TCMB eylรผl ayฤฑ enflasyon raporunda bir รถnceki yฤฑldaki yรผksek baz etkisine baฤlฤฑ olarak, alt gruplarฤฑn tamamฤฑnda yฤฑllฤฑk enflasyonda รถnemli bir dรผลรผล kaydedildiฤini belirtti.
Tรผrkiye Cumhuriyet Merkez Bankasฤฑ Eylรผl ayฤฑ Fiyat Geliลmeleri Raporu yayฤฑmlandฤฑ.
Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn deฤerlendirmesinde, “Eylรผl ayฤฑnda tรผketici fiyatlarฤฑ yรผzde 0,99 oranฤฑnda artmฤฑล, yฤฑllฤฑk enflasyon 5,75 puan azalarak yรผzde 9,26โya gerilemiลtir. Bir รถnceki yฤฑldaki yรผksek baz etkisine baฤlฤฑ olarak, alt gruplarฤฑn tamamฤฑnda yฤฑllฤฑk enflasyon รถnemli bir dรผลรผล kaydetmiลtir.
Enflasyondaki dรผลรผลte รถzellikle temel mal ve gฤฑda alt kalemleri รถne รงฤฑkmฤฑลtฤฑr. Bu dรถnemde gฤฑda enflasyonundaki olumlu gรถrรผnรผm sรผrmรผล enerji grubunda yฤฑllฤฑk enflasyon gerilese de fiyatlar aylฤฑk bazda yรผksek bir artฤฑล kaydetmiลtir. Tรผrk lirasฤฑndaki istikrarฤฑn yanฤฑ sฤฑra enflasyon beklentilerindeki iyileลme ve iรง talep koลullarฤฑnฤฑn seyri รงekirdek enflasyon gรถstergelerinin yฤฑllฤฑk enflasyonundaki dรผลรผลรผ desteklemiลtir. Bu รงerรงevede, B ve C gรถstergelerinin eฤilimindeki ฤฑlฤฑmlฤฑ seyir korunmuลtur.” denildi.
Raporun ayrฤฑntฤฑlarฤฑ ลu ลekilde:
“Eylรผl ayฤฑnda tรผketici fiyatlarฤฑ yรผzde 0,99 oranฤฑnda artmฤฑล ve yฤฑllฤฑk enflasyon 5,75 puan azalarak yรผzde 9,26 olmuลtur. Bu dรถnemde B ve C endekslerinin yฤฑllฤฑk deฤiลim oranlarฤฑ sฤฑrasฤฑyla 6,15 ve 6,06 puan dรผลรผลle yรผzde 8,90 ve 7,54 olarak gerรงekleลmiลtir.
Alt gruplarฤฑn yฤฑllฤฑk tรผketici enflasyonuna katkฤฑlarฤฑ incelendiฤinde, bir รถnceki aya gรถre temel mal, gฤฑda, hizmet, enerji ve alkol-tรผtรผn-altฤฑn gruplarฤฑnฤฑn katkฤฑlarฤฑ sฤฑrasฤฑyla 2,87, 1,79, 0,57, 0,41 ve 0,11 puan azalmฤฑลtฤฑr.
Mevsimsellikten arฤฑndฤฑrฤฑlmฤฑล verilerle รงekirdek enflasyon gรถstergelerinin รผรง aylฤฑk ortalamalarฤฑ incelendiฤinde, B gรถstergesinin eฤilimi gerilemeye devam etmiลtir. Bu geliลmede, temel mal grubu eฤilimindeki sฤฑnฤฑrlฤฑ artฤฑลa karลฤฑn, hizmet ve iลlenmiล gฤฑda gruplarฤฑ belirleyici olmuลtur.
Hizmet fiyatlarฤฑ Eylรผl ayฤฑnda yรผzde 1,47 oranฤฑnda artmฤฑล, grup yฤฑllฤฑk enflasyonu ise 1,65 puanlฤฑk dรผลรผลle yรผzde 12,54โe gerilemiลtir. Alt gruplar itibarฤฑyla yฤฑllฤฑk enflasyon ulaลtฤฑrma grubunda yรผkselirken, bir รถnceki yฤฑldaki yรผksek baz etkisiyle lokanta-otel ve diฤer hizmetler gruplarฤฑnda dรผลmรผลtรผr. Haberleลme ve kira yฤฑllฤฑk enflasyonlarฤฑnda ise belirgin bir deฤiลiklik izlenmemiลtir. Ulaลtฤฑrma grubu yฤฑllฤฑk enflasyonunun artฤฑลฤฑnda, ลehir iรงi yolcu taลฤฑmacฤฑlฤฑฤฤฑ kalemlerindeki (belediye otobรผsรผ, taksi, tren vb.) fiyat artฤฑลlarฤฑ etkili olmuลtur.
Temel mal grubu yฤฑllฤฑk enflasyonu Eylรผl ayฤฑnda bรผyรผk รถlรงรผde baz etkisine baฤlฤฑ olarak 10,04 puan dรผลรผลle yรผzde 2,98 olmuลtur. Dayanฤฑklฤฑ ve diฤer temel mal gruplarฤฑnda daha belirgin olmak รผzere yฤฑllฤฑk enflasyon tรผm alt gruplarda gerilemiลtir. Dayanฤฑklฤฑ mal grubunda fiyatlar beyaz eลya fiyatlarฤฑndaki artฤฑลa (yรผzde 2,63) karลฤฑn, otomobil fiyatlarฤฑndaki gerilemeye (yรผzde 0,81) baฤlฤฑ olarak sฤฑnฤฑrlฤฑ bir dรผลรผล gรถstermiลtir. Diฤer temel mal grubu fiyatlarฤฑ,
Aฤustos ayฤฑndaki sฤฑnฤฑrlฤฑ dรผลรผลรผn ardฤฑndan bu dรถnemde yรผzde 0,86 oranฤฑnda artmฤฑลtฤฑr. รzetle, baz etkisinin yanฤฑ sฤฑra Tรผrk lirasฤฑnฤฑn gรถrรผnรผmรผ ve iรง talep koลullarฤฑndaki ฤฑlฤฑmlฤฑ seyre baฤlฤฑ olarak temel mal grubu yฤฑllฤฑk enflasyonu รถnemli รถlรงรผde gerilemiลtir.
Enerji fiyatlarฤฑ Eylรผl ayฤฑnda yรผzde 3,17 oranฤฑnda artmฤฑล ancak enerji yฤฑllฤฑk enflasyonu baz etkisiyle yรผzde 4,86โya gerilemiลtir . Bu dรถnemde, doฤalgaz fiyatlarฤฑ yรผzde 13,92 oranฤฑnda akaryakฤฑt fiyatlarฤฑ ise dรถviz kuru ve petrol fiyatlarฤฑndaki geliลmelerle yรผzde 2,80 oranฤฑnda yรผkselmiลtir. Diฤer taraftan eลel mobil sistemi akaryakฤฑt fiyatlarฤฑnda
daha olumsuz bir gรถrรผnรผmรผ engellemiลtir. Enerji fiyatlarฤฑnda aylฤฑk bazdaki artฤฑล eฤilimi elektrik fiyat ayarlamasฤฑnฤฑn etkisiyle Ekim ayฤฑnda devam edecektir.
Gฤฑda ve alkolsรผz iรงecekler yฤฑllฤฑk enflasyonu Eylรผl ayฤฑnda 7,70 puan azalarak yรผzde 9,52 olmuลtur. Bir รถnceki yฤฑldan gelen yรผksek baz etkisinin yanฤฑnda cari aya iliลkin fiyat gerรงekleลmeleri gerek iลlenmiล gerekse iลlenmemiล gฤฑda grubunda olumlu bir seyir arz etmiล yฤฑllฤฑk enflasyon iลlenmemiล gฤฑdada yรผzde 3,04โe, iลlenmiล gฤฑdada ise yรผzde 15,69โa gerilemiลtir.
Bu dรถnemde taze meyve-sebze grubunda yฤฑllฤฑk enflasyon yรผzde -5,29โa gerileyerek olumlu bir seyir izlemiลtir. Diฤer iลlenmemiล gฤฑda grubunda ise patates ve beyaz et fiyatlarฤฑnda devam eden dรผลรผลler รถne รงฤฑkmฤฑลtฤฑr. ฤฐลlenmiล gฤฑda fiyatlarฤฑ Eylรผl ayฤฑnda yรผzde 0,65 ile ฤฑlฤฑmlฤฑ bir oranda artฤฑล gรถstermiลtir. Bu olumlu gรถrรผnรผm alt gruplar geneline yayฤฑlmakla beraber รงay fiyatlarฤฑndaki (yรผzde 9,48) yรผksek artฤฑล dikkat รงekmiลtir. Bu geliลmelerle, taze meyve ve sebze dฤฑลฤฑ gฤฑda grubunda yฤฑllฤฑk enflasyon yรผzde 12,74 seviyesine gerilemiลtir.
Eylรผl ayฤฑnda alkol-tรผtรผn grubu fiyatlarฤฑ yรผzde 1,79 artmฤฑล ve grup yฤฑllฤฑk enflasyonu yรผzde 43,86โya ulaลmฤฑลtฤฑr. Bu geliลmenin temel belirleyicisi Aฤustos ayฤฑnda tรผtรผn รผrรผnlerinde gerรงekleลen fiyat artฤฑลฤฑnฤฑn sarkan etkisi olmuลtur.
Yฤฐ-รFE
Yurt iรงi รผretici fiyatlarฤฑ Eylรผl ayฤฑnda yรผzde 0,13 oranฤฑnda artarken, yฤฑllฤฑk enflasyon baz etkisine baฤlฤฑ olarak 11,00 puan dรผลรผลle yรผzde 2,45โe gerilemiลtir.Bu dรถnemde petrol ve ana metal hariรง imalat sanayi fiyatlarฤฑnฤฑn mevsimsellikten arฤฑndฤฑrฤฑlmฤฑล ana eฤilimi gerilemeye devam etmiลtir.
Ana sanayi gruplarฤฑna gรถre incelendiฤinde, fiyatlar dayanฤฑksฤฑz tรผketim mallarฤฑ ve ara malฤฑ gruplarฤฑnda gerilerken, enerji grubunda belirgin oranda yรผkselmiล, diฤer gruplarda ise ฤฑlฤฑmlฤฑ bir artฤฑล sergilemiลtir. Dayanฤฑksฤฑz tรผketim mallarฤฑ fiyatlarฤฑndaki gerilemede et ve et รผrรผnleri belirleyici olurken, ara malฤฑ fiyatlarฤฑndaki aylฤฑk dรผลรผลte demir-รงelik รผrรผnleri รถne รงฤฑkmฤฑลtฤฑr. Enerji grubunda fiyat artฤฑลฤฑnฤฑ, gaz imalatฤฑ ve petrol รผrรผnleri sรผrรผklemiลtir.
Bu dรถnemde sermaye mallarฤฑ fiyatlarฤฑ motorlu kara taลฤฑtlarฤฑ, diฤer รถzel amaรงlฤฑ makineler ve tฤฑbbi araรง-gereรงler รถncรผlรผฤรผnde artmฤฑลtฤฑr. Dayanฤฑklฤฑ tรผketim mallarฤฑ fiyatlarฤฑ ise ev aletleri ve mรผcevherat kaynaklฤฑ olarak yรผkselmiลtir. Sonuรง olarak, tรผketici fiyatlarฤฑ รผzerindeki รผretici fiyatlarฤฑ kaynaklฤฑ maliyet baskฤฑlarฤฑ bu dรถnemde รถnemli รถlรงรผde azalmฤฑลtฤฑr.”
