Ekonomiden sorumlu Baลbakan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Mehmet ลimลek, “Enflasyon yฤฑlฤฑn ikinci yarฤฑsฤฑndan itibaren dรผลmeye baลlayacak. Net olarak enflasyonla mรผcadele รถnemlidir, yรผksek bรผyรผme iรงin enflasyonun dรผลรผrรผlmesi elzemdir. Biz de bunun farkฤฑndayฤฑz ve ciddiye alฤฑyoruz.” dedi.
ลimลek, TRT Haber’de katฤฑldฤฑฤฤฑ programda gรผndeme iliลkin deฤerlendirmelerde bulundu.
Muhalefetin, Tรผrkiye’nin sadece inลaat sektรถrรผ รผzerinden bรผyรผdรผฤรผ iddialarฤฑnฤฑ yanฤฑtlayan ลimลek, รผlkenin 1924-2002 yฤฑllarฤฑnda ortalama yฤฑllฤฑk bรผyรผmesinin yรผzde 4,7 olduฤunu, kรผresel krize, Ortadoฤu’daki kaosa raฤmen AK Parti hรผkรผmetleri dรถneminde ise yรผzde 5,7 bรผyรผdรผฤรผ sรถyledi.
ลimลek, “Geรงmiลte hiรงbir 15 yฤฑllฤฑk dรถnemde bรถyle bir bรผyรผme yok. รok net, gรผรงlรผ bir ลekilde bรผyรผme performansฤฑ.” diye konuลtu.
Tรผrkiye’nin bu dรถnemde tarฤฑmdan turizme, eฤitimden savunmaya birรงok alanda atฤฑlฤฑmlar gerรงekleลtirdiฤini vurgulayan ลimลek, ลรถyle devam etti:
“Vatandaล bu dรถnemde finansmana eriลti, kredi ucuzladฤฑ. Biz enflasyonu 1990’lฤฑ yฤฑllardaki ortalama yรผzde 70’ten yรผzde 10 ve altฤฑna dรผลรผrรผnce vatandaลฤฑmฤฑz finansmana eriลti, konut satฤฑn aldฤฑ. Eฤer onu eleลtiriyorlarsa ayrฤฑ bir konu, o vatandaลฤฑn tercihi. ‘Betona yatฤฑrฤฑm yapฤฑldฤฑ’ deniliyor, Tรผrkiye helikopterini hangi dรถnemde รผretti? Tรผrkiye AK Parti hรผkรผmetleri dรถneminde kendi savaล helikopterini รผretti, ลu anda dรผnyaya ihraรง ediyoruz. ฤฐnsansฤฑz hava aracฤฑ beton mu? Bu, AK Parti hรผkรผmetleri dรถneminde รผretildi. Tรผrkiye bugรผn kendi uydusunu รผretiyor. Uydu, yรผksek katma deฤer deฤil mi?”
ลimลek, Tรผrkiye ekonomisinin her alanda geliลtiฤini, bรผyรผdรผฤรผnรผ vurgulayarak, “Tรผrkiye, dรผnyaya gรถre daha hฤฑzlฤฑ bรผyรผdรผ, rakamlar ortada. Bizim rakamlarฤฑmฤฑza inanmฤฑyorlarsa IMF, Dรผnya Bankasฤฑ rakamlarฤฑ orada, baksฤฑnlar. Tรผrkiye bu bรผyรผmeyi, sektรถrel รงeลitlendirmeyle saฤladฤฑ.” deฤerlendirmesinde bulundu.
Muhalefetin Tรผrkiye’nin borรง yรผkรผne iliลkin iddialarฤฑna da yanฤฑt veren ลimลek, ลรถyle konuลtu:
“Tรผrkiye’de vatandaลฤฑn, bankalarฤฑn, ลirketlerin, devletin hepsinin toplam borcunun milli gelire oranฤฑ yรผzde 142. Bize benzer geliลmekte olan รผlkelerde bu oran yรผzde 211. En az borรงlu รผlkelerden birisiyiz. Geliลmiล รผlkelerde bu oran yรผzde 390. Dรผnyanฤฑn ortalamasฤฑ yรผzde 320 civarฤฑ. Kamunun borcunun milli gelire oranฤฑ yรผzde 28. Bu oran, 2002 yฤฑlฤฑnda yรผzde 70’in รผzerindeydi. Bu oran bize benzer รผlkelerde geรงen sene yรผzde 49, dรผnya ortalamasฤฑ yรผzde 82.”
ลimลek, Tรผrkiye’de hane halkฤฑnฤฑn borcunun milli gelire oranฤฑnฤฑn yรผzde 18 olduฤuna dikkati รงekerek, bu oranฤฑn dรผnyada ortalama yรผzde 59’u bulduฤunu bildirdi.
Tรผrkiye’nin genel borรงlulukta en az borรงlu รผlkeler arasฤฑnda yer aldฤฑฤฤฑnฤฑ ancak reel sektรถrรผn borcunda artฤฑล olduฤunu ifade eden ลimลek, reel sektรถrรผn dรผnyaya aรงฤฑlarak en bรผyรผk ลirketleri ve markalarฤฑ satฤฑn aldฤฑฤฤฑnฤฑ hatฤฑrlattฤฑ.
– Ekonomik vaatlerin maliyeti
ลimลek, seรงimlere yรถnelik ekonomik vaatlere iliลkin bir soru รผzerine, AK Parti’nin emeklilere iki bayramda ikramiye, bazฤฑ meslek gruplarฤฑna 3600 ek gรถsterge, 65 yaล aylฤฑฤฤฑ alanlarฤฑn maaลlarฤฑnฤฑn ikiye katlanmasฤฑ gibi ekonomik vaatlerinin bรผtรผn maliyetinin 30 milyar liranฤฑn altฤฑnda olduฤunu sรถyledi.
Bunun da milli gelirin yรผzde 1’inin altฤฑna denk geldiฤine iลaret eden ลimลek, muhalefetin vaatlerinin maliyetinin ise 200 milyar ile 400 milyar lira arasฤฑnda deฤiลtiฤini, bunun AK Parti’nin vaat maliyetlerinin ortalama 10 katฤฑna denk geldiฤini belirtti. ลimลek, “Problem burada. Bu gerรงeklikten, uygulanabilirlikten uzak.” ifadesini kullandฤฑ.
ลimลek, AK Parti’nin ekonomik vaatlerinin finansmanฤฑna iliลkin de ลu deฤerlendirmeleri yaptฤฑ:
“Kฤฑsa vadede 2018’de, kฤฑsmen 2019’da iki รถnemli gelir kaynaฤฤฑndan biz 30 milyar lirayฤฑ telafi edebiliriz. Bir ‘imar barฤฑลฤฑ’, iki ‘vergide yeniden yapฤฑlandฤฑrma’. Kฤฑsa vadede geรงmiล uygulamalar, hesaplar ortada, bu telafi edilebilir. ลimdi diyeceksiniz ki, ‘Bu emekli maaล artฤฑลฤฑ her yฤฑl รถdenecek ama bahsettiฤiniz ‘imar barฤฑลฤฑ’ bir kerelik.’ Doฤru. O nedenle biz de kaynak iรงin iki รถnemli adฤฑm atacaฤฤฑz, birincisini Cumhurbaลkanฤฑmฤฑz aรงฤฑkladฤฑ, bakanlฤฑk sayฤฑsฤฑnฤฑ ciddi ลekilde azaltacaฤฤฑz, kamuyu kรผรงรผlteceฤiz, harcamalarฤฑ azaltacaฤฤฑz. ฤฐkinci konu, bizim TBMM’de uzun sรผredir bekleyen Gelir Vergisi Reform Tasarฤฑmฤฑz var. Bu รถneride yeni vergi artฤฑลlarฤฑ yok ama mevcut vergilerin tabana yayฤฑlmasฤฑ, bazฤฑ imtiyaz ve ayrฤฑcalฤฑklarฤฑn sonlandฤฑrฤฑlmasฤฑ, bazฤฑ alanlarda enflasyondan arฤฑndฤฑrฤฑlmฤฑล gelirlerin vergilendirilmesi gibi hususlar yer alฤฑyor. Dolayฤฑsฤฑyla bu รงerรงeveden bakฤฑldฤฑฤฤฑnda kalฤฑcฤฑ olarak vaatlerimizi finanse edecek รถneri, teklif, plan ve programฤฑmฤฑzฤฑ ortaya koymuล bulunmaktayฤฑz. Reform tamamen TBMM’nin takdirinde olan bir konu ama oradaki รถnerilerimiz vergide adaleti saฤlamaya, vergi gelirlerini tabana yayarak artฤฑrmaya yรถnelik. Zaten muhalefetin en รงok eleลtirdiฤi konu dolaylฤฑ vergiler. Dolayฤฑsฤฑyla ลimdi bu reforma destek vermelerini bekleyeceฤiz.”
– “Enflasyon yฤฑlฤฑn ikinci yarฤฑsฤฑndan itibaren dรผลecek”
ลimลek, 2002 yฤฑlฤฑndan รถnceki dรถnemde ortalama enflasyonun yรผzde 70’in รผzerinde olduฤunu hatฤฑrlatarak, AK Parti hรผkรผmetleri dรถneminde enflasyon oranฤฑnฤฑ son 1 yฤฑl hariรง yรผzde 10’un altฤฑnda tuttuklarฤฑnฤฑ ve burada bir baลarฤฑ bulunduฤunu vurguladฤฑ.
Son dรถnemde enflasyonun iki sebepten dolayฤฑ yรผkseldiฤine iลaret eden ลimลek, ลunlarฤฑ kaydetti:
“Bir, ‘kur ลoku’ yiyoruz. Bu kฤฑsmen dฤฑล, kฤฑsmen iรง kaynaklฤฑ. Bir de ‘petrol fiyatlarฤฑndaki artฤฑล’ var. Bu da tamamen dฤฑล kaynaklฤฑ. Petrol fiyatlarฤฑ bundan 1,5 -2 yฤฑl รถncesine gรถre neredeyse ikiye katlandฤฑ. Kurdaki hareketlilik de รถzellikle bizim bรถlรผcรผ terรถr รถrgรผtรผyle, Suriye’deki terรถrle mรผcadelemizde ABD ile yaลadฤฑฤฤฑmฤฑz gerilimler, FETร ile mรผcadele noktasฤฑnda Avrupa’da yaลadฤฑฤฤฑmฤฑz gerilimlerle para politikasฤฑnฤฑn yeterince gรผรงlรผ tepki vermediฤine iliลkin kaygฤฑlardan kaynaklandฤฑ. Merkez Bankasฤฑ gereken tepkiyi verdi, orasฤฑ dรผzeldi. ABD ile de biz Mรผnbiรง konusunda anlaลtฤฑk, terรถr koridorunu da kฤฑrdฤฑk, tehdidi azalttฤฑk. Dolayฤฑsฤฑyla ABD ile iliลkilerin normalleลmeye girmesi ihtimali yรผkseliyor. Avrupa Birliฤi ile geรงen yฤฑl yaลadฤฑฤฤฑmฤฑz gerilimleri geride bฤฑraktฤฑk. Onlarฤฑn da kendi seรงimleri vardฤฑ, Tรผrkiye’yi siyasi malzeme olarak kullandฤฑฤฤฑnฤฑ biliyorsunuz. Dolayฤฑsฤฑyla Batฤฑ ile iliลkilerde genel bir iyileลme var. Merkez Bankasฤฑ gรผรงlรผ bir irade koydu, gerekeni yapฤฑyoruz, yapmaya devam edeceฤiz. Petrol fiyatlarฤฑ tabii ki รถzellikle Venezuela ve ฤฐran’a iliลkin temel kaygฤฑlardan kaynaklanฤฑyor, รถngรถrmek zor ama burada da 80 dolar zirve sayฤฑlabilir. Bunlarฤฑn etkileri รถnรผmรผzdeki aylardan itibaren zirveyi bulduktan sonra sistemden รงฤฑkacak. Bรถyle durumda enflasyon yฤฑlฤฑn ikinci yarฤฑsฤฑndan itibaren dรผลmeye baลlayacak. Net olarak enflasyonla mรผcadele รถnemlidir, yรผksek bรผyรผme iรงin enflasyonun dรผลรผrรผlmesi elzemdir. Biz de bunun farkฤฑndayฤฑz ve ciddiye alฤฑyoruz.”
– “Cari aรงฤฑฤฤฑ biz รงรถzeriz”
ลimลek, cari aรงฤฑฤฤฑn son 1,5-2 yฤฑlda รถnemli รถlรงรผde altฤฑn ithalatฤฑndan kaynaklandฤฑฤฤฑna dikkati รงekerek, bunun da geรงici bir faktรถr olduฤunu, altฤฑn hariรง cari aรงฤฑฤฤฑn milli gelire oranฤฑnฤฑn yรผzde 4,5 seviyesinde bulunduฤunu dile getirdi.
Gelecek dรถnemde savunma sanayisinde ve enerjide dฤฑลa baฤฤฑmlฤฑlฤฑฤฤฑn azaltฤฑlmaya devam ettiฤini vurgulayan ลimลek, “En son 1,5 ay รถnce 135 milyar liralฤฑk, aฤฤฑrlฤฑklฤฑ olarak yรผksek teknolojili Tรผrkiye’nin ithal ettiฤi รผrรผnleri iรงeride รผretmeye yรถnelik teลvikler verdik. Bu yatฤฑrฤฑmlarฤฑn hayata geรงme sรผresi 3-7 yฤฑl. รnรผmรผzdeki orta dรถnemde Tรผrkiye’nin cari aรงฤฑฤฤฑnฤฑ 19 milyar dolar azaltacak yatฤฑrฤฑmlarฤฑ baลlattฤฑk. Onun iรงin cari aรงฤฑฤฤฑ da bir sorun olmaktan รงฤฑkartacaฤฤฑz. Bรผtรงe aรงฤฑklarฤฑnฤฑ dรผลรผrdรผk, son yฤฑllarฤฑn ortalamasฤฑ 1’in altฤฑnda. Bankacฤฑlฤฑk sistemini, kamu maliyesini saฤlamlaลtฤฑrdฤฑk, borรงlarฤฑ sรผrdรผrรผlebilir hale getirdik. Enflasyonu yรผzde 70’lerden yรผzde 10’lara รงektik. Cari aรงฤฑฤฤฑ da biz รงรถzeriz.” dedi.
