤฑ รถngรถrรผldรผ. Aฤฤฑrlฤฑk deฤiลimin etkisi dรผzeltildiฤinde ilk รงeyrek tรผketici enflasyonu gerรงekleลmeleri geรงmiล รถngรถrรผlerimizle uyumlu seyretti. Bu seyirle meyve sebzedeki olumlu gidiลat etkili olurken รงekirdek enflasyon รถngรถrรผlerin รผzerinde kaldฤฑ. ฤฐlk รงeyrekteki yรผkseliลte temel mal ve enerji gruplarฤฑ รถne รงฤฑktฤฑ. Vergi ayarlamalarฤฑnฤฑn net etkisi eลel mobil uygulamalarฤฑnฤฑ desteฤi enflasyonu sฤฑnฤฑrladฤฑ.
