- Brezilya cephesinden sert uyarฤฑ
- Avrupa’nฤฑn jeopolitik sฤฑnavฤฑ ve deฤiลen kรผresel dengeler
- รin ile yaลanan ekonomik rekabet
- AB-Mercosur ticaret anlaลmasฤฑ neden hayati รถnem taลฤฑyor
- Dev pazarฤฑn yaratacaฤฤฑ fฤฑrsatlar
- รiftรงi protestolarฤฑ ve siyasi liderlerin zorlu sฤฑnavฤฑ
- ฤฐtalya yรถnetiminin รงekinceleri
- Almanya Baลbakanฤฑ Friedrich Merz’den net uyarฤฑ
Avrupa Komisyonu Baลkanฤฑ Ursula Von der Leyen, cumartesi gรผnรผ Avrupa Birliฤi’nin Mercosur olarak bilinen en bรผyรผk serbest ticaret anlaลmasฤฑnฤฑ imzalayarak bloฤun jeo-ekonomik gรผcรผnรผ kanฤฑtlamayฤฑ hedefliyordu ancak sรผreรง planlandฤฑฤฤฑ gibi gitmedi.
Brรผksel, yirmi beล yฤฑlฤฑ aลkฤฑn sรผredir devam eden mรผzakereleri sonuca baฤlamak รผzereyken, kendi iรงindeki รงatlaklar nedeniyle sรผreci bir kez daha durdurmak zorunda kaldฤฑ. รzellikle ฤฐtalya gibi bazฤฑ รผye รผlkeler, yerli tarฤฑm sektรถrlerine zarar vereceฤi endiลesiyle son dakikada frene bastฤฑ ve bu durum Von der Leyen’i zorlu bir diplomatik trafiฤin iรงine soktu. AB-Mercosur ticaret anlaลmasฤฑ sรผrecindeki bu tฤฑkanฤฑklฤฑk, birliฤin kรผresel iddialarฤฑnฤฑ da tartฤฑลmaya aรงtฤฑ.
Brezilya cephesinden sert uyarฤฑ
Arjantin, Brezilya, Uruguay ve Paraguay ile yรผrรผtรผlen AB-Mercosur ticaret anlaลmasฤฑ gรถrรผลmeleri, รงeyrek asrฤฑ deviren geรงmiลiyle Gรผney Amerika รผlkelerinin sabrฤฑnฤฑ zorlamaya devam ediyor. Brezilya Cumhurbaลkanฤฑ Luiz Inacio Lula da Silva, hafta baลฤฑnda yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada sรผrecin artฤฑk bir karar aลamasฤฑna geldiฤini belirterek ya ลimdi ya da asla ifadesini kullandฤฑ.
Bloomberg tarafฤฑndan incelenen bir belgeye gรถre von der Leyen ve Avrupa Konseyi Baลkanฤฑ Antonio Costa, cuma gรผnรผ Lula’ya yazdฤฑklarฤฑ mektupta 20 Aralฤฑk olarak belirledikleri son tarihi kaรงฤฑrdฤฑklarฤฑ iรงin รผzรผntรผlerini dile getirdi. ฤฐkili, anlaลmayฤฑ nihayete erdirmek iรงin aktif olarak รงalฤฑลtฤฑklarฤฑnฤฑ ve sรผrecin takipรงisi olduklarฤฑnฤฑ vurguladฤฑ. Yetkililer ลimdi imzalarฤฑn atฤฑlmasฤฑ iรงin 12 Ocak tarihini iลaret ediyor ancak bu tarihin de kesinleลmiล bir garantisi bulunmuyor.
Avrupa’nฤฑn jeopolitik sฤฑnavฤฑ ve deฤiลen kรผresel dengeler
Anlaลmanฤฑn onaylanamamasฤฑ, transatlantik ittifakฤฑnฤฑ kรผresel bir gรผรง unsuru olarak kullanmak isteyen Avrupa Birliฤi iรงin ciddi bir darbe niteliฤi taลฤฑyor. Birlik, รถzellikle Avrupa ile giderek daha rekabetรงi bir ticaret iliลkisi iรงine giren รin ve ABD’nin yรถrรผngesi dฤฑลฤฑnda kendi baลฤฑna ayakta durabileceฤini kanฤฑtlamayฤฑ amaรงlฤฑyor.
Von der Leyen, AB liderlerinin Ukrayna ve Mercosur iรงin finansman seรงeneklerini ele aldฤฑฤฤฑ zirve รถncesinde yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, bu sรผrecin Avrupa’nฤฑn baฤฤฑmsฤฑzlฤฑk anฤฑ olduฤunu vurguladฤฑ. AB-Mercosur ticaret anlaลmasฤฑ bu baฤlamda Avrupa’nฤฑn stratejik รถzerkliฤi iรงin bir test niteliฤi taลฤฑyor.
รin ile yaลanan ekonomik rekabet
Avrupa Birliฤi, รin’i hem ekonomik bir rakip hem de sistemsel bir tehdit olarak gรถrรผyor. ฤฐki taraf arasฤฑnda karลฤฑlฤฑklฤฑ gรผmrรผk vergilerinin uygulandฤฑฤฤฑ ve giderek tฤฑrmanan bir ticaret gerilimi yaลanฤฑyor. Pekin yรถnetimi bu yฤฑlฤฑn baลlarฤฑnda nadir toprak elementleri ve diฤer kritik malzemelerin ihracatฤฑna yรถnelik kontrolleri sฤฑkฤฑlaลtฤฑrma planlarฤฑnฤฑ aรงฤฑkladฤฑ. Bu hamle, Avrupa Birliฤi’ne endรผstrilerinin dฤฑลa baฤฤฑmlฤฑlฤฑk konusunda ne kadar savunmasฤฑz olduฤunu bir kez daha gรถsterdi.
Yaz aylarฤฑnda Avrupa Birliฤi, ABD ile dengesiz bir ticaret mutabakatฤฑ olarak deฤerlendirilen ลartlarฤฑ kabul etti. Birlik, ihracatฤฑnฤฑn bรผyรผk bir kฤฑsmฤฑna yรผzde 15 oranฤฑnda gรผmrรผk vergisi uygulanmasฤฑnฤฑ sineye รงekerken, Amerikan sanayi รผrรผnlerine uygulanan tรผm gรผmrรผk vergilerini kaldฤฑrmayฤฑ taahhรผt etti.
AB-Mercosur ticaret anlaลmasฤฑ neden hayati รถnem taลฤฑyor
Bloomberg Economics tarafฤฑndan yapฤฑlan analize gรถre anlaลmanฤฑn onaylanmamasฤฑ ekonomik aรงฤฑdan Avrupa Birliฤi’nden ziyade Mercosur รผlkelerine zarar verecek olsa da, ABD ve รin baskฤฑsฤฑnฤฑn arttฤฑฤฤฑ bir dรถnemde Brรผksel iรงin bรผyรผk bir jeopolitik geri adฤฑm anlamฤฑna geliyor. AB-Mercosur ticaret anlaลmasฤฑ, Avrupa’nฤฑn iki sรผper gรผรงle bozulan iliลkilerini dengelemesine yardฤฑmcฤฑ olabilecek potansiyele sahip bulunuyor. Uzmanlar, bu anlaลmanฤฑn sadece ticari deฤil, stratejik bir zorunluluk haline geldiฤini savunuyor.
Dev pazarฤฑn yaratacaฤฤฑ fฤฑrsatlar
Sรถz konusu anlaลma hayata geรงirilebilirse 780 milyon tรผketiciden oluลan devasa ve entegre bir pazar yaratฤฑlacak. Otomotiv sektรถrรผ dahil olmak รผzere pek รงok mal kaleminde gรผmrรผk vergileri kademeli olarak kaldฤฑrฤฑlacak ve Avrupa’nฤฑn Mercosur bรถlgesinin geniล tarฤฑm endรผstrisine ve zengin kaynaklarฤฑna eriลimi kolaylaลacak. Bu durum Avrupa Birliฤi’ne ABD ve รin’in รถtesinde yeni ekonomik baฤlar ve alternatif tedarik zincirleri saฤlama fฤฑrsatฤฑ sunuyor.
Ayrฤฑca AB-Mercosur ticaret anlaลmasฤฑ, bรถlgeye Avrupa’nฤฑn gรผvenilir bir ekonomik ortak olabileceฤini gรถstermesi aรงฤฑsฤฑndan da kritik รถnem taลฤฑyor. Dรผลรผnce kuruluลu Avrupa Dฤฑล ฤฐliลkiler Konseyi‘nin kฤฑdemli politika uzmanฤฑ Agathe Demarais, Mercosur ortaklฤฑฤฤฑnฤฑn saฤlanamamasฤฑ durumunda Avrupa’nฤฑn kรผresel ekonomi sahnesinde รถnemli bir oyuncu olarak konumlanma hedeflerinin bรผyรผk bir yara alacaฤฤฑnฤฑ ifade etti.
รiftรงi protestolarฤฑ ve siyasi liderlerin zorlu sฤฑnavฤฑ
Avrupa Birliฤi ลu ana kadar anlaลmanฤฑn kabul edilmesi iรงin gerekli รงoฤunluk desteฤini saฤlayamadฤฑ. Bunun temel nedeni, yeni ticaret dinamiklerinin Avrupa’nฤฑn tarฤฑm sektรถrรผnรผ zayฤฑflatacaฤฤฑna dair duyulan derin endiลelerdi. Perลembe gรผnรผ Brรผksel’de dรผzenlenen zirvede AB liderleri, lastik yakan ve sokaklara patates dรถken binlerce protestocu รงiftรงiyle karลฤฑ karลฤฑya kaldฤฑ.
Ancak zirve sona erdiฤinde liderler, ocak ayฤฑnda hala ilerleme kaydedebilecekleri konusunda iyimser bir tablo รงizdi. Von der Leyen gazetecilere verdiฤi demeรงte, yirmi beล yฤฑllฤฑk mรผzakerelerden sonra รผรง haftalฤฑk bir bekleme sรผresinin katlanฤฑlabilir olduฤunu belirtti. Komisyon Baลkanฤฑ, anlaลmayฤฑ sonuรงlandฤฑracaklarฤฑndan รงok emin olduฤunu sรถzlerine ekledi.
ฤฐtalya yรถnetiminin รงekinceleri
Anlaลmanฤฑn kaderi bรผyรผk รถlรงรผde ฤฐtalya’nฤฑn tutumuna baฤlฤฑ gรถrรผnรผyor. ฤฐtalya Baลbakanฤฑ Giorgia Meloni, iรง onay sรผreรงlerini tamamlamak iรงin daha fazla zamana ihtiyacฤฑ olduฤunu dile getirdi. Demarais, diฤer geliลmekte olan ekonomilerin sรผreci yakฤฑndan izlediฤini ve AB ile bir anlaลmaya varmanฤฑn ne kadar zor olduฤunu gรถrdรผklerini belirtti.
Berlin ve diฤer baลkentler iรงin ฤฐtalyan lider, tarฤฑm sektรถrรผ adฤฑna daha fazla taviz koparmak amacฤฑyla kilit bir rol รผstlenmeye รงalฤฑลฤฑyor. Lula, Meloni’nin kendisine sadece birkaรง gรผn daha zamana ihtiyacฤฑ olduฤunu sรถylediฤini aktardฤฑ. Bazฤฑ uzmanlar ฤฐtalya’nฤฑn ihracatรงฤฑlarฤฑ iรงin potansiyel faydalar gรถz รถnรผne alฤฑndฤฑฤฤฑnda nihayetinde AB-Mercosur ticaret anlaลmasฤฑ metnini onaylayacaฤฤฑnฤฑ รถngรถrรผrken, diฤerleri daha karamsar bir tablo รงiziyor.
Almanya Baลbakanฤฑ Friedrich Merz’den net uyarฤฑ
Avrupa Parlamentosu Ticaret Komitesi Baลkanฤฑ Bernd Lange geรงtiฤimiz hafta yaptฤฑฤฤฑ uyarฤฑda, 20 Aralฤฑk tarihinde imza atฤฑlmamasฤฑ halinde anlaลmanฤฑn geรงersiz hale geleceฤini ve bu durumun AB’nin gelecekteki dรผnya รผlkeleriyle olan ticari iliลkilerinde olumsuz sonuรงlar doฤuracaฤฤฑnฤฑ ifade etti.
AB-Mercosur ticaret anlaลmasฤฑ sรผrecinin bu hafta iรงinde tamamlanabilmesi iรงin Avrupa Parlamentosu ve AB baลkentleri, Avrupalฤฑ รงiftรงileri ani fiyat dalgalanmalarฤฑndan koruyacak yeni รถnlemler eklemeyi kabul etti. Ancak bu adฤฑm da henรผz beklenen sonucu vermedi. ฤฐลler sonuรงsuz kalmaya devam ederse iki blok dikkatlerini baลka pazarlara yรถneltebilir.
Lula, Cumartesi gรผnรผ dรผzenlenen bloฤun altฤฑ aylฤฑk zirvesinde Mercosur’daki meslektaลlarฤฑna hitaben liderlerin siyasi iradesi ve cesareti olmadan yirmi altฤฑ yฤฑldฤฑr sรผren mรผzakereleri sonuรงlandฤฑrmanฤฑn mรผmkรผn olmayacaฤฤฑnฤฑ sรถyledi. Almanya Baลbakanฤฑ Friedrich Merz, Brรผksel’deki zirveye giderken yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada Avrupa Birliฤi’nin kรผresel ticaret politikasฤฑnda gรผvenilirliฤini korumak istiyorsa kararlarฤฑn ลimdi alฤฑnmasฤฑ gerektiฤini vurguladฤฑ.
