Uluslararasฤฑ Para Fonu (IMF) Baลkanฤฑ Kristalina Georgieva, รงarลamba gรผnรผ yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, dรผnya ekonomisinin รงok sayฤฑda ลokun yarattฤฑฤฤฑ ciddi baskฤฑlara raฤmen beklenenden daha direnรงli olduฤunu belirtti. Georgieva, bu yฤฑl ve 2026’da kรผresel ekonominin bรผyรผmesinde yalnฤฑzca hafif bir yavaลlama รถngรถrdรผklerini sรถyledi.
IMF Baลkanฤฑ Georgieva, Washington’daki Milken Enstitรผsรผ‘nรผn dรผzenlediฤi bir etkinlikte konuลtu. Son ekonomik verilerin ABD ekonomisinde bir yumuลama gรถsterdiฤini ancak altฤฑ ay รถnce birรงok uzmanฤฑn korktuฤu resesyondan kaรงฤฑnฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ aktardฤฑ. Georgieva, daha iyi politikalar, daha uyumlu bir รถzel sektรถr, ลimdilik korkulandan daha az ลiddetli ithalat tarifeleri ve destekleyici finansal koลullar sayesinde ABD ekonomisinin ve diฤer birรงok ekonominin ayakta kaldฤฑฤฤฑnฤฑ ifade etti.
IMF’nin yakฤฑnda yayฤฑmlayacaฤฤฑ Dรผnya Ekonomik Gรถrรผnรผmรผ raporunun รถn izlemesini sunan Georgieva, โBu yฤฑl ve gelecek yฤฑl kรผresel ekonominin bรผyรผmesinin sadece hafifรงe yavaลlayacaฤฤฑnฤฑ รถngรถrรผyoruz. Tรผm iลaretler, dรผnya ekonomisinin genel olarak รงok sayฤฑda ลoktan kaynaklanan akut baskฤฑlara direndiฤini gรถsteriyor,โ dedi. IMF, temmuz ayฤฑnda kรผresel ekonomi bรผyรผme tahminini 2025 iรงin 0,2 puan artฤฑrarak %3,0’a, 2026 iรงin ise 0,1 puan artฤฑrarak %3,1’e yรผkseltmiลti.
Yeni dรผnya dรผzeninde belirsizlik devam ediyor
IMF, yeni gรถrรผnรผm raporunu รถnรผmรผzdeki salฤฑ gรผnรผ Washington’da dรผzenlenecek IMF ve Dรผnya Bankasฤฑ yฤฑllฤฑk toplantฤฑlarฤฑ sฤฑrasฤฑnda yayฤฑmlayacak. Toplantฤฑ, ABD’nin yรผksek gรผmrรผk vergileriyle kรผresel ticareti altรผst ettiฤi ve yapay zekรขnฤฑn teknolojiyi ve iลgรผcรผ gรถrรผnรผmรผnรผ hฤฑzla dรถnรผลtรผrdรผฤรผ bir dรถnemde gerรงekleลecek.
Georgieva, dรผnya ekonomisinin โkorkulandan daha iyi ancak ihtiyaรง duyulandan daha kรถtรผโ durumda olduฤunu belirterek, IMF’nin orta vadede kรผresel ekonomi bรผyรผmesini, COVID-19 pandemisi รถncesinde tahmin edilen %3,7’nin oldukรงa altฤฑnda, yaklaลฤฑk %3 olarak รถngรถrdรผฤรผnรผ kaydetti. Dรผnya รงapฤฑnda marjinalleลme, hoลnutsuzluk ve zorluklarฤฑn derin alt akฤฑmlarฤฑna dikkat รงeken Georgieva, kรผresel ekonominin bir dizi riskle karลฤฑ karลฤฑya olduฤunu sรถyledi.
Belirsizliฤin olaฤanรผstรผ yรผksek seviyelerde olduฤunu ve artmaya devam ettiฤini belirten Georgieva, yatฤฑrฤฑmcฤฑlar iรงin geleneksel bir gรผvenli liman varlฤฑฤฤฑ olan altฤฑna olan talebin hฤฑzla arttฤฑฤฤฑnฤฑ ekledi. Parasal altฤฑn rezervlerinin ลu anda dรผnya resmi rezervlerinin %20’sini aลtฤฑฤฤฑnฤฑ dile getirdi. Altฤฑn, ABD hรผkรผmetinin kapanmasฤฑnฤฑn devam etmesi ve Fed’in bu ay faiz indirimine gideceฤi beklentisinin talebi artฤฑrmasฤฑyla salฤฑ gรผnรผ rekor seviyeye ulaลmฤฑลtฤฑ.
Finansal piyasalar ve gรผmrรผk vergileri tehlikesi
ABD’nin gรผmrรผk vergisi ลoku, nisan ayฤฑnda ilk olarak duyurulduฤundan sonra ลiddetini azalttฤฑ. ABD’nin ticaret aฤฤฑrlฤฑklฤฑ gรผmrรผk vergisi oranฤฑ, nisan ayฤฑndaki %23’ten %17,5’e dรผลtรผ ve รผlkeler bรผyรผk รถlรงรผde misilleme gรผmrรผk vergilerini uygulamadฤฑ. Ancak ABD gรผmrรผk vergisi oranlarฤฑ deฤiลmeye devam ediyor ve ลirketler gรผmrรผk vergilerinin maliyetini daha fazla yansฤฑtmaya baลlarsa veya daha รถnce ABD’ye giden mallarฤฑn akฤฑnฤฑ baลka yerlerde ikinci bir gรผmrรผk vergisi artฤฑลฤฑnฤฑ tetiklerse, ABD enflasyonu yรผkselebilir. ABD’deki bu tarz geliลmeler ise hฤฑzla kรผresel ekonomide yansฤฑma buluyor.
Finansal piyasa deฤerlemelerinin de 25 yฤฑl รถnce internetle ilgili yรผkseliล dรถneminde gรถrรผlen seviyelere doฤru ilerlediฤini aktardฤฑ. Mart 2000’deki dot.com รงรถkรผลรผnde olduฤu gibi ani bir duyarlฤฑlฤฑk deฤiลikliฤi, dรผnya bรผyรผmesini aลaฤฤฑ รงekebilir ve geliลmekte olan รผlkeler iรงin hayatฤฑ รถzellikle zorlaลtฤฑrabilir. Georgieva, โKemerlerinizi baฤlayฤฑn,โ diyerek, โBelirsizlik yeni normal ve bu durum devam edecek,โ diye ekledi.
Borรง seviyeleri ve yapฤฑsal reform ihtiyacฤฑ
IMF baลkanฤฑ, รผlkeleri รถzel sektรถrรผn verimliliฤini artฤฑrarak, mali harcamalarฤฑ konsolide ederek, borcu azaltarak ve aลฤฑrฤฑ cari hesap dengesizliklerini gidererek bรผyรผmeyi kalฤฑcฤฑ olarak artฤฑrmaya รงaฤฤฑrdฤฑ. Georgieva, โGรถrdรผฤรผmรผz gibi, bu dengesizlikler korumacฤฑ bir tepkiyi tetikleyebilir ve net sermaye akฤฑลlarฤฑna yansฤฑyarak finansal istikrar risklerini artฤฑrabilir,โ dedi. โIMF olarak dฤฑล sektรถr deฤerlendirmelerimizi iyileลtirmek iรงin yoฤun bir ลekilde รงalฤฑลฤฑyoruz ve kilit aktรถrleri politika dรผzeltmeleri iรงin zorlamaya devam edeceฤiz.โ
Georgieva, kรผresel ekonomide kamu borcunun 2029 yฤฑlฤฑna kadar GSYฤฐH’nin %100’รผnรผ aลmasฤฑnฤฑn beklendiฤini sรถyledi. Rekabet, serbest piyasa dostu mรผlkiyet haklarฤฑ, hukukun รผstรผnlรผฤรผ, gรผรงlรผ finans sektรถrรผ denetimleri ve hesap verebilir kurumlarla birlikte kilit รถneme sahiptir.
Asya ve Afrika’da reform ihtiyacฤฑ
Georgieva, Asya’da รผlkelerin ticareti derinleลtirmeleri ve hizmet sektรถrรผnรผ gรผรงlendirmek iรงin reformlar yapmalarฤฑ gerektiฤini sรถyledi. “Tarife dฤฑลฤฑ engelleri azaltma ve bรถlgesel entegrasyonu artฤฑrma รงabalarฤฑ, uzun vadede gayri safi yurtiรงi hasฤฑlayฤฑ %1,8 oranฤฑnda artฤฑrabilir. Sahra Altฤฑ Afrika’da, iล dostu reformlar, ortalama bir Afrika รผlkesinin kiลi baลฤฑna reel GSYฤฐH’sini %10’dan fazla artฤฑrabilir. Avrupa, ABD รถzel sektรถrรผnรผn dinamizmine yetiลmesine yardฤฑmcฤฑ olabilecek tek bir pazar oluลturma รงabalarฤฑnฤฑ sรผrdรผrmelidir” dedi.
Georgieva, ABD’nin federal borcunu azaltmak iรงin โsรผrekli รถnlemlerโ almasฤฑ gerektiฤini, รงรผnkรผ borรง-GSYฤฐH oranฤฑnฤฑn ฤฐkinci Dรผnya Savaลฤฑ’ndan bu yana en yรผksek seviyeye ulaลmak รผzere olduฤunu sรถyledi. Ayrฤฑca, emeklilik tasarruflarฤฑna ayrฤฑcalฤฑklฤฑ muamele gibi รถnlemlerle hane halkฤฑ tasarruflarฤฑnฤฑ artฤฑrmaya รงalฤฑลmasฤฑ gerektiฤini belirtti. รin’in de sosyal gรผvenlik aฤlarฤฑ ve emlak sektรถrรผnรผn temizlenmesi iรงin mali harcamalarฤฑ artฤฑrฤฑrken, sanayi politikasฤฑ giriลimlerine yรถnelik harcamalarฤฑ azaltmak gibi yapmasฤฑ gerekenler olduฤunu sรถyledi.
