Petrol fiyatları, ABD Başkanı Donald Trump’ın hafta sonu İran ile görüşebileceklerini açıklamasının ardından, küresel arzın yeniden normale dönebileceği beklentisiyle haftanın son işlem gününe sert bir düşüşle başladı.
Cuma günü piyasaların açılışıyla birlikte Brent petrolün varil fiyatı 1,34 dolar yani yüzde 1,35 oranında değer kaybederek 98,05 dolara geriledi. ABD Batı Teksas türü (WTI) ham petrol vadeli işlemleri ise yüzde 1,74’lük bir azalışla 93,40 dolardan işlem görerek bir önceki günkü kazanımlarını geri verdi.
Piyasada oluşan bu fiyatlama, İsrail ile Lübnan arasındaki ateşkesin yürürlüğe girmesiyle azalan jeopolitik risk algısının bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
Küresel enerji arzında müzakere iyimserliği ve Hürmüz Boğazı faktörü
Orta Doğu’da yedi haftadır devam eden ve küresel petrol arzının yaklaşık beşte birini sekteye uğratan süreçte, Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalması enerji piyasalarında ciddi bir volatilite yaratmıştı. ABD Başkanı Donald Trump, Perşembe günü Beyaz Saray önünde gazetecilere yaptığı açıklamada, Tahran yönetiminin 20 yılı aşkın bir süre boyunca nükleer silaha sahip olmama yönünde bir teklif sunduğunu belirtti.
Trump, “Neler olacağını göreceğiz ancak İran ile bir anlaşma yapmaya çok yakın olduğumuzu düşünüyorum” ifadelerini kullanarak, piyasadaki arz endişelerini yatıştıran bir tablo çizdi. Petrol fiyatları Mart ayında yüzde 50 oranında rekor bir artış kaydetmiş olsa da son dönemde 100 dolar seviyesinin altına inmiş durumda.
Analistler, Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalması nedeniyle günlük yaklaşık 13 milyon varillik bir petrol akışının kesintiye uğradığını tahmin ediyor.
İranlı kaynaklardan edinilen bilgilere göre, her ne kadar kapsamlı bir barış anlaşması için beklentiler daha temkinli bir seviyeye çekilmiş olsa da tarafların geçici bir mutabakat üzerinde durduğu kaydediliyor. Bu geçici çözüm arayışı, çatışmaların yeniden alevlenmesini önlemeyi ve enerji koridorlarını tekrar güvenli hale getirmeyi hedefliyor.
Bölgesel dinamiklerdeki bu değişim, özellikle İsrail’in Lübnan’daki operasyonlarının ardından gelen ateşkes süreciyle birleşince, yatırımcıların güvenli limanlardan çıkarak daha dengeli bir fiyatlamaya yönelmesine neden oldu. Piyasalar şu an için kalıcı bir çözümden ziyade, arz zincirindeki tıkanıklığın açılmasına yönelik somut adımları yakından izliyor.
Piyasa beklentileri ve arz güvenliği analizi
Piyasa oyuncuları, Washington ve Tahran hattından gelecek resmi açıklamaların petrol arz güvenliği üzerindeki belirleyici etkisini yakından takip ediyor. Petrol fiyatları açısından önümüzdeki süreçte en kritik veri seti, Hürmüz Boğazı’nın yeniden trafiğe açılıp açılmayacağı ve İran’ın küresel piyasalara geri dönüş hızı olacak.
Mevcut durumda fiyatların 90 dolar bandındaki seyri, bir yandan diplomatik çözüme duyulan inancı yansıtırken diğer yandan çatışma riskinin tamamen ortadan kalkmadığına dair bir temkinliliği de barındırıyor.
Finansal analistler, hafta sonu gerçekleşmesi muhtemel görüşmelerden olumlu bir sinyal çıkması durumunda, fiyatlardaki aşağı yönlü baskının devam edebileceğini ve enerji piyasasında geçtiğimiz aylarda görülen aşırı ısınmanın yerini daha öngörülebilir bir dengeye bırakabileceğini öngörüyor.
