Küresel enerji piyasaları, ABD’nin Venezuela’ya yönelik kısmi ablukası ve Nijerya’daki askeri operasyonları takip ederken, petrol fiyatları Ekim sonundan bu yana görülen en büyük haftalık artışa doğru ilerliyor. Yatırımcıların arz güvenliğine odaklanmasıyla ham petrol fiyatları haftayı kazançla kapatmaya hazırlanıyor.
Küresel referans olan Brent petrolü varil başına 62 doların üzerinde işlem görerek bu hafta yaklaşık yüzde 3 artış kaydetti. ABD ham petrolü ise 58 doların üzerine çıktı. Venezuela’da Trump yönetiminin baskıyı artırmasıyla birlikte, ABD güçleri tarafından takip edilen yaptırımlı bir tanker Güney Amerika ülkesinden uzaklaştı.
Beyaz Saray yetkilileri, komutanlara önümüzdeki iki ay boyunca Venezuela petrolünü karantinaya almaya odaklanmaları talimatını verdi. Konuya yakın kaynaklar, ABD güçlerinin askeri seçeneklerden ziyade neredeyse tamamen deniz ablukasına yoğunlaştığını belirtti.
Arz fazlası beklentileri ve petrol fiyatları dengesi
Brent ham petrolü, yüzde 17’lik bir gerileme ile 2020 yılından bu yana en büyük yıllık düşüşünü sürdürüyor. Bu düşüş eğilimi, piyasadaki arz fazlası beklentilerinden kaynaklanıyor. OPEC+ içindeki ve dışındaki üreticilerin üretimi artırmasının ardından, dünyanın önde gelen ham petrol tüccarları gelecek yıl küresel bir arz fazlası öngörüyor.
Buna rağmen, son dönemde yoğunlaşan jeopolitik riskler petrol fiyatları için bir taban seviyesi oluşturdu. Küresel gerilimi artıran bir diğer önemli gelişme ise Trump’ın, Nijerya’nın kuzeybatısındaki İslam Devleti hedeflerine yönelik güçlü ve ölümcül bir saldırı düzenlendiğini açıklaması oldu.
OPEC üyesi olan Nijerya, grubun verilerine göre Kasım ayında günlük yaklaşık 1,5 milyon varil üretim gerçekleştirdi. ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, bölgedeki operasyonların devam edeceği yönünde açıklamalarda bulunarak gerilimin süreceği sinyalini verdi.
Analistlerin petrol fiyatları üzerindeki siyasi baskı yorumları
BCS Financial Group kıdemli analisti Kirill Bakhtin, petrol fiyatları için yaptığı değerlendirmede, fiyatların geçen hafta ABD’den gelen güçlü makro veriler ve jeopolitik istikrarsızlıktan destek bulduğunu ifade etti. Bakhtin, önümüzdeki günlerde yeni ekonomik verilerin açıklanmayacağını, bu sebeple siyasi etkilerin azalması durumunda fiyatlarda hafif bir düşüş yaşanabileceğini belirtti.
Ham petrolün de dahil olduğu emtia piyasaları, ABD para biriminin zayıflamasından da destek aldı. Bloomberg Dolar Spot Endeksi bu hafta yüzde 0,8’den fazla değer kaybederek ham petrolü çoğu alıcı için daha ucuz hale getirdi. Bu para birimi değişimi, petrol fiyatları üzerindeki yukarı yönlü baskıyı artırdı.
Ukrayna ile Rusya arasındaki barış diplomasisi izleniyor
Avrupa tarafında ise Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodymyr Zelenskiy, yakın gelecekte Trump ile görüşmeyi kabul ettiğini duyurdu. Bu gelişme, elçiler Steve Witkoff ve Jared Kushner ile yapılan görüşmelerin ardından geldi. Zelenskiy’nin Pazar günü Florida’ya giderek Trump ile bir araya gelmesi bekleniyor.
Kremlin sözcüsünden alınan bilgilere göre, Rusya tarafı da ABD’deki görüşmelerden iletilen barış planı hakkındaki verileri analiz ediyor. Başkan Yardımcısı Yuri Ushakov, barış görüşmelerini sürdürmek amacıyla ABD temsilcileriyle temasa geçti. Diplomatik trafiğin petrol fiyatları üzerindeki uzun vadeli etkileri piyasalar tarafından yakından takip ediliyor.
