Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn yรผksek enflasyona raฤmen sert faiz indirimlerine gitmesiyle beraber dรถviz kurlarฤฑnฤฑn yanฤฑ sฤฑra kredi hacminde de artฤฑล hฤฑzlandฤฑ.
Resmi tรผketici enflasyonu
Sรถzcรผโden Emre Deveciโnin haberine gรถre, resmi tรผketici enflasyonu yรผzde 21,31’e, รผretici enflasyonu yรผzde 54,62’ye yรผkselirken politika faizinin yรผzde 15’e gerilemesi, krediye talebi artฤฑrdฤฑ.
26 Kasฤฑm haftasฤฑnda TL cinsi ticari kredilerde ortalama faiz yรผzde 18,88 olurken, TL cinsi ticari kredi hacmi bir haftada 29,9 milyar TL arttฤฑ.
12 Kasฤฑm-26 Kasฤฑm arasฤฑndaki dรถnemde ticari kredi artฤฑลฤฑ toplamda 46,7 milyar TL oldu.
Faiz indirimleri รถncesinde aฤustos ayฤฑnda ticari kredilerde haftalฤฑk artฤฑล ortalamasฤฑ 6,6 milyar TL’de kalmฤฑลtฤฑ. Kasฤฑmdaki haftalฤฑk artฤฑล ortalama 17,3 milyar TL oldu.
Toplam TL kredi hacminde 26 Kasฤฑm haftasฤฑndaki artฤฑล 42,5 milyar TL’ye yรผkselirken, son iki haftadaki artฤฑล ise 58,6 milyar TL oldu.
Kredi artฤฑลฤฑ mevduata yansฤฑmadฤฑ
Son iki haftada 58,6 milyar TL’lik TL kredi hacmi artฤฑลฤฑ olurken, TL mevduat hacmi ise sadece 10 milyar TL arttฤฑ. Bu durum, รงekilen kredilerin nereye gittiฤi sorularฤฑna neden oldu.
Sรถz konusu iki haftada parite etkisinden arฤฑndฤฑrฤฑldฤฑฤฤฑnda yurt iรงi yerleลiklerin yabancฤฑ para mevduatlarฤฑ toplamda 1,3 milyar dolar azaldฤฑ.
Bu iki haftada gerรงek kiลilerin bankalardaki yabancฤฑ para mevduatฤฑ, parite etkisinden arฤฑndฤฑrฤฑldฤฑฤฤฑnda sadece 200 milyon dolar arttฤฑ, ลirketlerinki ise 1,5 milyar dolar azaldฤฑ.
Yani veriler, TL kredilerin, ลu an iรงin bankalara dรถviz ve altฤฑn mevduat olarak da dรถnmediฤini gรถsteriyor.
Resmi enflasyon yรผzde 21 iken TL mevduat faizlerinin yรผzde 15 civarฤฑ seviyelere รงekilmesiyle, bu kalemde reel kayฤฑplar artmฤฑล oldu ve bu da birikim sahiplerini TL mevduattan caydฤฑrฤฑcฤฑ bir etki yapฤฑyor.
Krediler nereye gidiyor?
Gรถrรผลlerine baลvurduฤumuz uzmanlar, TL krediler hฤฑzla artarken mevduata bunun yansฤฑmamasฤฑnฤฑn, yastฤฑk altฤฑna kaรงฤฑล dahil รงeลitli ihtimallere iลaret edebileceฤini ancak daha uzun vadeli gรถzlem gerektiฤini belirtti.
Uzmanlar, kredi artฤฑลฤฑnฤฑn mevduata yansฤฑmamasฤฑnฤฑn bir nedeninin, รงekilen TL kredilerin dรถviz cinsi kredileri kapatmak iรงin kullanฤฑlmasฤฑ olabileceฤine iลaret ediyor. Nitekim, son iki haftada dรถviz cinsi kredilerde 2 milyar dolarlฤฑk bir azalฤฑล oldu.
Hazine mevduatฤฑnda รถnemli bir artฤฑล
TL kredilerin dรถvize รงevrilerek ithalat ve dฤฑล borรง รถdemelerinde kullanฤฑlmฤฑล olmasฤฑ da mรผmkรผn.
Bir diฤer ihtimal, vergi ve รงeลitli kamu borรงlarฤฑ iรงin yapฤฑlan yapฤฑlandฤฑrma รถdemelerinin Hazine mevduatฤฑnฤฑ artฤฑrmasฤฑ, bunun da bankalardaki mevduatฤฑ azaltmasฤฑ. Hazine mevduatฤฑnda รถnemli bir artฤฑล kaydedildi.
Dolar kurundaki yรผksek oynaklฤฑk ticari hayatta vadeli satฤฑล yerine peลin ve dรถviz cinsi รถdeme yapฤฑlmasฤฑnฤฑ yaygฤฑnlaลtฤฑrฤฑrken, bu durumun TL kredi talebini de artฤฑrmฤฑล olabileceฤine iลaret ediliyor.
Akla gelen bir diฤer olasฤฑlฤฑk ise TL kredilerin dรถviz ve altฤฑna รงevrilerek yastฤฑk altฤฑna gitmesi. Uzmanlar, bu olasฤฑlฤฑฤฤฑn gerรงek olup olmadฤฑฤฤฑnฤฑ anlamak iรงin daha uzun dรถnemli gรถzlem gerekliliฤine iลaret ediyor.
