รniversiteye giriล ve devlet kadrolarฤฑna yerleลtirme sฤฑnavlarฤฑ baลta olmak รผzere milyonlarca kiลinin geleceฤini ilgilendiren sฤฑnavlarฤฑ gerรงekleลtiren รlรงme, Seรงme ve Yerleลtirme Merkezi (รSYM) adeta para basฤฑyor. Yฤฑlda 50โye yakฤฑn sฤฑnav dรผzenleyen merkez, 2016 Yฤฑlฤฑ Mali Durum ve Beklentiler Raporuโna gรถre bu yฤฑl Ocak-Haziran aylarฤฑ iรงin 447 milyon 518 bin 382 TLโlik bir gelir elde etti.
Milliyet’ten Mine รzdemir’in haberine gรถre, ancak bunun hepsi kรขr deฤil. รSYM, personel giderleri, SGK primleri, mal ve hizmet alฤฑm giderleri, cari transferler gibi giderlerini de sฤฑnavlardan gelen gelirle karลฤฑlฤฑyor. Gelirin fazlasฤฑ da hazineye devrediliyor.
Merkezin en bรผyรผk gelir kaynaฤฤฑ รผniversite giriล sฤฑnavlarฤฑ ile Kamu Personel Seรงme Sฤฑnavฤฑ (KPSS). Bu yฤฑl ortaรถฤretim mezunlarฤฑna yรถnelik dรผzenlenen rekor katฤฑlฤฑmฤฑn gerรงekleลtiฤi KPSSile รSYMโnin gelirinin de arttฤฑฤฤฑ tahmin ediliyor. Sฤฑnav รผcretlerinin yanฤฑ sฤฑra sฤฑnav sonrasฤฑnda sorulara, cevap anahtarlarฤฑna ve sonuรงlara yรถnelik yapฤฑlacak itiraz iรงin de รผcret talep eden merkezin dรผzenlediฤi en fazla katฤฑlฤฑmฤฑn olduฤu sฤฑnavlarฤฑ ve baลvuru รผcretlerini inceledik. Ortaya ilginรง sonuรงlar รงฤฑktฤฑ.
รSYSโden 200 milyon TL
รniversiteye giriล sฤฑnavlarฤฑ iki basamak halinde dรผzenleniyor. 2016โda ilk basamak olan Yรผksekรถฤretime Geรงiล Sฤฑnavฤฑโnฤฑn (YGS) รผcreti 55 TLโydi. YGSโye 2 milyon 256 bin 422 aday baลvurdu, bu adaylarฤฑn 77 bin 863โรผ sฤฑnavsฤฑz geรงiล hakkฤฑndan yararlandฤฑ. Sฤฑnavsฤฑz geรงiล iรงin de รถฤrenciler, 15 TL baลvuru รผcreti รถdedi. รSYMโnin kasasฤฑna sadece YGSโden 120 milyon 988 bin 690 TL para girdi.
YGSโde barajฤฑ aลanlardan 1 milyon 73 bin 21โi ikinci basamak olan Lisans Yerleลtirme Sฤฑnavฤฑโna (LYS) baลvurdu. LYS, 5 oturum halinde dรผzenleniyor, her sฤฑnav 35 TL. LYSโde tรผm oturumlarฤฑn toplam baลvuru รผcreti 175 TL. Adaylarฤฑn en az iki oturuma girmesi gerekiyor.
Ancak รSYM yaptฤฑฤฤฑ uyarฤฑlarda adaylarฤฑn son dakika bรถlรผmlerin puan tรผrlerinde olabilecek deฤiลiklikleri de dikkate alarak tรผm sฤฑnavlara girmesini รถneriyor. Bu noktada LYSโya baลvuran adaylarฤฑn en az iki oturuma girdiฤini kabul edersek รSYMโnin LYSโden 75 milyon 111 bin 470 TL gelir elde ettiฤi gรถrรผlรผyor. Adaylarฤฑn tamamฤฑnฤฑn beล oturuma girdiฤi hesaplandฤฑฤฤฑnda ise ortaya 187 milyon 778 bin 675 TLโlik bir rakam รงฤฑkฤฑyor. Ek yerleลtirmede de adaylardan 15 TL baลvuru รผcreti isteniyor. Tรผm bu รผcretler dikkate alฤฑnฤฑp basit bir hesaplama yapฤฑldฤฑฤฤฑnda รSYMโnin sadece รผniversite sฤฑnavlarฤฑndan en az 196 milyon 100 bin 160 TL aldฤฑฤฤฑ gรถrรผlรผyor. Ek yerleลtirme, sฤฑnava itirazlar gibi rakamlar buna dahil deฤil.
Her aลama sฤฑnav
Devlet kurumlarฤฑndaki kadrolara yerleลtirme iลlemleri iรงin gerรงekleลtirilen ve bu yฤฑl 3,5 milyonla en yoฤun katฤฑlฤฑmฤฑn olduฤu KPSS Ortaรถฤretim iรงin 55 TL alan รSYM, sadece bu sฤฑnavdan 192 milyon 500 bin TL gelir elde etti. Genel Yetenek-Genel Kรผltรผr, eฤitim Bilimleri, Alan Bilgisiโni kapsayan KPSS Lisansโta ise bir oturum iรงin 55 TL, tรผm oturumlar iรงin 220 TL sฤฑnav รผcreti alan รSYM, 2 milyon 17 bin 934 kiลinin katฤฑldฤฑฤฤฑ bu yฤฑlki sฤฑnavdan her kiลinin en az bir oturuma girdiฤi dรผลรผnรผldรผฤรผnde 110 milyon 986 bin 370 TLโyi bรผtรงesine ekledi. รSYM ayrฤฑca Engelli Kamu Personel Seรงme Sฤฑnavฤฑ (EKPSS) da dรผzenliyor. Sฤฑnav รผcreti 110 TL olan EKPSSโde 30 TL aday tarafฤฑndan, 80 TL de Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlฤฑฤฤฑ tarafฤฑndan sฤฑnava girecek her bir aday iรงin รSYMโnin hesabฤฑna yatฤฑrฤฑlฤฑyor. Kuraya katฤฑlacak adaylar ise 15 TL olan baลvuru รผcreti yatฤฑrฤฑyor.
Lisansรผstรผ eฤitim yapmak ya da akademik personel olmak isteyenlerin girmek zorunda olduฤu Akademik Personel ve Lisansรผstรผ Giriล Sฤฑnavฤฑโnฤฑ (ALES) ilkbahar ve sonbahar olmak รผzere yฤฑlda iki defa dรผzenleyen รSYM, sฤฑnav รผcreti olarak adaylardan 80 TL istiyor. Her yฤฑl 350 binin รผzerinde adayฤฑn baลvurduฤu bu sฤฑnavdan รSYM, ortalama 28 milyon TL gelir elde ediyor.
Uzmanlฤฑk iรงin 110 TL
Bu adaylarฤฑn yanฤฑ sฤฑra doรงent adaylarฤฑ ile sanatta yeterlik รงalฤฑลmalarฤฑna baลvuracaklarฤฑn ve yabancฤฑ dil tazminatฤฑ almak isteyen kamu personelinin yabancฤฑ dil bilgisi seviyesini belirlemek amacฤฑyla da yฤฑlda iki kez Yabancฤฑ Dil Bilgisi Seviye Tespit Sฤฑnavฤฑ (YDS) dรผzenleniyor. YDS iรงin 80 TL talep eden รSYM, ortalama 250 bin kiลinin girdiฤi bu sฤฑnavdan 20 milyon TL gibi bir gelir elde ediyor.
Yฤฑlฤฑn her ayฤฑnda elektronik YDS (e-YDS) de yapan รSYM, sฤฑnav รผcreti olarak adaylardan 200 TL talep ediyor. Bu sฤฑnavlara kaรง kiลinin katฤฑldฤฑฤฤฑna dair sayฤฑsal veriler yok.
Bu sฤฑnavlarฤฑn yanฤฑ sฤฑra saฤlฤฑk Bakanlฤฑฤฤฑ eฤitim ve araลtฤฑrma hastaneleri ile รผniversitelerin tฤฑp fakรผltelerinde tฤฑpta uzmanlฤฑk eฤitimi gรถrmek isteyen adaylarฤฑn seรงme iลlemleri de รSYM tarafฤฑndan yรผrรผtรผlรผyor. Bu amaรงla yine yฤฑlda iki dรถnem olmak รผzere Tฤฑpta Uzmanlฤฑk Eฤitimi Giriล Sฤฑnavฤฑ (TUS) yapan รSYM, bu sฤฑnav iรงin adaylardan Temel Tฤฑp Bilimleri iรงin 110 TL; Klinik Tฤฑp Bilimleri iรงin 110 TL talep ediyor. รniversitelerin diล hekimliฤi fakรผltelerinde uzmanlฤฑk eฤitimi gรถrmek isteyenlerin ise Diล Hekimliฤi Uzmanlฤฑk Eฤitimi Giriล Sฤฑnavฤฑโna (DUS) girmesi gerekiyor. Yฤฑlda bir kez dรผzenlenen sฤฑnavฤฑn รผcreti ise 110 TL.
Meslek yรผksekokullarฤฑ ile aรงฤฑk รถฤretim รถn lisans programlarฤฑndan mezun olan baลarฤฑlฤฑ รถฤrencilerin lisans programlarฤฑna geรงiล yapmalarฤฑ amacฤฑyla Dikey Geรงiล Sฤฑnavฤฑโnฤฑ (DGS) gerรงekleลtiren รSYM, adaylardan sฤฑnav รผcreti olarak 80 TL alฤฑyor. DGSโde de ek yerleลtirme tercih รผcreti iรงin adaylardan 15 TL talep ediliyor.
Soruya itiraz da รผcretli
รSYM ayrฤฑca gerรงekleลtirdiฤi tรผm sฤฑnavlarda baลvuru hizmeti รผcreti olarak adaylardan 3 TL, ลifre edinmek iรงin 5 TL, fotoฤraf gรผncelleme iรงin 10 TL alฤฑyor. Yine yanlฤฑล soruya itiraz da รผcretli. รrneฤin, LYSโde her soruya itiraz iรงin adaylarฤฑn 20 TL รถdemesi gerekiyor. Soru kitapรงฤฑฤฤฑ ve cevap kรขฤฤฑdฤฑnฤฑn adaylar tarafฤฑndan inceleme isteฤi รผcreti ise 50 TL. Kฤฑsaca รSYMโnin gerรงekleลtirdiฤi sฤฑnavlarda her adฤฑmda adaylardan รผcret talep ediliyor.
รSYMโnin diฤer sฤฑnavlarฤฑ ve รผcretleri
Adalet Bakanlฤฑฤฤฑ Adli Yargฤฑ Hรขkim ve Savcฤฑ Adaylฤฑฤฤฑ Yazฤฑlฤฑ Yarฤฑลma Sฤฑnavฤฑ: 110 TL
Adalet Bakanlฤฑฤฤฑ sฤฑnavlarฤฑ: Bir sฤฑnava katฤฑlan adaylar iรงin 150 TL,iki sฤฑnava katฤฑlanlar iรงin 225 TL, รผรง sฤฑnava katฤฑlanlar iรงin 300 TL, 4 sฤฑnava katฤฑlanlar iรงin 375 TL.
Sayฤฑลtay Baลkanlฤฑฤฤฑ Sayฤฑลtay Denetรงi Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Adaylฤฑฤฤฑ Eleme Sฤฑnavฤฑ (Sayฤฑลtay Denetรงi Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Seรงme): 150 TL
ฤฐล Saฤlฤฑฤฤฑ ve Gรผvenliฤi Genel Mรผdรผrlรผฤรผ ฤฐลyeri Hekimliฤi ve ฤฐล Gรผvenliฤi Uzmanlฤฑk Sฤฑnavฤฑ ฤฐkinci Dรถnem: 150 TL
Diล Hekimliฤi Alanฤฑnda Yurtdฤฑลฤฑ Yรผksekรถฤretim Diploma Denkliฤi ฤฐรงin Seviye Tespit Sฤฑnavฤฑ: 110 TL
Teknik รฤretmenler ฤฐรงin Mรผhendislik Tamamlama Programlarฤฑ Giriล Sฤฑnavฤฑ: 150 TL
Tฤฑp Doktorluฤu Alanฤฑnda Yurtdฤฑลฤฑ Yรผksekรถฤretim Diploma Denkliฤi ฤฐรงin Seviye Tespit Sฤฑnavฤฑ: Birinci Aลama 110 TL, ฤฐkinci Aลama 110 TL
ฤฐรงiลleri Bakanlฤฑฤฤฑ Kaymakam Adaylฤฑฤฤฑ Giriล Sฤฑnavฤฑ: 150 TL
Diyanet ฤฐลleri Baลkanlฤฑฤฤฑ Mesleki Bilgiler Seviye Tespit Sฤฑnavฤฑ: 95 TL
