Kรผresel enerji piyasalarฤฑ, ABD’nin Venezuela’ya yรถnelik kฤฑsmi ablukasฤฑ ve Nijerya’daki askeri operasyonlarฤฑ takip ederken, petrol fiyatlarฤฑ Ekim sonundan bu yana gรถrรผlen en bรผyรผk haftalฤฑk artฤฑลa doฤru ilerliyor. Yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn arz gรผvenliฤine odaklanmasฤฑyla ham petrol fiyatlarฤฑ haftayฤฑ kazanรงla kapatmaya hazฤฑrlanฤฑyor.
Kรผresel referans olan Brent petrolรผ varil baลฤฑna 62 dolarฤฑn รผzerinde iลlem gรถrerek bu hafta yaklaลฤฑk yรผzde 3 artฤฑล kaydetti. ABD ham petrolรผ ise 58 dolarฤฑn รผzerine รงฤฑktฤฑ. Venezuela’da Trump yรถnetiminin baskฤฑyฤฑ artฤฑrmasฤฑyla birlikte, ABD gรผรงleri tarafฤฑndan takip edilen yaptฤฑrฤฑmlฤฑ bir tanker Gรผney Amerika รผlkesinden uzaklaลtฤฑ.
Beyaz Saray yetkilileri, komutanlara รถnรผmรผzdeki iki ay boyunca Venezuela petrolรผnรผ karantinaya almaya odaklanmalarฤฑ talimatฤฑnฤฑ verdi. Konuya yakฤฑn kaynaklar, ABD gรผรงlerinin askeri seรงeneklerden ziyade neredeyse tamamen deniz ablukasฤฑna yoฤunlaลtฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti.
Arz fazlasฤฑ beklentileri ve petrol fiyatlarฤฑ dengesi
Brent ham petrolรผ, yรผzde 17’lik bir gerileme ile 2020 yฤฑlฤฑndan bu yana en bรผyรผk yฤฑllฤฑk dรผลรผลรผnรผ sรผrdรผrรผyor. Bu dรผลรผล eฤilimi, piyasadaki arz fazlasฤฑ beklentilerinden kaynaklanฤฑyor. OPEC+ iรงindeki ve dฤฑลฤฑndaki รผreticilerin รผretimi artฤฑrmasฤฑnฤฑn ardฤฑndan, dรผnyanฤฑn รถnde gelen ham petrol tรผccarlarฤฑ gelecek yฤฑl kรผresel bir arz fazlasฤฑ รถngรถrรผyor.
Buna raฤmen, son dรถnemde yoฤunlaลan jeopolitik riskler petrol fiyatlarฤฑ iรงin bir taban seviyesi oluลturdu. Kรผresel gerilimi artฤฑran bir diฤer รถnemli geliลme ise Trump’ฤฑn, Nijerya’nฤฑn kuzeybatฤฑsฤฑndaki ฤฐslam Devleti hedeflerine yรถnelik gรผรงlรผ ve รถlรผmcรผl bir saldฤฑrฤฑ dรผzenlendiฤini aรงฤฑklamasฤฑ oldu.
OPEC รผyesi olan Nijerya, grubun verilerine gรถre Kasฤฑm ayฤฑnda gรผnlรผk yaklaลฤฑk 1,5 milyon varil รผretim gerรงekleลtirdi. ABD Savunma Bakanฤฑ Pete Hegseth, bรถlgedeki operasyonlarฤฑn devam edeceฤi yรถnรผnde aรงฤฑklamalarda bulunarak gerilimin sรผreceฤi sinyalini verdi.
Analistlerin petrol fiyatlarฤฑ รผzerindeki siyasi baskฤฑ yorumlarฤฑ
BCS Financial Group kฤฑdemli analisti Kirill Bakhtin, petrol fiyatlarฤฑ iรงin yaptฤฑฤฤฑ deฤerlendirmede, fiyatlarฤฑn geรงen hafta ABD’den gelen gรผรงlรผ makro veriler ve jeopolitik istikrarsฤฑzlฤฑktan destek bulduฤunu ifade etti. Bakhtin, รถnรผmรผzdeki gรผnlerde yeni ekonomik verilerin aรงฤฑklanmayacaฤฤฑnฤฑ, bu sebeple siyasi etkilerin azalmasฤฑ durumunda fiyatlarda hafif bir dรผลรผล yaลanabileceฤini belirtti.
Ham petrolรผn de dahil olduฤu emtia piyasalarฤฑ, ABD para biriminin zayฤฑflamasฤฑndan da destek aldฤฑ. Bloomberg Dolar Spot Endeksi bu hafta yรผzde 0,8’den fazla deฤer kaybederek ham petrolรผ รงoฤu alฤฑcฤฑ iรงin daha ucuz hale getirdi. Bu para birimi deฤiลimi, petrol fiyatlarฤฑ รผzerindeki yukarฤฑ yรถnlรผ baskฤฑyฤฑ artฤฑrdฤฑ.
Ukrayna ile Rusya arasฤฑndaki barฤฑล diplomasisi izleniyor
Avrupa tarafฤฑnda ise Ukrayna Cumhurbaลkanฤฑ Volodymyr Zelenskiy, yakฤฑn gelecekte Trump ile gรถrรผลmeyi kabul ettiฤini duyurdu. Bu geliลme, elรงiler Steve Witkoff ve Jared Kushner ile yapฤฑlan gรถrรผลmelerin ardฤฑndan geldi. Zelenskiy’nin Pazar gรผnรผ Florida’ya giderek Trump ile bir araya gelmesi bekleniyor.
Kremlin sรถzcรผsรผnden alฤฑnan bilgilere gรถre, Rusya tarafฤฑ da ABD’deki gรถrรผลmelerden iletilen barฤฑล planฤฑ hakkฤฑndaki verileri analiz ediyor. Baลkan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Yuri Ushakov, barฤฑล gรถrรผลmelerini sรผrdรผrmek amacฤฑyla ABD temsilcileriyle temasa geรงti. Diplomatik trafiฤin petrol fiyatlarฤฑ รผzerindeki uzun vadeli etkileri piyasalar tarafฤฑndan yakฤฑndan takip ediliyor.
