Tรผrkiyeโde yaฤฤฑลsฤฑz girilen kฤฑล dรถneminde Ocak sonu gelmesine raฤmen beklenen รถlรงรผde kar ve yaฤmur henรผz gรถrรผlmedi. Uzun yฤฑllar รผlkenin temel elektrik kaynaฤฤฑ olan hidroelektrik santrallerde de su azlฤฑฤฤฑ nedeniyle endiลeli bir bekleyiล oluลtu. Hidroelektrik Santrallarฤฑ Sanayi ฤฐลadamlarฤฑ Derneฤi Baลkanฤฑ Fahrettin Arman, EKONOMฤฐโnin konuya iliลkin sorularฤฑnฤฑ cevapladฤฑ. Hidroelektrik santrallerin 2022โde programladฤฑklarฤฑndan daha dรผลรผk seviyede รผretim yapmak zorunda kaldฤฑklarฤฑnฤฑ anlatan Arman โUzun yฤฑllar ortalamasฤฑna gรถre geรงen yฤฑl รผretim yรผzde 46 daha dรผลรผktรผ. Toplam รผretim iรงindeki hidroelektrik santrallerinin payฤฑ yรผzde 22โlerde kaldฤฑ. Bu sene ise yaฤฤฑล bekliyoruz. ลubat ve Martโta yaฤฤฑล olursa diye bakฤฑyoruz. ฤฐnลallah ลubat ve Martโta yaฤฤฑล olursa, Nisan-Mayฤฑs erime dรถneminde rezervlerdeki doluluฤa bakacaฤฤฑz. Yeniden o zaman bir hesaplama yapฤฑlabilir. Ancak ลu aลamada 2023โte toplam elektrik รผretiminin yรผzde 17โleri hidroelektrik santrallerden olabilecek gibiโฆโ dedi.
ฤฐลletmelerde finansman sฤฑkฤฑntฤฑsฤฑ
ekonomim.com’un haberine gรถre Fahrettin Arman, yaฤฤฑล rejimindeki geliลmeler nedeniyle รผretimleri dรผลen hidroelektrik santrallerin gelirlerinin de azalacaฤฤฑna dikkat รงekti. Bu yรผzden yaz aylarฤฑnda HES iลleten bazฤฑ firmalarฤฑn finansman sฤฑkฤฑntฤฑsฤฑ yaลayabileceฤini ifade eden Arman โHer projenin รถzellikleri ayrฤฑ. Nasฤฑl yatฤฑrฤฑm yaptฤฑ, finansman koลullarฤฑ nasฤฑldฤฑ ve geri รถdemeler gibi konular firmalara รถzgรผ ancak sektรถrรผn genel olarak finansman yรผkรผ taลฤฑdฤฑฤฤฑnฤฑ, kredi borcu olduฤunu sรถyleyebilirim. Bu รถzelliklere gรถre firmalara etkisi olacaktฤฑrโ diye konuลtu.
HESโler kurulu gรผรงte ilk sฤฑrada
Hidroelektrik santraller 2022 sonu itibariyle 31 bin 558 megavat (MW) ile kaynaklara gรถre en bรผyรผk kurulu gรผcรผ oluลturuyor. Kurulu gรผรงteki yรผzde 30.4โlรผk payฤฑna raฤmen HESโlerin รผretimdeki payฤฑ ise yรผzde 20โlere kadar geriledi. Bu fark, Tรผrkiye iรงin en ucuz yenilenebilir enerji kaynaklarฤฑndan biri sayฤฑlan suyun yeterince verimli kullanฤฑlamamasฤฑ ve yaฤฤฑล yetersizliฤinden kaynaklanฤฑyor. Tรผrkiyeโdeki HES barajlarฤฑnฤฑn รถnemli bir kฤฑsmฤฑ aynฤฑ zamanda sulama amaรงlฤฑ da kullanฤฑlฤฑyor. Bu nedenle istikrarlฤฑ elektrik รผretimi yapฤฑlamamasฤฑ ve suyun bฤฑrakฤฑldฤฑฤฤฑ yรผksekliฤin de azalmasฤฑ verimliliฤi dรผลรผrebiliyor.
Bu arada Tรผrkiyeโde elektrik fiyatlarฤฑ รผzerindeki baskฤฑlar artฤฑyor. En รถnemli ucuz ve yerli kaynak olan hidroelektrik รผretimindeki olasฤฑ azalmalar, doฤalgaz ve kรถmรผr kaynaklฤฑ olarak telafi edilecek. Elektrik fiyatlarฤฑnฤฑn kontrolรผ amacฤฑyla konutlara kฤฑyasla daha az olmakla birlikte elektrik รผreten firmalara BOTAล teลvikli doฤalgaz satฤฑyor. Ayrฤฑca, EPDKโda oluลturulan azami uzlaลtฤฑrma fiyat mekanizmasฤฑ ile yenilenebilir kaynaklardan รผretilen elektrikle kรถmรผr ve doฤalgaz santralleri satฤฑล fiyatฤฑ sรผbvanse ediliyor. Bu sรผbvansiyonlarฤฑn iรงinde kur kaynaklฤฑ maliyetler de bulunuyor. Kรถmรผr ve doฤalgazda olasฤฑ bir fiyat dรผลรผลรผ olmamasฤฑ zaten sรผbvansiyonlu olan sistemi daha da zorlayacak.
HESฤฐAD Baลkanฤฑ Fahrettin Arman, sektรถrรผn kuraklฤฑk yanฤฑnda, yakฤฑn zamanda iletim รผcretlerine yapฤฑlan zamlardan dolayฤฑ da ciddi bir ilave yรผkle karลฤฑlaลtฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti. ฤฐletim รผcretlerindeki artฤฑลฤฑn รผretimde zorluklar beklenen bir dรถnemde firmalar aรงฤฑsฤฑndan ciddi gรผรงlรผkler doฤurduฤunu kaydetti. Arman, โฤฐletim giderlerinde yรผzde 150 artฤฑล oldu. Bu tarife dolayฤฑsฤฑyla ลirketler ekstra gideri yรถnetmeye รงalฤฑลacak. Beklenmedik oranda bir yรผkseliล oldu. Bรผtรผn bunlar dikkate alฤฑndฤฑฤฤฑnda, hidroelektrik santraller iรงin sฤฑkฤฑntฤฑlฤฑ bir dรถnemin geldiฤini, sฤฑkฤฑntฤฑnฤฑn bรผyรผk olduฤunu sรถyleyebilirimโ dedi.
