ฤฐล Kanunuโnun hafta tatiline iliลkin dรผzenlemesinde, iลรงinin 63. maddeye gรถre belirlenen iล gรผnlerinde รงalฤฑลฤฑlmฤฑล olmasฤฑ kaydฤฑyla, 7 gรผnlรผk zaman dilimi iรงinde kesintisiz 24 saat dinlenme hakkฤฑ bulunduฤu biliniyordu.
Ancak kฤฑsmi sรผreli (part-time) รงalฤฑลanlarฤฑn hafta tatiline hak kazanฤฑp kazanmayacaklarฤฑna iliลkin doฤrudan dรผzenleme bulunmuyordu. Bu konu bugรผne kadar tartฤฑลma konusu olarak sรผregeldi.
’45 saat’ gรถrรผลรผ
Milliyet’in haberine gรถre bu doฤrultuda kฤฑsmi sรผreli รงalฤฑลanฤฑn, haftanฤฑn bรผtรผn รงalฤฑลma gรผnlerinde azar azar รงalฤฑลmasฤฑ halinde hafta tatiline hak kazanacaฤฤฑ, fakat haftanฤฑn sadece belirli gรผnlerinde รงalฤฑลฤฑyorsa hafta tatiline hak kazanamayacaฤฤฑ deฤerlendiriliyordu.
Yargฤฑtay daha รถnce verdiฤi bir kararla kฤฑsmi sรผreli รงalฤฑลanฤฑn hangi gรผnlerde รงalฤฑลฤฑrsa รงalฤฑลsฤฑn haftalฤฑk รงalฤฑลma sรผresini tamamlayamayacaฤฤฑndan hafta tatiline hak kazanamayacaฤฤฑna hรผkmetmiลti.
Buna gรถre, “63. maddede, genel bakฤฑmdan iล sรผresinin haftalฤฑk en รงok 45 saat olduฤu belirlenmiลtir. Bu nedenle 4857 sayฤฑlฤฑ yasanฤฑn uygulandฤฑฤฤฑ dรถnemde, haftalฤฑk รงalฤฑลma sรผresi 45 saati bulamayacaฤฤฑndan, kฤฑsmi sรผreli iล iliลkisinde iลรงinin hafta tatiline hak kazanmasฤฑ mรผmkรผn olmaz.” (Y9HD, 11.04.2016, 2015/342, 2016/8812)
Artฤฑk deฤiลti
Milliyet gazetesi yazarฤฑ Cem Kฤฑlฤฑรง’ฤฑn aktardฤฑฤฤฑna gรถre, Yargฤฑtay 23.12.2020 tarihinde verdiฤi bir kararda, iลรงinin haftanฤฑn 7 gรผnรผ kฤฑsmi sรผreli รงalฤฑลtฤฑฤฤฑ bir iล iliลkisinde hafta tatili รผcreti รถdenmesi gerektiฤine karar verdi.
Karar gรถre, “4857 sayฤฑlฤฑ ฤฐล Kanunu uyarฤฑnca hafta tatili, 7 gรผnlรผk zaman dilimi iรงindeki 24 saatlik dinlenme hakkฤฑnฤฑ ifade etmektedir. Hรผkme esas alฤฑnan bilirkiลi raporunda, tanฤฑk beyanlarฤฑna gรถre iลรงinin pazar gรผnleri temizlik yaptฤฑฤฤฑ ve รงรถp topladฤฑฤฤฑ kabul edilmiลtir. ฤฐลรงinin haftanฤฑn 7 gรผnรผ รงalฤฑลmasฤฑna raฤmen hafta tatili รผcret alacaฤฤฑnฤฑn รถdenmediฤi sabit olup, sรถz konusu alacaฤฤฑn kฤฑsmi sรผreli รงalฤฑลma esasฤฑna gรถre hesaplanmasฤฑ gerekmektedir.”
Kฤฑlฤฑรง, kararฤฑ ลรถyle deฤerlendirdi:
“Karar dolayฤฑsฤฑyla kฤฑsmi sรผreli รงalฤฑลanฤฑn da hafta tatiline hak kazandฤฑฤฤฑnฤฑ, bu hafta tatilinde รงalฤฑลmasฤฑna karลฤฑlฤฑk hafta tatilinde รงalฤฑลma รผcreti รถdenmesi gerektiฤini vurgulamaktadฤฑr. Kฤฑsmi sรผreli รงalฤฑลanlarฤฑn da hafta tatiline hak kazanmasฤฑ gerektiฤi savunulmaktaydฤฑ, bu nedenle isabetli bir karar olmuลtur.
Ne kadar รผcret รถdenecek?
ฤฐล Kanunuโna gรถre; kฤฑsmi sรผreli รงalฤฑลana, รผcret ve paraya iliลkin bรถlรผnebilir menfaatleri, รงalฤฑลtฤฑฤฤฑ sรผreye orantฤฑlฤฑ olarak รถdenir. Bu tรผr รผcret ve haklar tam sรผreli รงalฤฑลana รถdenen miktar รผzerinden orantฤฑlฤฑ olarak hesaplanacaktฤฑr.
Kฤฑsmi sรผreli รงalฤฑลan o รผcretin tamamฤฑnฤฑ isteyemeyecektir. รrneฤin kฤฑsmi sรผreli รงalฤฑลana รงalฤฑลtฤฑฤฤฑ sรผreyle orantฤฑlฤฑ olarak asgari รผcret รถdenecektir.
ฤฐลyerinde ikramiye รถdeniyorsa, kฤฑsmi sรผreli รงalฤฑลanฤฑn ikramiyesi รงalฤฑลtฤฑฤฤฑ sรผre kadar olacaktฤฑr. Bu doฤrultuda kฤฑsmi sรผreli รงalฤฑลana รถdenecek hafta tatili รผcreti de bir gรผnlรผk ortalama รผcretine gรถre hesaplanmalฤฑdฤฑr.
ฤฐลรงinin ortalama gรผnlรผk kazancฤฑ, รผcreti her ay sabit ise bir ayda kazandฤฑฤฤฑ รผcretin otuza bรถlรผnmesi suretiyle, eฤer her ay kazandฤฑฤฤฑ รผcret deฤiลiyorsa son bir yฤฑl iรงinde kazandฤฑฤฤฑ รผcretin 365โe bรถlรผnmesi suretiyle tespit edilecektir.
Yฤฑllฤฑk izin kullanabilir mi?
Kฤฑsmi sรผreli รงalฤฑลanlar, yฤฑllฤฑk รผcretli izin hakkฤฑndan tam sรผreli รงalฤฑลanlar gibi yararlanฤฑrlar.
Bu durumda bir yฤฑllฤฑk รงalฤฑลma sรผresini dolduran kฤฑsmรฎ sรผreli รงalฤฑลan iลรงinin izin hakkฤฑ vardฤฑr.
Nasฤฑl hesaplanฤฑr?
รalฤฑลan iลe girdikten sonra, ฤฐล Kanunuโnda yฤฑllฤฑk izne hak kazanmak iรงin geรงirilmesi gereken bir yฤฑllฤฑk sรผreyi kesintiye uฤratan durumlar olmadan doldurduysa yฤฑllฤฑk รผcretli izne hak kazanacaktฤฑr.
Kฤฑsmi sรผreli รงalฤฑลan yฤฑllฤฑk iznini kฤฑsmi sรผreli รงalฤฑลma dรถneminde kullanacaktฤฑr.
รrneฤin 6 iลgรผnรผ yฤฑllฤฑk izin kullanacak bir รงalฤฑลan, normalde 6 iลgรผnรผ iรงerisinde ne kadar รงalฤฑลฤฑyorsa o kadar iลe gitmeyecektir.
Yoksa รงalฤฑลanฤฑn fiili รงalฤฑลma sรผreleri toplanarak, 6 iลgรผnlรผk sรผreye ulaลฤฑlmaya รงalฤฑลฤฑlmayacaktฤฑr. รalฤฑลan bir hafta iรงinde ne kadar iลe gidiyorsa, o gรผnlerde iลe gitmeyerek iznini kullanacaktฤฑr.
Yฤฑllฤฑk izin รผcreti de iลรงinin bir gรผnlรผk ortalama รผcreti รผzerinden hesaplanacaktฤฑr.
Kฤฑdem tazminatฤฑ hakkฤฑ doฤar
Kฤฑsmi sรผreli รงalฤฑลanlar da kฤฑdem tazminatฤฑna hak kazanabilecektir.
Eฤer kฤฑsmi sรผreli รงalฤฑลanฤฑn sรถzleลmesi, iลveren tarafฤฑndan ahlak ve iyi niyet kurallarฤฑna uymayan davranฤฑลlar dฤฑลฤฑnda bir nedenle feshedildiyse ya da รงalฤฑลan iล sรถzleลmesini haklฤฑ bir nedenle feshettiyse, kฤฑsmi sรผreli รงalฤฑลan olsa da kฤฑdem tazminatฤฑna hak kazanacaktฤฑr.
Bu ลekilde รงalฤฑลan kiลinin kฤฑdemi iลรงinin fiilen รงalฤฑลtฤฑฤฤฑ sรผrelerin birleลtirilmesiyle bulunacak sรผreye gรถre deฤil, sรถzleลmenin devam ettiฤi sรผreye gรถre belirlenmelidir.
Fakat burada รงalฤฑลanฤฑn kฤฑdem tazminatฤฑna esas รผcret, ortalama gรผnlรผk kazancฤฑ รผzerinden hesaplanacaktฤฑr. Bu ลekilde tam sรผreli รงalฤฑลanla arasฤฑnda adalet de saฤlanmฤฑล olacaktฤฑr.”
