Washington merkezli Ortadoฤu Enstitรผsรผ Uzmanฤฑ Zรผbeyir ฤฐkbal, yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, anlaลmanฤฑn ardฤฑndan Suudi Arabistan’ฤฑn, ฤฐran’a karลฤฑ “petrol ve din” silahlarฤฑnฤฑ kullanacaฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
ฤฐran’ฤฑn piyasaya girmesinin petrol fiyatlarฤฑnฤฑ dรผลรผreceฤine iลaret eden ฤฐkbal, “Suudi Arabistan ve Kรถrfez’deki ortaklarฤฑ, Yemen, Suriye ve Irak’taki ฤฐran karลฤฑtฤฑ gruplara desteklerini artฤฑracaklar. Dolayฤฑsฤฑyla, petrol fiyatlarฤฑnฤฑn รงok fazla dรผลmesini engellemek iรงin Suudi Arabistan’la iลbirliฤi yapmak, ฤฐran’ฤฑn รงฤฑkarฤฑna olur” dedi.
ฤฐkbal, ฤฐran’ฤฑn ekonomik fayda odaklฤฑ politikalar gรผtmesi halinde, Tรผrkiye-ฤฐran iliลkilerinde “kazan-kazan” durumunun yaลanacaฤฤฑnฤฑ vurguladฤฑ. ฤฐkbal, aksi durumun ฤฐran’ฤฑn elde ettiฤi geliri Hamas ve Hizbullah’a kaydฤฑrmasฤฑna yol aรงacaฤฤฑnฤฑ ve bunun baลta ฤฐsrail olmak รผzere, bรถlge รผlkeleriyle arasฤฑndaki tansiyonun artmasฤฑna neden olacaฤฤฑnฤฑ kaydetti.
ฤฐsrail ve Suudi Arabistan iลbirliฤi
ABD merkezli bir baลka dรผลรผnce kuruluลu Cato Enstitรผsรผ’nรผn Uluslararasฤฑ Gรผvenlik Uzmanฤฑ Emma Ashford da Suudi Arabistan dahil bรถlge รผlkelerinin ฤฐran’ฤฑn nรผkleer gรผce sahip olma ihtimalinin ortadan kalmฤฑล olmasฤฑna sevindiฤini sรถyledi.
Buna karลฤฑn Suudi Arabistan’ฤฑn yaptฤฑrฤฑmlarฤฑn kalkmasฤฑndan endiลeli olduฤunu belirten Ashford, ฤฐran’ฤฑn bundan sonra bรถlgede daha agresif ve aktif bir dฤฑล politika izleyebileceฤini dile getirdi.
ฤฐran’ฤฑn bรถlgede ลimdiye kadar yatฤฑrฤฑm yaptฤฑฤฤฑ gruplarฤฑ desteklemeye devam edeceฤini ifade eden Ashford, “Suudi Arabistan ve ฤฐsrail arasฤฑndaki gizli iลbirliฤinin gรผรงlenmesi gibi ilginรง bir geliลme yaลanabilir. Nรผkleer mรผzakereler sฤฑrasฤฑnda kapalฤฑ kapฤฑlar ardฤฑnda gรถrรผลtรผklerini biliyorduk. Bunun artacak olmasฤฑ, bรถlgesel gรผvenlik iรงin olumlu bir geliลme olur” diye konuลtu.
Washington merkezli Brookings Dรผลรผnce Enstitรผsรผ ฤฐran Uzmanฤฑ Geneive Abdo ise anlaลmanฤฑn ฤฐran’a saฤlayacaฤฤฑ sermaye giriลinin bir kฤฑsmฤฑnฤฑn askeri yatฤฑrฤฑmlar iรงin kullanฤฑlacaฤฤฑnฤฑ iddia etti.
Anlaลma sonrasฤฑnda ฤฐran’ฤฑn daha mezhepรงi politikalara yรถneleceฤi belirten Abdo, “Sรผnni toplumlar, ฤฐran’ฤฑn bรถlgedeki gรผcรผnรผn artmasฤฑndan oldukรงa rahatsฤฑz ve bu durum onlarฤฑ daha da rahatsฤฑz edecek” ifadesini kullandฤฑ.
