Emtia piyasasฤฑnda bir รถnceki hafta olduฤu gibi geรงen hafta da oynaklฤฑk ve fiyatlardaki yรผksek dalga boyu devam ederken, รผrรผn bazlฤฑ ayrฤฑลmalar da sรผrdรผ.
Tedarik zincirindeki aksaklฤฑklar, enerji arzฤฑndaki sฤฑkฤฑntฤฑlar, emtia stoklarฤฑndaki azalฤฑลlar fiyatlarฤฑ yรผkseltirken, ABD 10 yฤฑllฤฑk tahvil faizlerindeki ve dolardaki yรผkseliลler fiyatlarฤฑ aลaฤฤฑ yรถnlรผ etkiledi.
Geรงen hafta emtia piyasasฤฑnda pamuฤun performansฤฑ dikkati รงekti.
Emtia piyasasฤฑnda beyaz altฤฑn olarak nitelendirilen pamuk geรงen hafta 1,07 dolarla hem 10 yฤฑlฤฑn zirvesini gรถrdรผ hem de yรผzde 8,8 ile en รงok deฤer kazanan รผrรผnlerden bir tanesi oldu. Pamuk fiyatlarฤฑ bรถylece 10 yฤฑldฤฑr ilk defa 1 dolarฤฑ aลtฤฑ.
Olumsuz hava koลullarฤฑ ve sevkiyattaki sฤฑkฤฑntฤฑlarฤฑnฤฑn arzฤฑ tehlikeye sokmasฤฑ, fiyatlarฤฑ yukarฤฑ yรถnlรผ etkiledi.
Analistler, pamuktaki fiyat artฤฑลlarฤฑnฤฑn tekstil maliyetlerinin de yรผkselebileceฤi anlamฤฑna geldiฤini belirtti.
Enerji kalemlerindeki ralli geรงen hafta da devam etti. Doฤal gaz fiyatฤฑ yรผzde 8,1 yรผkselirken, Brent petrol de yรผzde 2,3 artฤฑล kaydederek 79,9 dolarla Ekim 2018’den bu yana en yรผksek seviyeyi gรถrdรผ.
Salgฤฑnla birlikte รถnemli kฤฑrฤฑlmalarฤฑn yaลandฤฑฤฤฑ tedarik zincirindeki aksamalar ve arzฤฑnฤฑn yetersiz kalabileceฤi endiลesi doฤal gaz fiyatlarฤฑnda sert yรผkseliลlere neden oldu.
Analistler, Avrupa’da kฤฑล mevsiminin kendini hissettirmeye baลlamasฤฑyla artan ฤฑsฤฑnma ihtiyacฤฑnฤฑn tรผketici harcamalarฤฑnda ciddi etkileri olmasฤฑnฤฑn beklendiฤini ifade etti.
Azalan petrol stoklarฤฑ ve petrol รผreticisi รผlkelerin petrol arzฤฑnฤฑ teknik sebeplerden dolayฤฑ artฤฑramayacak olmasฤฑ nedeniyle Brent petrolรผn varil fiyatฤฑ, yรผkseliล eฤilimini รผst รผste altฤฑncฤฑ haftaya taลฤฑdฤฑ.
Metallerde sert dรผลรผลler gรถrรผldรผ
Geรงen hafta metallerde sert dรผลรผลler gรถrรผldรผ. Bakฤฑr yรผzde 2,4, paladyum yรผzde 2,4, platin yรผzde 1, alรผminyum yรผzde 2,7, nikel yรผzde 4,5, รงinko yรผzde 2,4 deฤer kaybetti.
Kรผresel ekonomiye yรถnelik endiลelerle dolara olan talebin artmasฤฑ metal fiyatlarฤฑnฤฑ olumsuz etkiledi.
Bakฤฑr fiyatlarฤฑ, รin’de fabrikalarฤฑn elektrik kullanฤฑmฤฑnda kฤฑsฤฑntฤฑya gitmesi ve yaลanan kapanmalarla, talebe yรถnelik endiลelerle dรผลtรผ.
Araba motorlarฤฑndaki katalitik dรถnรผลtรผrรผcรผlerde kullanฤฑlan paladyum ve platinin fiyatlarฤฑ da รงip krizinin otomotiv รผretimini baskฤฑlamasฤฑyla dรผลรผลe devam etti.
Altฤฑn ve gรผmรผล ise yรผzde 0,6 deฤer kazandฤฑ. Kรผresel piyasalarda artan belirsizlikler altฤฑn fiyatlarฤฑnฤฑ yukarฤฑ yรถnlรผ etkilerken, dolar endeksi ve ABD 10 yฤฑllฤฑk tahvil faizlerinin yรผkselmesine karลฤฑn sonradan bir nebze geri รงekilmesiyle gรผmรผล fiyatlarฤฑ artฤฑล kaydetti.
Tarฤฑm emtiasฤฑnda yรผkseliล eฤilimi sรผrรผyor
Arz endiลeleri, stoklardaki dรผลรผล, teslimata yรถnelik yaลanan sฤฑkฤฑntฤฑlar ve konteyner yetersizliฤi tarฤฑm emtia fiyatlarฤฑnฤฑn artmasฤฑna sebep oluyor.
Analistler, Avrupa’da artan doฤalgaz fiyatlarฤฑnฤฑn bรถlgedeki en bรผyรผk tarฤฑmsal ihracatรงฤฑ olan Hollanda’da seralardaki รผretimi etkilemeye baลladฤฑฤฤฑnฤฑ belirterek, artan doฤal gaz ve elektrik fiyatlarฤฑnฤฑn deฤer bakฤฑmฤฑndan dรผnyanฤฑn en bรผyรผk ikinci gฤฑda ihracatรงฤฑsฤฑ Hollandaโda seralarฤฑn kรผรงรผlmesine ya da kapanmasฤฑna neden olduฤunu vurguladฤฑ.
Geรงen hafta buฤday yรผzde 4,4, kahve yรผzde 5, mฤฑsฤฑr yรผzde 2,9, ลeker yรผzde 2,1, kakao yรผzde 5 deฤer kazandฤฑ.
Vadeli iลlem ve emtia piyasalarฤฑ uzmanฤฑ Zafer Ergezen, AA muhabirine yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, dolar endeksinin 93 dolar รผzerinde kalmaya devam ettiฤini, bunun da varlฤฑk fiyatlarฤฑ รผzerinde baskฤฑ oluลturduฤunu belirtti.
Pamuk fiyatฤฑnฤฑn son on yฤฑlฤฑn en yรผksek seviyesine รงฤฑktฤฑฤฤฑnฤฑ ifade eden Ergezen, Hindistan’da pamuk kurdu salgฤฑnฤฑ bulunduฤunu, bu nedenle rekoltenin dรผลeceฤi endiลelerinin etkili olduฤunu aktardฤฑ.
Ergezen, Hindistan’ฤฑn dรผnyanฤฑn en bรผyรผk pamuk รผreticilerinden bir tanesi olduฤunu vurguladฤฑ.
Buฤdayฤฑn haftayฤฑ yรผkseliลle tamamladฤฑฤฤฑnฤฑ kaydeden Ergezen, “ABD Tarฤฑm Bakanlฤฑฤฤฑ (USDA), buฤday stoklarฤฑnฤฑn son on dรถrt yฤฑlฤฑn en dรผลรผk seviyelerine gerilediฤini aรงฤฑkladฤฑ. Bu nedenle arz endiลelerinde artฤฑล var. Hafta boyunca bunun etkisini vadeli iลlemlerde gรถrdรผk. Fakat haftalฤฑk ihracat verilerindeki dรผลรผล, bu hafta kar satฤฑลlarฤฑna yol aรงabilir.” dedi.
Ergezen, kรผresel olarak halen konteyner talebinin yรผksek olmasฤฑ nedeniyle, yรผklemelerde gecikme yaลandฤฑฤฤฑnฤฑ, bu nedenle รถzellikle kahvede kฤฑsa vadeli arz endiลelerinin devam ettiฤini belirtti.
Brezilya, dรผnyanฤฑn en bรผyรผk kahve รผreticisi olduฤunu ifade eden Ergezen, Brezilya’da yaฤฤฑลlarฤฑn yetersiz olmasฤฑnฤฑn arz endiลelerinin artmasฤฑna yol aรงtฤฑฤฤฑnฤฑ aktardฤฑ.
Ergezen, aynฤฑ zamanda bu sene Brezilyaโda son 20 yฤฑlฤฑn en kรถtรผ donunun gรถrรผldรผฤรผnรผ, bu nedenle รผretim endiลelerinin de arttฤฑฤฤฑnฤฑ dile getirdi.
Mฤฑsฤฑr fiyatlarฤฑna deฤinen Ergezen, “Mฤฑsฤฑr, haftayฤฑ yรผkseliลle kapadฤฑ. Talebin yรผksek olmasฤฑ ve petrol fiyatlarฤฑndaki yรผkseliล, mฤฑsฤฑr fiyatlarฤฑnฤฑ destekliyor. Mฤฑsฤฑr, biyodizel รผretimi iรงin kullanฤฑlan รผrรผnlerden biri. Petrol fiyatlarฤฑ yรผkselince, mฤฑsฤฑr talebi artacaฤฤฑ beklentisi oluyor.” deฤerlendirmesinde bulundu.
