Etiyopya, Somali’nin ayrฤฑlฤฑkรงฤฑ bรถlgesi Somaliland ile, amiral gemisi Etiyopya Havayollarฤฑ’ndan bir hisse karลฤฑlฤฑฤฤฑnda Kฤฑzฤฑldeniz‘e eriลim elde etmek iรงin bir mutabakat zaptฤฑ imzaladฤฑ.
Baลbakan Abiy Ahmed’in ulusal gรผvenlik danฤฑลmanฤฑ Redwan Hussein, resmi bir anlaลmaya varmak iรงin ayrฤฑntฤฑlฤฑ mรผzakerelerin bir ay iรงinde sonuรงlanacaฤฤฑnฤฑ sรถyledi. Etiyopya’nฤฑn Afrika’nฤฑn en bรผyรผk havayolu ลirketi iรงin teklif edeceฤi hisseyi aรงฤฑklamadฤฑ.
Pazartesi gรผnรผ baลkent Addis Ababa’da dรผzenlenen bir brifingde Hรผseyin, Mutabakat Zaptฤฑ’nฤฑn Etiyopya’nฤฑn 50 yฤฑl boyunca askeri รผs olarak ve ticari amaรงlarla kullanmak รผzere Somaliland’dan Kฤฑzฤฑldeniz’e eriลimini saฤlayacaฤฤฑnฤฑ sรถyledi. Somaliland Cumhurbaลkanฤฑ Muse Bihi Abdi aynฤฑ etkinlikte yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, “Etiyopya Donanma รผssรผ iรงin 20 kilometre (12 mil) uzunluฤunda bir eriลim kiralayabilecek ve giriล limanlarฤฑndan biri olarak kullanฤฑlabilecek” dedi.
Hรผseyin, Etiyopya’nฤฑn da bir altyapฤฑ ve koridor inลa edebileceฤini sรถyledi.
Bihi, anlaลmanฤฑn bir parรงasฤฑ olarak Afrika’nฤฑn en kalabalฤฑk ikinci รผlkesinin Somaliland’ฤฑ egemen bir devlet olarak tanฤฑyacaฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Ekim ayฤฑnda Abiy televizyonda yayฤฑnlanan bir konuลmasฤฑnda okyanusa eriลimi stratejik bir hedef olarak tanฤฑmlamฤฑล ve bunu gรผvence altฤฑna alamamanฤฑn รงatฤฑลmaya yol aรงabileceฤi uyarฤฑsฤฑnda bulunarak yorumlarฤฑnฤฑ yumuลatmฤฑลtฤฑ.
Abiy’nin sรถzleri, egemenliklerini ve toprak bรผtรผnlรผklerini kutsal ve tartฤฑลmaya aรงฤฑk olmayan olarak nitelendiren Eritre, Somali ve Cibuti’nin tepkisini รงekti.
Kฤฑzฤฑldeniz’deki konumu diplomatlar arasฤฑnda yeni bir bรถlgesel istikrarsฤฑzlฤฑk endiลesi yarattฤฑ.
รlke, 1993 yฤฑlฤฑnda Eritre ile otuz yฤฑllฤฑk bir savaลฤฑn ardฤฑndan baฤฤฑmsฤฑzlฤฑฤฤฑnฤฑ kazandฤฑฤฤฑnda denize doฤrudan eriลimini kaybetti. รlkenin ana ticaret rotasฤฑ artฤฑk baลkent Addis Ababa’yฤฑ Somali, Eritre, Sudan ve Kenya’yฤฑ da iรงeren kฤฑyฤฑ ลeridine sahip beล komลudan biri olan Cibuti’deki bir limana baฤlayan yollar ve bir demiryolu รผzerinden geรงiyor.
Husi isyancฤฑlarฤฑn ticari gemilere yรถnelik saldฤฑrฤฑlarฤฑ bazฤฑ gemilerin ลiddetten kaรงฤฑnmak iรงin rotalarฤฑnฤฑ Afrika’ya รงevirmesine yol aรงmadan รถnce dรผnya ticaretinin 10’da birinden fazlasฤฑ Hint Okyanusu’nu Sรผveyล Kanalฤฑ’na baฤlayan Kฤฑzฤฑldeniz’den geรงiyordu.
