Japon kredi derecelendirme kuruluลu JCR Eurasia Rating Baลkanฤฑ Orhan รkmen, OHAL’in peล peลe uzatฤฑlmasฤฑnฤฑn piyasalarฤฑ tedirgin ettiฤini ve yabancฤฑ sermayeyi korkuttuฤunu savunarak, inลaat sektรถrรผ baลta olmak รผzere seri iflas riskinin bรผyรผdรผฤรผnรผ sรถyledi.
Cumhuriyet gazetesinden ลehriban Kฤฑraรง’a konuลan รkmen, “ลu anda Tรผrkiye ekonomisinin en zayฤฑf yรถnleri neler?” sorusuna ลu yanฤฑtฤฑ verdi: “Tรผrkiyeโnin duraฤanlaลma riski artฤฑyor. ลu anda hem sektรถrlerde hem de firmalarda ciddi bir nakit tutma arzusu var. Borรง รถdeme arzusu dรผลรผyor. Bu Tรผrkiyeโde ciddi bir likitide krizine yol aรงabilir. Hatta Tรผrk bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผ bazฤฑ sektรถrleri riskli ilan ederek onlara kredi tahsislerinde kฤฑsฤฑntฤฑlara gittiฤini duyuyoruz. Ekonomi genelinde firmalarฤฑn nakit tutma eฤiliminin artmasฤฑ, รถdeme sรผrelerinin uzamฤฑล olmasฤฑ ve รถdeme arzusundaki dรผลรผklรผk halleri, seri iflas risklerini bรผyรผtmรผลtรผr. Kredi Garanti Fonu ve bankalarฤฑn toleransฤฑ ile ekonomide bir miktar yumuลatฤฑlmฤฑล olan genel nakit sฤฑkฤฑลฤฑklฤฑฤฤฑ, tedarikรงi zinciri vasฤฑtasฤฑyla hem yatay hem de dikey olarak sektรถrler ve firmalar arasฤฑna ve ekonominin geneline sirayet ederek kritik boyutlara yรผkselmiล ve seri iflas olasฤฑlฤฑklarฤฑnฤฑ hayli artฤฑrdฤฑ.
Ayrฤฑca, mevcut konjonktรผrde bankalarฤฑn riskli ilan ettikleri sektรถrlere yรถnelik kredi isteksizliฤi de bu nakit sฤฑkฤฑntฤฑsฤฑnฤฑ artฤฑracak. Mutlak miktarฤฑ 40 milyar dolara ulaลacak olan cari aรงฤฑฤฤฑn finansman kalitesi bozuldu. Batฤฑ dรผnyasฤฑyla gerginleลen iliลkilerin topyekรปn olarak ekonomiyi daraltฤฑcฤฑ olasฤฑlฤฑklarฤฑ Tรผrkiyeโnin en รถnemli ekonomik risklerdendir. Hukuksal eksiklikler ve hukuksal aลฤฑnmalar da Tรผrkiye iรงin gelen yabancฤฑ sermaye aรงฤฑsฤฑndan bรผyรผk risk yaratฤฑyor.”
‘OHAL’ฤฐN UZATILMASI YATIRIMCILARI ENDฤฐลELENDฤฐRฤฐYOR’
ฤฐnลaat ลirketlerinin likidite sฤฑkฤฑntฤฑsฤฑ yaลadฤฑฤฤฑnฤฑ ve sektรถrรผn iflas riskiyle karลฤฑ karลฤฑya olduฤunu dile getiren JCR Eurasia Rating Baลkanฤฑ, OHAL’in piyasalara etkisini ise ลรถyle deฤerlendirdi: “OHALโin peล peลe uzatฤฑlmasฤฑ, piyasalara โArtฤฑk OHAL kalฤฑcฤฑlaลmฤฑลtฤฑrโ algฤฑsฤฑ yarattฤฑ. Bu piyasalarฤฑ tedirgin ediyor. Zira baลlangฤฑรงta hukuk ve รถzgรผrlรผkleri koruma amacฤฑyla ilan edilen OHALโin peล peลe uzatฤฑlmasฤฑ, parlamentonun yรถnetim hakkฤฑnฤฑn ve demokrasinin askฤฑda kaldฤฑฤฤฑ sรผrenin de kesintisiz olarak uzatฤฑldฤฑฤฤฑ algฤฑsฤฑnฤฑ beraberinde getirmekte ve yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑ endiลelendirmekte. OHAL, yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn รผlkeden รงฤฑkฤฑลlarฤฑna veya รผlkeye gelmeyi ertelemelerine sebep oluyor. OHAL dรถneminde yaลanan hukuki uygulamalar yabancฤฑ sermayeyi korkuttu ve belirsizliฤi artฤฑrdฤฑ. Tรผrkiyeโnin ve dรผnyadaki tรผm toplumlarฤฑn temel ihtiyacฤฑ her zaman daha รงok demokrasidir. Piyasalardaki stresin temel sebebi olan OHALโin, devam etmesi, yฤฑฤฤฑnsal yoksulluฤu da artฤฑracak. OHALโin yarattฤฑฤฤฑ siyasal belirsizlik ve istikrarsฤฑzlฤฑk hali dรถviz kuruna ve buradan genel maliyet artฤฑลฤฑna yansฤฑyarak fiyatlarฤฑ yukarฤฑ รงekiyor. OHALโin artฤฑk uzatฤฑlma gerekรงesi ortadan kalktฤฑ.”
