Tรผrkiye ฤฐstatistik Kurumu (TรฤฐK) Baลkanvekili Mehmet Aktaล, tartฤฑลฤฑlan milli gelir revizyonuyla ilgili merak edilenleri anlattฤฑ.
Ekibiyle birlikte bir grup akademisyen ve gazetecinin sorularฤฑnฤฑ yanฤฑtlayan Aktaล, โSizin hissettiฤiniz ลaลkฤฑnlฤฑฤฤฑ veriler รถnรผme geldiฤinde ben de hissettim. Arkadaลlarฤฑmฤฑ da zihnen ve rakamsal olarak silkeledimโ dedi. Aktaล, yeni revizyonla birlikte tasarruflarฤฑn artmasฤฑnฤฑ da, โTรผrkiyeโde tasarruflarda da kayฤฑt dฤฑลฤฑlฤฑk sorunu varโ yorumuyla aรงฤฑkladฤฑ.
Kiลi baลฤฑna dรผลen geliri 9 bin 130 dolardan 11 bin 14 dolara รงฤฑkaran, yatฤฑrฤฑm ve tasarruf oranlarฤฑnฤฑ da ciddi biรงimde artฤฑran revizyondaki sonuรงlarฤฑn veriler kaynaklฤฑ olduฤunu savunan Aktaล, โฤฐnลaatta รถlรงme sorunu var. 2005 yฤฑlฤฑndan bu yana idarelerin tuttuฤu kayฤฑtlara ulaลma hakkฤฑ olmasฤฑna raฤmen idareler kayฤฑtlarฤฑnฤฑ aรงmฤฑyorlardฤฑ. Biz ise SSK sicil numarasฤฑyla vergi numarasฤฑnฤฑ eลleลtirdik ve toplu veri almaya baลladฤฑk. Daha รถnceki verilerin yetersizliฤi nedeniyle sฤฑkฤฑntฤฑ vardฤฑ. Bu revizyon 2016โda akฤฑllara dรผลtรผ ve yapฤฑldฤฑ gibi bir izlenim var. Oysa รถyle olmadฤฑโ aรงฤฑklamasฤฑnฤฑ yaptฤฑ.
ZฤฐNCฤฐRLEME ENDEKS
Yeni yapฤฑlan milli gelir revizyonunda, kriz yฤฑlฤฑ olan 2009โun baz alฤฑnmasฤฑ eleลtiri konusu yapฤฑlmฤฑลtฤฑ. Aktaล, bu konuyla ilgili olarak da, โZincirleme endeks kullanฤฑyoruz. Bu endekse gรถre de her yฤฑlฤฑn hรผkmรผ bir sonraki yฤฑla kadardฤฑr. 2009โun etkisi de 2010โda bitiyorโ dedi. Rakamlarฤฑn bu kadar farklฤฑlaลmasฤฑnda inลaatฤฑn รถnemli bir unsur olduฤunu kaydeden Aktaล, hali hazฤฑrda da inลaatta tรผm verilerin kontrol edilebilir olmadฤฑฤฤฑ mesajฤฑnฤฑ verdi. Birรงok firmanฤฑn ihalelere girmek iรงin konsorsiyum kurduฤunu sรถyleyen Aktaล ลunlarฤฑ sรถyledi: โKonsorsiyum gibi cafcaflฤฑ isimler kullanฤฑyorlar ancak hukuk sisteminde bunlarฤฑn adฤฑ โadi ortaklฤฑktฤฑr.โ Bizim endekste mesela โadi ortaklฤฑklarโ yok. Bunun gibi ลeylerden bahsediyorum. Tekrar revizyon olabilir, olduฤunda da (bu gibi nedenlerden dolayฤฑ) fark bรผyรผk olabilir. Umarฤฑm yeni revizyonu ben yapmam.โ
TรฤฐK yetkililerinin verdiฤi bilgiye gรถre, yeni milli gelir hesabฤฑ iรงin 4.5 milyon iลletmenin gelir idaresi verileri, SGK verileriyle eลleลtirildi, bรถylece iลletmelerin verilerinin daha saฤlฤฑklฤฑ olmasฤฑ saฤlandฤฑ. STKโlar daha รถnce de sistemde vardฤฑ, Ancak 100 bine yakฤฑn dernek ve 5 bin yakฤฑn vakฤฑf ilk kez detaylฤฑ bir ลekilde milli gelir hesabฤฑnda yer aldฤฑ. Tarฤฑmda hayvan varlฤฑฤฤฑ da, yeni hesapta yatฤฑrฤฑm olarak deฤerlendirildi. Yetkililer yรผzde 20.4โe รงฤฑkan yatฤฑrฤฑmlarฤฑn 3 unsurdan oluลtuฤuna dikkat รงekiyor. Bunlar inลaat, makine-teรงhizat ve diฤer olarak sฤฑralanฤฑyor. Bu รผรง unsur iรงinde farkฤฑn yรผzde 70-80โi inลaattan geliyor. Makine teรงhizatฤฑn payฤฑ ise Almanya, รek Cumhuriyeti gibi รผlkelere gรถre 10 puan daha aลaฤฤฑda kalฤฑyor.
KรRLARINI SAKLIYORLAR
TรRKฤฐYEโnin tasarruf oranฤฑnฤฑn yรผzde 24.5โe yรผkselmesiyle ilgili olarak da TรฤฐK yetkilileri รงarpฤฑcฤฑ aรงฤฑklamalarda bulundu. Bu konuda ลirket sahipleri ile ลirketler arasฤฑndaki iliลkinin รถnemli olduฤunu belirten yetkililer, โลirketler karlarฤฑnฤฑn รถnemli bir kฤฑsmฤฑnฤฑ saklฤฑyor. Mesela ortaklara borรงlar gibi alternatif kalemlerde รถdeme yapฤฑyorlar. Bu nedenle ลirketlerin sahibi ile ลirketler arasฤฑndaki iliลkiyi daha doฤru anlamak iรงin รงalฤฑลฤฑlmalฤฑ. Hane halkฤฑ tasarrufu alanฤฑna da daha รงok รงalฤฑลฤฑlmalฤฑโ bilgisini verdiler. Yetkililer, artฤฑลa karลฤฑn Tรผrkiyeโnin tasarruf oranฤฑnฤฑn bulunduฤu kategorideki รผlkelere gรถre daha dรผลรผk olduฤunu da belirtti.
ELฤฐMDEN KAรIYORLAR
รALIลMALAR kapsamฤฑnda 19 kiลiyi kuruma aldฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyleyen Aktaล, โOnlardan 3 kiลi kaldฤฑ. Elimden kaรงฤฑyorlar. 2 tanesi de kaรงmak รผzere. Memur altyapฤฑsฤฑyla yapฤฑlacak iลlerden bahsetmiyoruz. Gรผnde 12 saat รงalฤฑลtฤฑ arkadaลlarฤฑm bu iล iรงinโ dedi. (Hรผrriyet / Hacer Boyacฤฑoฤlu)
