Son 10 yฤฑlda olmasฤฑ beklenen ฤฐstanbul depremine iliลkin detaylar ortaya รงฤฑkฤฑyor
Boฤaziรงi รniversitesi Kandilli Rasathanesiโnde (KRDAE) โDรผnya Tsunami Gรผnรผโnde dรผzenlenen basฤฑn toplantฤฑsฤฑ ile deprem ve tsunami gibi afetlerin zararlarฤฑnฤฑn azaltฤฑlmasฤฑ iรงin yapฤฑlan รงalฤฑลmalar hakkฤฑnda bilgi verildi.
Boฤaziรงi รniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araลtฤฑrma Enstitรผsรผ Mรผdรผrรผ Prof. Dr. Haluk รzenerโin ev sahipliฤinde โDรผnya Tsunami Farkฤฑndalฤฑk Gรผnรผโ nedeniyle dรผzenlenen toplantฤฑsฤฑnda KRDAE Bรถlgesel Deprem-Tsunami Gรถzlem Merkezi (BDTฤฐM) Akreditasyon Sรผreci hakkฤฑnda bilgi verildi. Bรถlgesel Deprem-Tsunami ฤฐzleme ve Deฤerlendirme Merkeziโnin, geรงtiฤimiz gรผnlerde tsunami hizmet saฤlayฤฑcฤฑsฤฑ olduฤunu belirten Prof. Dr. Haluk รzener, โTรผrkiye ve รงevresinde meydana gelen tรผm depremleri, denizlerde meydana gelebilecek su seviyesi deฤiลimlerini gรถzlemliyoruz. Erken uyarฤฑ sistemimizde tsunami modellemeleri yaparak bir depremin tsunami oluลturma potansiyelini belirleyebiliyoruz. Tsunami oluลacaฤฤฑ dรผลรผnรผlen kฤฑyฤฑlardaki tahmin noktalarฤฑna ilk dalganฤฑn tahmini varฤฑล zamanฤฑnฤฑ liste halinde iletiyoruzโ dedi.
Tarih boyunca Ege, Akdeniz ve Marmaraโda gerรงekleลen depremler sonucu 90โdan fazla tsunami meydana geldiฤini belirten รzener, โMarmaraโda 1509 ve 1894 yฤฑllarฤฑndaki depremlerde en fazla 6 metreye ulaลan tsunami dalgalarฤฑ gรถrรผlse de รผlkemizde deprem sonrasฤฑ oluลacak tsunamiler Japonyaโdakiler kadar etkili olmayacakโ diye konuลtu.
Orta Doฤu Teknik รniversitesi ฤฐnลaat Mรผhendisliฤi Bรถlรผmรผ รฤretim รyesi Prof. Dr. Ahmet Cevdet Yalรงฤฑner, tsunaminin limanlarฤฑ ve kฤฑyฤฑya yakฤฑn yolcu terminallerini etkileyeceฤini belirterek ลรถyle konuลtu:
Haydarpaลa uyarฤฑsฤฑ
โฤฐzmit depreminin etkisiyle iki gรผn boyunca Haydarpaลa Limanฤฑ ve รงevresinde yaralฤฑlarฤฑ taลฤฑyacak yol yoktu. Ulaลฤฑm รงok zor saฤlanฤฑyordu ve deniz ulaลฤฑmฤฑ tek รงรถzรผmdรผ. Depremden sonra gรถrรผlen tsunami รถzellikle limanlarฤฑ etkileyeceฤi iรงin limanlarฤฑn saฤlam kalmasฤฑ gerekir. Tsunamiler limanlara kรผรงรผk hasarlarda yapsa limanฤฑ รงalฤฑลamaz hale getirir. Tsunaminin limanlara etkisini anlayabilmek iรงin Haydarpaลa Limanฤฑโnda simรผlasyon รงalฤฑลmasฤฑ yaptฤฑk. Olasฤฑ bir deprem sonucu tsunaminin Haydarpaลa Limanฤฑโnฤฑn dalgakฤฑranlarฤฑnฤฑ aลabileceฤini gรถrdรผk. Bu yรผzden dalgakฤฑranฤฑn kรผรงรผk dรผzenlemelerle gรผรงlendirilmesi yoluna gidilecek.โ
Bakฤฑrkรถy ve Maltepe riskli
Tรผrkiye ve Marmara genelinde tsunami modelleme รงalฤฑลmalarฤฑ yaptฤฑklarฤฑnฤฑ belirten Bรถlgesel Deprem ve Tsunami ฤฐzleme Merkeziโnde gรถrevli Dr. Ceren รzer Sรถzdinler de, ลรถyle konuลtu:
โBiz รงalฤฑลmalarฤฑmฤฑzda Marmara faylarฤฑnฤฑ inceliyor ve faylarฤฑ tetikleme ihtimali olan deniz tabanฤฑ heyalanlarฤฑnฤฑ gรถz รถnรผnde bulunduruyoruz. Yรผksek tsunami dalgasฤฑ beklediฤimiz olay deprem sonrasฤฑ tetiklenen deniz tabanฤฑ heyelanlarฤฑdฤฑr. Biz de en kรถtรผ senaryolarฤฑnda iรงinde olduฤu modellemeler yaparak Marmara ve ฤฐstanbul kฤฑyฤฑlarฤฑndaki riskli bรถlgeleri belirleyip ilgili son kullanฤฑcฤฑlara ileterek gerekli tedbirlerin alฤฑnmasฤฑnฤฑ saฤlamayฤฑ hedefliyoruz. Yapฤฑlmฤฑล pek รงok รงalฤฑลmada Haydarpaลa limanฤฑ, Bakฤฑrkรถy ve Maltepe kฤฑyฤฑlarฤฑna odaklanฤฑlmฤฑล durumda. Genelde bu bรถlgeler denize aรงฤฑk olduฤu iรงin daha รถnceki depremlerde etkilenmiล yerler. Bursa ve Yalova kฤฑyฤฑlarฤฑnฤฑ da inceliyoruz.
โYรผksek dalga beklemiyoruzโ
Bรถlgesel Deprem ve Tsunami ฤฐzleme Merkezi Koordinatรถrรผ Dr. รcal Necmioฤlu ise โMarmara bรถlgesinde oluลabilecek tsunamilerde yรผksek dalga boylarฤฑ beklememekteyiz. Tarihte ฤฐstanbulโda tsunamiler gรถrรผlmรผลtรผr. Burada รถnemli olan afet bilincinin yรผkseltilmesi afete karลฤฑ hazฤฑrlฤฑklฤฑ olunmasฤฑdฤฑr. Afet konusunda ne kadar bilinรงliyseniz riskleri de o รถlรงรผde azaltmฤฑล olursunuzโ diye konuลtu.
