Hazine ve Maliye Bakanฤฑ Nureddin, “elde tutma sรผresi” dรผnyanฤฑn en dรผลรผk borsalarฤฑndan birisi olan Borsa ฤฐstanbul’un bu รถzelliฤini olumlu bir รถzellikmiล gibi savundu. Uzmanlara gรถre, elde tutma sรผresinin kฤฑsa olmasฤฑ iลlem hacminin yรผkselmesine yarฤฑyor ancak bu da sermaye piyasalarฤฑnฤฑn “uzun sรผreli yatฤฑrฤฑm platformu” olma รถzelliฤinin ortadan kalkmasฤฑna neden oluyor. ฤฐลlem hacminin toplam piyasa hacmine veya baลka bir deฤere gรถre yรผksek olmasฤฑ, o piyasanฤฑn รงok volatil, manipรผlasyona aรงฤฑk piyasa olduฤu anlamฤฑna geliyor.
6โncฤฑ Tรผrkiye Sermaye Piyasalarฤฑ Kongresiโne katฤฑlan Bakan Nebati burada yaptฤฑฤฤฑ konuลmada Borsa ฤฐstanbulโa her tรผrlรผ katkฤฑyฤฑ vereceklerinin altฤฑnฤฑ รงizerek
โPiyasa derinliฤinin gรถstergesi olan iลlem hacmi aรงฤฑsฤฑndan Borsa ฤฐstanbulโun kรผresel รถlรงekte dikkat รงeken ve benzerlerinden pozitif olarak ayrฤฑลtฤฑฤฤฑnฤฑ biliyoruz. Borsa ฤฐstanbul iลlem hacminin GSYHโye oranฤฑnda dรผnyanฤฑn รถn sฤฑralarฤฑnda yer almaktadฤฑr. Bu veri bize borsamฤฑzฤฑn oldukรงa likit olduฤunu gรถsteriyor. Borsada iลlem gรถren ลirketlerin piyasa deฤeri GSYHโye oranฤฑ uzun yฤฑllardฤฑr yรผzde 20-30 arasฤฑnda dalgalanฤฑyor. Bu oran geliลmekte olan รผlkelerde yaklaลฤฑk yรผzde 60 civarฤฑnda. Hem ilk halka arzlar hem de bedelli sermaye artฤฑrฤฑmlarฤฑ ve ikincil halka arzlar yoluyla bu oranฤฑn artฤฑrฤฑlmasฤฑ iรงin borsada iลlem gรถren ลirketlerin nitelik ve niceliklerinin artฤฑrฤฑlmasฤฑ รถnem kazanฤฑyor. Borsa ฤฐstanbul bizim deฤerimizi, her tรผrlรผ katkฤฑyฤฑ vereceฤizโ dedi.
Vatandaลlarฤฑn sermaye piyasalarฤฑna iliลkin farkฤฑndalฤฑklarฤฑnฤฑn arttฤฑฤฤฑnฤฑ gรถzlemlediklerini belirten Bakan Nebati, โUzun yฤฑllar boyunca pay piyasasฤฑndaki yatฤฑrฤฑmcฤฑ sayฤฑsฤฑ 1 milyon civarฤฑndayken, bu rakam son dรถnemde 3,2 milyona ulaลmฤฑลtฤฑr ve daha da artacaktฤฑrโ dedi.
Bakan Nebati, sermaye piyasalarฤฑnฤฑn bรผyรผmesini halka arzlarla sรผrdรผrdรผฤรผnรผ ifade ederek, 2022 Kasฤฑm ayฤฑ itibariyle 33 ลirket toplam 14,2 milyar liralฤฑk halka arzฤฑ gerรงekleลtirdiฤini, borsada iลlem gรถren ลirket sayฤฑsฤฑnฤฑn 482โye ulaลtฤฑฤฤฑ bilgisini verdi.
Tรผrkiye Ekonomi Modeli adฤฑmlarฤฑyla katma deฤeri yรผksek ve ihracata konu รผrรผnlerin yurtiรงinde รผretiminin teลvik edilmesi, savunma sanayisinin gรผรงlendirilmesi, enerjide รผretim kapasitesini artฤฑracak projeler ve yeลil kalkฤฑnma hamlesi gibi adฤฑmlarฤฑn Tรผrkiyeโ nin potansiyelini her geรงen gรผn aรงฤฑฤa รงฤฑkarmasฤฑnฤฑ saฤladฤฑฤฤฑnฤฑ belirten Bakan Nebati, โSรผrdรผrรผlebilir bir bรผyรผme iรงin finansman ihtiyacฤฑnฤฑn para piyasalarฤฑ ile sermaye piyasalarฤฑ arasฤฑnda dengeli ลekilde daฤฤฑlmasฤฑ รถnem arz ediyor. Geliลmiล รผlkelerde sermaye piyasalarฤฑnฤฑn payฤฑ genellikle yรผzde 50โnin รผzerindeyken รผlkemizde bankacฤฑlฤฑk aฤฤฑrlฤฑklฤฑ bir yapฤฑ รถn plana รงฤฑkฤฑyor. Finansman yรผkรผnรผ bรผyรผk รถlรงรผde bankalarฤฑn taลฤฑdฤฑฤฤฑ รผlkemizde fonlama kaynaklarฤฑnฤฑ รงeลitlendirerek sermaye piyasalarฤฑnฤฑn finans sektรถrรผmรผzdeki payฤฑnฤฑn artฤฑrฤฑlmasฤฑ sistemik riskin minimize edilmesi bakฤฑmฤฑnda รถnceliklerimiz arasฤฑnda yer alฤฑyorโ dedi.
Dรผnya ekonomisinin salgฤฑndan olumsuz etkilendiฤinin altฤฑnฤฑ รงizen Bakan Nebati, bu dรถnemde Tรผrkiye ekonomisinin yรผzde 11,4 ile son 50 yฤฑlฤฑn en hฤฑzlฤฑ bรผyรผmesini gerรงekleลtirdiฤini hatฤฑrlattฤฑ. 2022 yฤฑlฤฑnฤฑn ilk 9 ayฤฑnda yรผzde 6,2โlik bir bรผyรผme kaydettiฤini baลardฤฑฤฤฑnฤฑ anlatan Bakan Nebati, โBรถylece Covid-19 salgฤฑnฤฑnฤฑ sonrasฤฑ gรผรงlรผ bรผyรผme gรถsteren รผlkelerden biri olmaya devam ediyoruzโ dedi.
โDรผnya faiz artฤฑลlarฤฑyla resesyona sรผrรผklendiโ
Bakan Nebati, gฤฑda ve enerji fiyatlarฤฑnฤฑn beklentilerinin รถtesinde yรผkselmesiyle tรผm dรผnyada maliyet kaynaklฤฑ enflasyon oluลtuฤuna dikkat รงekerek, โBu zorlu sรผreรงte tรผm dรผnyada enflasyon oranlarฤฑ rekor seviyeye ulaลฤฑrken bir รงok รผlke politika faizlerini artฤฑrma yoluna gitti. Ardฤฑ ardฤฑna gerรงekleลtirilen faiz artฤฑลlarฤฑ bugรผn dรผnyayฤฑ hฤฑzlฤฑ bir resesyona sรผrรผklรผyor. Biz yatฤฑrฤฑm ve รผretimden taviz vermeden istihdam ve ihracatta emin adฤฑmlarla ilerlemeye devam ediyoruz. Uygulanan selektif kredi politikasฤฑ ve makroihtiyati tedbirlerle kredileri potansiyel oluลturacak alanlara yรถnlendirmeye devam ediyoruz. Attฤฑฤฤฑmฤฑz adฤฑmlarฤฑn etkilerini Ekim ayฤฑnda 253 milyar dolarฤฑ aลan ihracat ve Eylรผl itibariyle yรผzde 10,1 seviyesine gerileyen iลsizlik rakamlarฤฑnda aรงฤฑkรงa gรถrรผyoruzโ ลeklinde konuลtu.
ลirketlerin sermaye piyasalarฤฑnฤฑ tek bir finansal model odaklฤฑ gรถrmemeleri gerektiฤinin altฤฑnฤฑ รizen Bakan Nebati, โลirketlerimizin erken aลama kuruluล dรถnemlerinden bรผyรผme ve olgunluk dรถnemlerine kadar sermaye piyasalarฤฑndan en iyi ลekilde faydalanmalarฤฑnฤฑ arzu ediyoruz. Bunu saฤlayacak รผrรผn yelpazesini oluลturuyoruz. รnรผmรผzdeki dรถnemde sermaye piyasasฤฑnda oluลturulan ekosistemi geliลtirerek รผrรผn รงeลitliliฤini artฤฑrmaya devam edeceฤizโ diye konuลtu.
โTรผrkiyeโdeki yeลil dรถnรผลรผmรผn kamu ve รถzel sektรถrรผn her aลamada ortak akฤฑlla yรผrรผtรผlmesi gereken bir sรผreรง olarak gรถrรผyoruzโ diyen Bakan Nebati, โGeรงtiฤimiz ลubat ayฤฑnda Sermaye Piyasasฤฑ Kurulu tarafฤฑndan Yeลil Borรงlanma Araรงlarฤฑ ve Yeลil Kira Sertifikasฤฑ rehberi yayฤฑnlandฤฑ. Bรถylece รผlkemizdeki yeลil ihraรงlarฤฑn nitelik ve niceliklerini artฤฑrฤฑlmasฤฑnฤฑn รถnรผ aรงฤฑldฤฑ. Bu kapsamdaki ihraรงlar 4 milyar liraya ulaลtฤฑโ ลeklinde konuลtu.
โBรผtรผncรผl bir finansal eฤitim portalฤฑnฤฑ hayata geรงireceฤizโ
Bireysel yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn saฤlฤฑklฤฑ yatฤฑrฤฑm kararlarฤฑ alabilmeleri konusunda finansal okuryazarlฤฑฤฤฑnฤฑn รถneminin farkฤฑnda olduklarฤฑnฤฑ kaydeden Bakan Nebati, โBu bakฤฑmdan finansal okuryazarlฤฑฤฤฑn erken yaลta kazandฤฑrฤฑlmasฤฑ, yeni yatฤฑrฤฑmcฤฑlar daha yoฤun bilgilendirme yapฤฑlmasฤฑ, รงevrimiรงi รผcretsiz eฤitimlerin saฤlanmasฤฑ ve profesyonel desteklerin daha uygun maliyetle saฤlanmasฤฑ รถnceliklerimiz arasฤฑnda yer alฤฑyor. Bu kapsamda tรผm paydaลlarฤฑmฤฑzฤฑn katฤฑlฤฑmฤฑyla รถnรผmรผzdeki dรถnemde bรผtรผncรผl bir finansal eฤitim portalฤฑnฤฑ hayata geรงireceฤiz. Bรถylece her yaลtan yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑmฤฑz gรผvenilir bilgiye kolayca eriลerek finansal okuryazarlฤฑk etkinlik ve yetkinliklerini artฤฑrma imkรขnฤฑna kavuลmuล olacaklardฤฑrโ ลeklinde konuลtu.
Sermaye piyasalarฤฑnฤฑn geliลtirilmesinde bir diฤer kritik hususun tasarruf seviyesinin daha yรผksek seviyelere รงฤฑkarฤฑlmasฤฑ olarak iลaret eden Bakan Nebati, โOVPโde yurt iรงi tasarruf oranฤฑnฤฑn hem kamu hem de รถzel kesim tarafฤฑndan artฤฑrฤฑlarak 2025 yฤฑlฤฑnda yรผzde 32,6โya yรผkseltilmesini hedefliyoruz. Bu hedeflere ulaลabilmek iรงin BESโe รถzel รถnem veriyoruz. Bu kapsamda 2013 yฤฑlฤฑnda bu yana devam eden yรผzde 25 devlet katkฤฑsฤฑnฤฑ bu yฤฑlฤฑn baลฤฑnda yรผzde 30โa รงektik. Ayrฤฑca yakฤฑn dรถnemde bu sistemin yararlanฤฑcฤฑlarฤฑ arasฤฑnda 18 yaล altฤฑ genรงlerin de รถnรผnรผ aรงtฤฑkโ dedi.
Menkul kฤฑymet yatฤฑrฤฑm fonlarฤฑnฤฑn bรผyรผklรผฤรผnรผn 565 milyar liraya ulaลtฤฑฤฤฑnฤฑ aรงฤฑklayan Bakan Nebati, โMenkul kฤฑymet yatฤฑrฤฑm fonlarฤฑ ve emeklilik yatฤฑrฤฑm fonlarฤฑndaki tasarruflarฤฑn toplamda neredeyse 1 trilyon lira sฤฑnฤฑrฤฑna ulaลmasฤฑ รผlkemizde yerli kurumsal yatฤฑrฤฑmcฤฑ tabanฤฑnฤฑn oluลmaya baลladฤฑฤฤฑnฤฑ gรถsteriyorโ diyen konuลtu.
6โncฤฑ Tรผrkiye Sermaye Piyasalarฤฑ Kongresi kapsamฤฑnda โSรผrdรผrรผlebilir Finansฤฑn Geleceฤiโ, โDijital Finansฤฑn Geleceฤiโ, โEkonomi ve Sermaye Piyasalarฤฑnฤฑn Geleceฤiโ olmak รผzere รผรง temel baลlฤฑk altฤฑnda eล zamanlฤฑ 15 panel ve 15 eฤitim yapฤฑlacak.
