Hรผkรผmet, ลirketlerin TL’nin sert deฤer kaybฤฑ dolayฤฑsฤฑyla yaลadฤฑklarฤฑ zarar ve sฤฑkฤฑntฤฑlarฤฑn ekonominin geneline yayฤฑlmasฤฑnฤฑ รถnlemek adฤฑna รงalฤฑลma baลlatฤฑrken, ekonomi yetkilileri bu รงalฤฑลma kapsamฤฑnda รถnce veri tabanฤฑ oluลturulacaฤฤฑnฤฑ, ardฤฑndan dรผzenleyici kurullarฤฑn makro ihtiyati รถnlemlere karar vereceฤini belirtti.
“Kur artฤฑลฤฑnฤฑn kaรง ลirketi ne kadarlฤฑk bir yรผk altฤฑna soktuฤu ลu anda tam olarak bilinmiyor” diyen bir ekonomi yetkilisi ilk olarak bunun belirlenmesine ve bir veri tabanฤฑ oluลturulmasฤฑna iliลkin bir รงalฤฑลma yapฤฑlacaฤฤฑnฤฑ belirtti.
ฤฐflaslar artabilir
Dรผnya’da yer alan habere gรถre, รผst dรผzey bir ekonomi yetkilisi, “Kurdaki hฤฑzlฤฑ artฤฑลฤฑn ลirketler รผzerinde รถnemli etkisinin olduฤu bir gerรงek. Bu hฤฑzlฤฑ artฤฑล ลu anda birรงok ลirketi ciddi zarara soktu. ฤฐflaslarฤฑn artmasฤฑ riski gรผรงlรผ bir olasฤฑlฤฑk” dedi.
Kurdaki yukarฤฑ yรถnlรผ hareketin biraz daha devam etmesi halinde, รถnlem alฤฑnmazsa รงok sayฤฑda ลirketin iflasฤฑn eลiฤine gelebileceฤini vurgulayan yetkili, bu kapsamda hรผkรผmetin รผรง aลamalฤฑ olarak konuyu deฤerlendirdiฤini belirtti.
“รncelikli olarak genel resmi deฤerlendirmek iรงin รงalฤฑลma baลlatฤฑldฤฑ. Hangi sektรถrler, bu sektรถrler iรงinde hangi ลirketler kur riskine maruz kalฤฑyor bu tespit edilecek” diyen yetkili sรถzlerini ลรถyle sรผrdรผrdรผ:
“Bunlarฤฑn ne kadar dรถviz riski olduฤu ve ne kadarlฤฑk bir miktarฤฑn hedge edilebileceฤine bakฤฑlacak. Hedge konusunda ne tรผr adฤฑmlar atฤฑlacak bunun รผzerinde รงalฤฑลฤฑlacak” diyen yetkili ลunlarฤฑ sรถyledi:
“รncelikle farkฤฑndalฤฑk yaratฤฑlmasฤฑ รผzerinde durulacak; ardฤฑndan bu ลirketlere ne tรผr kolaylฤฑklar saฤlanabilir bunlar kararlaลtฤฑrฤฑlacak; burada son adฤฑm olarak ลirketlere yรถnelik makro ihtiyati tedbirlerin geliลtirilmesi lazฤฑm. Bu kapsamda dรผzenleyici kurullar tarafฤฑndan bazฤฑ kurallarฤฑn getirilmesi de ele alฤฑnacak.”
Orta uzun vadeli tedbirler en erken ikinci รงeyrekte olabilir
Yetkili son aลama olarak ise “orta-uzun vadede benzer sorunlar yaลanmamasฤฑ iรงin kurallarฤฑn daha yerleลik hale getirilmesi gerekecek” dedi ancak alฤฑnacak kararlarฤฑn yฤฑlฤฑn ikinci รงeyreฤinden รถnce yรผrรผrlรผฤe girmesinin beklenmemesi gerektiฤini de vurguladฤฑ.
Veri tabanฤฑ oluลturulmasฤฑ ve รงalฤฑลmalarฤฑn yapฤฑlmasฤฑna iliลkin sรผreci “Bunlar รงok kฤฑsa sรผreli gerรงekleลtirilecek รงalฤฑลmalar deฤil. Burada ilk aลamalarฤฑn tamamlanmasฤฑ yฤฑlฤฑn ilk รงeyreฤine yetiลtirmek kolay deฤil รงรผnkรผ geniล รงaplฤฑ bir รงalฤฑลma yapฤฑlmak zorunda. Ardฤฑndan, mekanizmalarฤฑn belirlenmesi ihtiyacฤฑ doฤacak” sรถzleriyle tanฤฑmlayan ekonomi yetkilisi, hedge sisteminin yaygฤฑnlaลtฤฑrฤฑlmasฤฑ iรงin hem reel hem de bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnde รงalฤฑลmalar yapฤฑlmasฤฑ gerekliliฤine vurgu yaptฤฑ.
Hรผkรผmet kur kaynaklฤฑ sorunlarฤฑn ileride tekrar etmemesi iรงin orta vadeli bir รงalฤฑลma รผzerine yoฤunlaลฤฑrken, reel sektรถr ise hรผkรผmetten kฤฑsa vadede telafi saฤlayacak adฤฑmlar bekliyor.
Hatta bazฤฑ firmalar dรถviz borcunu dรถndรผrmede bir kolaylฤฑk bulamamalarฤฑ halinde faaliyetlerine nasฤฑl devam edeceklerine iliลkin soru iลaretleri oluลabileceฤini de belirtiyorlar.
ฤฐhracatรงฤฑlara iliลkin “Burada bir doฤal hedge mekanizmasฤฑ var” diyen yetkili, “ฤฐhracat yapan ลirketler doฤal yolla kurdaki artฤฑลa karลฤฑ kendilerini koruyorlar. Ancak doฤal hedge dฤฑลฤฑnda olan bu mekanizmayฤฑ gรผnlรผk ลekilde kullanan bรผyรผk ลirketlerin dฤฑลฤฑnda kalanlar asฤฑl risk altฤฑnda olanlar” dedi.
Yetkili, burada kur hareketlerinin รงok hฤฑzlฤฑ olduฤu durumlarda hedge mekanizmasฤฑnฤฑn saฤlฤฑklฤฑ รงalฤฑลabilmesine iliลkin sorunlarฤฑn varlฤฑฤฤฑna da dikkat รงekerek, “Kur hareketlerinin รงok hฤฑzlฤฑ olduฤu durumlarda bunu hedge edecek/etmek isteyecek bankalar/ลirketler bulunmasฤฑ gerekecek. รรผnkรผ hฤฑzlฤฑ hareketlerde onlar da bu mekanizmanฤฑn iรงinde yer almak istemeyeceklerdir. รรผnkรผ รถngรถrรผlebilirliฤin ortadan kalkmasฤฑ herkes adฤฑna risk meydana getiriyor.”
รte yandan bir baลka รผst dรผzey yetkili, ลirketlerin kur artฤฑลฤฑndan kaynaklanan zararlarฤฑnฤฑn nasฤฑl azaltฤฑlacaฤฤฑ ya da telafi edileceฤine dair henรผz karar verilmiล bir mekanizma bulunmadฤฑฤฤฑnฤฑ belirterek, “ลirketlerin iflasฤฑnฤฑ ve reel sektรถrde bรผyรผk รงaplฤฑ sorunlarฤฑn รงiฤ etkisi oluลturmasฤฑnฤฑ engellemek elbette hรผkรผmetin gรถrevi. Bu kapsamda kamunun belli oranda kur zararฤฑnฤฑ รผstlenmesi de tartฤฑลฤฑlabilir elbette ancak henรผz bu aลamaya gelinmedi” dedi.
