Turizmdeki kriz en aฤฤฑr etkisini kruvaziyerde gรถsterdi. Dรผลรผล yรผzde 67 dรผzeyinde. ฤฐstanbul neredeyse tamamen rota dฤฑลฤฑ kaldฤฑ
Tรผrkiyeโde son 15 yฤฑlda รงok รถnemli atak yapan kruvaziyer turizmi aฤฤฑr darbe aldฤฑ. Birรงok uluslararasฤฑ cruise ลirketi, 800โden fazla gemi rotalarฤฑndan Tรผrkiyeโyi รงฤฑkardฤฑ. Ancak bu sektรถrde en bรผyรผk darbeyi en bรผyรผk potansiyeli olan ฤฐstanbul aldฤฑ. Neredeyse artฤฑk gemi gelmiyor. 2015 yฤฑlฤฑnda uฤrayan gemi sayฤฑsฤฑ 345 iken 2016 yฤฑlฤฑnda 56โya dรผลtรผ. Gelen yolcu sayฤฑsฤฑ ise 600 binden 44 bine geriledi. Kayฤฑp oranฤฑ yรผzde 92 seviyesinde.
Deniz Ticareti Genel Mรผdรผrlรผฤรผ-Planlama ve ฤฐstatistik Dairesi Baลkanlฤฑฤฤฑ verilerine gรถre 2003โte yaklaลฤฑk 600 bin yolcu ile baลlayan kruvaziyer turizmi 2013โte 2 milyon yolcuyu aลtฤฑ. Ancak 2014โte ters rรผzgar baลladฤฑ. Yolcu sayฤฑsฤฑ 1 milyon 790 bine dรผลtรผ. 2015โte 1 milyon 889 bin oldu. 2016โda ise kruvaziyer gemilerle gelen, giden ve transit yolcu sayฤฑsฤฑ 2015โe gรถre yรผzde 67 azalarak 628 bin 33โe geriledi. Limanlara uฤrayan gemi sayฤฑsฤฑ da yรผzde 59 azalarak 590 gemiye geriledi.
ฤฐstanbul limansฤฑz kaldฤฑ
Tรผrkiyeโde en รงok uฤranan limanlar ฤฐzmir, ฤฐstanbul ve Kuลadasฤฑ. Bu limanlar arasฤฑnda en รงok etkilenen, ฤฐzmir ve ฤฐstanbul oldu. Kuลadasฤฑโna gelen yolcu sayฤฑsฤฑ yรผzde 38 dรผลtรผ, gemi sayฤฑsฤฑ da yรผzde 46 azaldฤฑ. ฤฐzmirโe gelen yolcu sayฤฑsฤฑ yรผzde 88, gemi sayฤฑsฤฑ da yรผzde 78 dรผลtรผ. ฤฐstanbulโa ise gelen yolcu sayฤฑsฤฑ yรผzde 92 dรผลerek 43 bin 543โe gerilerken, gemi sayฤฑsฤฑ da yรผzde 83 dรผลerek 56 oldu. Salฤฑ Pazarฤฑโndaki inลaatฤฑn limanฤฑ kapatmasฤฑnฤฑn da etkisiyle ฤฐstanbul kruvaziyer turizminden neredeyse tamamen รงฤฑktฤฑ. ฤฐstanbulโun bu sektรถrdeki potansiyelini kullanabilmesi iรงin acilen limana ihtiyacฤฑ var. TรRSAB Baลkanฤฑ Baลaran Ulusoy, Yenikapฤฑ miting alanฤฑnฤฑn bulunduฤu yerin yรผzer liman yapฤฑlmasฤฑnฤฑ gรผndeme getirmiลti. Karakรถy limanฤฑnฤฑn kapalฤฑ oluลu ve yeni liman olmayฤฑลฤฑ ฤฐstanbulโun rotalara girmesini engelliyor.
Ulusoy, ลu anda kruvaziyer gemi sayฤฑsฤฑnda yaลanan dรผลรผลe raฤmen toparlanma durumunda liman sorunu yaลanmamasฤฑ adฤฑna yรผzer liman talebinin devam ettiฤini belirtiyor. Geรงen yฤฑl 800โden fazla geminin rotasฤฑndan Tรผrkiyeโyi รงฤฑkardฤฑฤฤฑ ve sonraki planlanan rotalarฤฑna Tรผrkiyeโyi almadฤฑฤฤฑ belirtiliyor. Bu yฤฑl Kuลadasฤฑ da sฤฑrayla bรผyรผk gemilerin rotasฤฑndan รงฤฑkฤฑyor. Carnival Corporation bรผnyesindeki รผรง ลirketin ardฤฑndan ABD merkezli dรผnyanฤฑn ikinci bรผyรผk cruise ลirketi Royal Caribbean, Kuลadasฤฑโna 2017 yaz sezonu programฤฑndaki tรผm seferlerini iptal etti. ฤฐptal eden ลirketler arasฤฑnda Princess Cruises, Cunard Line, Aida, Norwegian Cruise Line, Regent Seven Seas, Oceania Cruises, Costa, Holland America Line, MSC Cruises gibi firmalar da bulunuyor. Turizmcilere gรถre dรผลรผลรผn iki nedeni var: ฤฐlki yapฤฑmฤฑ sรผren Karakรถy Salฤฑpazarฤฑ limanฤฑnฤฑn da kapanmasฤฑna neden olan โGalataportโ projesi, diฤeri ise artan gรผvenlik kaygฤฑsฤฑ…
Hedef 2020โyi kurtarmak
Ege Turistik ฤฐลletmeler ve Konaklamalar Birliฤi (ETฤฐK) Baลkanฤฑ Mehmet ฤฐลler, kara bulutlarฤฑn kruvaziyer turizmini etkilediฤini kaydetti. Limanlarฤฑn ciddi seviyede etkilendiฤini ifade eden ฤฐลler, โKuลadasฤฑ, Efes sayesinde hala popรผler. Ancak ฤฐzmir ve Marmaris, Kaล gibi limanlarda ciddi dรผลรผล var. En bรผyรผk nedenlerinden birisi gรผvenlik algฤฑsฤฑ oldu. Algฤฑ deฤiลirse dรถnรผลler olur. รok hฤฑzlฤฑ artฤฑลlar, dรผลรผลler olabiliyor. Kruvaziyer turizmi bitti gitti diyemeyiz. Gelecek iรงin umut var. 2003โte sฤฑfฤฑrdan baลlayฤฑp milyonlara ulaลtฤฑysak bugรผn de yine aynฤฑsฤฑnฤฑ yapabiliriz, 2018โi kurtarabiliriz. 2014โteki hacimleri yakalayabilmemiz 2020โyi bulabilirโ dedi.
TรRSAB Genel Sekteri รetin Gรผrcรผn, โGalataport projesi limanฤฑn kapatฤฑlmasฤฑna sebep oldu. ฤฐhalesi yapฤฑldฤฑฤฤฑnda birรงok gemiye limana yanaลma izni verilemedi. Gelecek yฤฑllarฤฑ da etkiledi, baลka limanlarฤฑ da etkiledi. Artan kapasite vardฤฑ ama deฤerlendiremedik. Baลka bir boyutu da 2015โte baลlayan ve 2016 yฤฑlฤฑnda da devam eden terรถr saldฤฑrฤฑlarฤฑ sonrasฤฑnda yaลanan gรผvenlik algฤฑsฤฑ. 2016โda birรงok fi rma Tรผrkiyeโdeki limanlara yanaลmayacaฤฤฑnฤฑ aรงฤฑkladฤฑ. Bu da รงok bรผyรผk etkilere eden oldu. Bu yฤฑl da parlak gรถrรผnmรผyor. Zaten cruise satฤฑลlarฤฑ bir yฤฑl รถnceden baลlar, planlarฤฑ ise 2 yฤฑl รถnceden. ลu anda 2018โi satฤฑyorlar. 2020โyi kurtarmak iรงin ลimdiden รงalฤฑลmalฤฑโ dedi.
En รงok gelir kaybฤฑ ฤฐstanbul’un oldu
STR Global ve TรROB’un raporuna gรถre, Tรผrkiye’nin Ocak 2017 otel doluluklarฤฑ, geรงen yฤฑla kฤฑyasla deฤiลmedi. Otel doluluk oranlarฤฑ ocakta %47,2 oldu. ฤฐstanbul’un ocak ayฤฑ doluluฤu geรงen yฤฑla gรถre %6,5 dรผลerek %45,7 oldu. ฤฐstanbul, Avrupa destinasyonlarฤฑ arasฤฑnda ocakta en bรผyรผk dรผลรผลรผ yaลayan destinasyon oldu. ฤฐstanbul, Ocak 2017โde ortalama gรผnlรผk satฤฑlan oda bedelindeki %29,7โlik dรผลรผล ve oda baลฤฑ elde edilen gelirlerde %34,2โlik dรผลรผล ile en bรผyรผk gelir kaybฤฑ yaลayan Avrupa destinasyonu oldu. ฤฐstanbulโda ortalama gรผnlรผk satฤฑlan oda bedeli 67,4 euroya geriledi. (Dรผnya / Selenay Yaฤcฤฑ)
ย
