Dünyanın büyük bir kısmı, yeni tip koronavirüsün (Kovid-19) yayılmasını durdurmaya yardımcı olmak için 2020’de karantinaya girdi. Asıl amaç, virüsle mücadele etmek olsa da bu tür çabalar hava kirliliği emisyonlarında “hızlı”bir azalmaya yol açtı.
NTV’nin haberine göre NASA’nın Jet İtki Laboratuvarı (JPL) tarafından yayımlanan yeni bir çalışmada, atmosferde yer alan zararlı nitrojen oksit emisyonlarının Haziran 2020’ye kadar küresel olarak yüzde 15 azaldığı bildirildi.
Çin’deki bazı şehirler, Şubat 2020’deki kilitlenmelerinin ardından “birkaç hafta içinde” yüzde 50’lik bir düşüş görürken, bazı ABD eyaletleri yüzde 25’lik bir düşüş yaşadı.
Çalışmayı yöneten Nasa’nın Jet İtki Laboratuvarı’ndan bilim insanı Kazuyuki Miyazaki, “Analiz sistemimizin dünya çapındaki emisyonlardaki ayrıntılı değişiklikleri yakalayabilmesi beni çok mutlu etti. ‘Bu çalışmanın zorlu ve benzeri görülmemiş doğası, toplumsal ihtiyaçlara hizmet eden uydu izlemedeki gelişmelerin bir kanıtıdır” ifadelerini kullandı.
NASA ve ESA’dan gelen verileri kullandı
Verileri 2019 ile karşılaştırılarak kilitleme çabalarının ozon gazları üzerinde herhangi bir etkisi olup olmadığını belirlemek için NASA ve Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) yörünge cihazlarından gelen uydu verileri kullanıldı.
En büyük düşün Nisan’da gerçekleşti
Bilim insanları, küresel emisyonların Şubat ayında yüzde 12, Mart ayında yüzde 14, Nisan ayında yüzde 15 ve Haziran ayında yüzde 13’lük bir azalma kaydettiğini bildirdi.
Hangi bölgede ne kadar azalma yaşandı?
Science Advances adlı dergide yayımlanan çalışmanın yazarları, Şubat ayında, Çin’den gelen emisyonlardaki yüzde 36’lık azalmanın, küresel nitrojen oksit seviyelerinin düşmesine en büyük katkıyı sağladığını ifade ederek, şunları söyledi:
“Toplam antropojenik emisyonlar Nisan ve Mayıs aylarında Avrupa, Kuzey Amerika ve Orta Doğu ve Batı Asya’da yüzde 18 ile yüzde 25 arasında düştü. Afrika ve Güney Amerika da, bölgeler içinde önemli mekansal farklılıklarla birlikte, Nisan ve Mayıs aylarında emisyonlarda yüzde 5 ile yüzde 10 net azalma görüldü.”
Diğer taraftan, İtalya’da geçen yıl erken uygulanan karantina, Şubat sonundan Mayıs başına kadar yüzde 25’e varan büyük emisyon düşüşlerine yol açtı. Fransa ve İspanya gibi diğer Avrupa ülkeleri de Mart ayından Mayıs ayına kadar büyük emisyon düşüşleri yaşadı.
