ฤฐsveรง Kraliyet Bilimler Akademisi, Alfred Nobel anฤฑsฤฑna verilen, Sveriges Riksbanks (Merkez Bankasฤฑ) Ekonomi Bilimleri รdรผlรผ’nรผn bu yฤฑl “davranฤฑลsal iktisat teorisine katkฤฑlarฤฑndan dolayฤฑ” ABD’li iktisatรงฤฑ Richard H. Thaler’e verildiฤini aรงฤฑkladฤฑ.
Akademiden yapฤฑlan yazฤฑlฤฑ aรงฤฑklamada, “Thaler, psikolojik varsayฤฑmlarฤฑ ekonomik karar alma analizleriyle birleลtirdi. Kฤฑsmi rasyonellik, sosyal tercihler ve รถz-denetim yokluฤunun sonuรงlarฤฑnฤฑ araลtฤฑran Thaler, bu gibi insani faktรถrlerin bireysel kararlarฤฑ ve piyasa sรผreรงlerini sistematik olarak nasฤฑl etkilediฤini ortaya koydu.” ifadeleri yer aldฤฑ.
Aรงฤฑklamada, Thaler’in katkฤฑlarฤฑnฤฑn bireysel kararlarฤฑn analizinde ekonomi ve psikoloji bilimleri arasฤฑnda kรถprรผ kurduฤu, bilim adamฤฑnฤฑn ortaya koyduฤu gรถrgรผl bulgularฤฑn ve teorik kavramlarฤฑn “davranฤฑลsal ekonomi teorisi” olarak adlandฤฑrฤฑlan, bugรผn ekonomi araลtฤฑrmalarฤฑnฤฑ ve politikalarฤฑnฤฑn derin ลekilde etkileyen yeni ve giderek geniลleyen bir รงalฤฑลma alanฤฑ yarattฤฑฤฤฑ kaydedildi.
Amerikalฤฑ ekonomist Richard H. Thaler, halen Chicago รnivesitesi Booth ฤฐลletme Fakรผltesinde Davranฤฑล Bilimi ve Ekonomi Profesรถrรผ olarak gรถrev yapฤฑyor.
Thaler, รถdรผlรผn yanฤฑ sฤฑra 9 milyon ฤฐsveรง kronu (yaklaลฤฑk 4 milyon lira) tutarฤฑnda para armaฤanฤฑ kazandฤฑ. Bilim adamฤฑna Alfred Nobel’in รถlรผm yฤฑl dรถnรผmรผ olan 10 Aralฤฑk’ta dรผzenlenecek รถdรผl tรถreninde diploma ve altฤฑn madalya da verilecek.
Bilim dรผnyasฤฑnฤฑn en prestijli รถdรผlleri olan “Nobel”ler iรงin adaylar, her bir bilim dalฤฑ iรงin oluลturulan komitelerin รผyeleri tarafฤฑndan belirleniyor. Akademi รผyelerinin yaptฤฑฤฤฑ oylamada da oylarฤฑn รงoฤunu alan aday, รถdรผlรผn sahibi oluyor.
Nobel Ekonomi รdรผlรผ
Nobel Ekonomi รdรผlรผ, ilk kez 1968’te ฤฐsveรง Merkez Bankasฤฑ tarafฤฑndan Nobel รdรผlleri’nin kurucusu Alfred Nobel anฤฑsฤฑna verilmeye baลlandฤฑ. 1969’dan bugรผne 48 kez daฤฤฑtฤฑlan รถdรผllerden 18’si iki kiลi, 6’sฤฑ da รผรง kiลi arasฤฑnda paylaลtฤฑrฤฑldฤฑ.
Nobel Ekonomi รdรผlรผ’nรผ kazanan 78 kiลi arasฤฑnda sadece bir kadฤฑn bulunuyor. Elinor Ostrom, 2009’da รถdรผle layฤฑk gรถrรผlmรผลtรผ.
Nobel Ekonomi รdรผlรผ’nรผn en genรง sahibi, 1972’de 52 yaลฤฑndayken รถdรผle layฤฑk gรถrรผlen Kenneth J. Arrow oldu. 2007’de Nobel Ekonomi รdรผlรผ’ne layฤฑk gรถrรผlen 90 yaลฤฑndaki Leonid Hurwicz, tรผm alanlarda Nobel รdรผlรผ verilen en yaลlฤฑ kiลi olarak tarihe geรงti.
– 2000’den bu yana Nobel Ekonomi รdรผlรผ’nรผ kazananlar:
2000: James J. Heckman ve Daniel L. McFadden
2001: George A. Akerlof, A. Michael Spence ve Joseph E. Stiglitz
2002: Daniel Kahneman ve Vernon L. Smith
2003: Robert F. Engle ve Clive W.J. Granger
2004: Finn E. Kydland ve Edward C. Prescott
2005: Robert J. Aumann ve Thomas C. Schelling
2006: Edmund S. Phelps
2007: Leonid Hurwicz, Eric S. Maskin ve Roger B. Myerson
2008: Paul Krugman
2009: Elinor Ostrom ve Oliver E. Williamson
2010: Peter A. Diamond, Dale T. Mortensen ve Christopher A. Pissarides
2011: Thomas J. Sargent ve Christopher A. Sims
2012: Alvin E. Roth ve Lloyd S. Shapley
2013: Eugene F. Fama, Lars Peter Hansen ve Robert J. Shiller
2014: Jean Tirole
2015: Angus Deaton
2016: Oliver Hart ve Bengt Holmstrรถm
