Yatฤฑrฤฑmcฤฑlar ฤฐsrail-Hamas รงatฤฑลmasฤฑnฤฑn diฤer รผlkeleri de iรงine รงekip รงekmeyeceฤini gรถrmek iรงin beklerken, petrol geรงen haftaki yรผkseliลinin ardฤฑndan Pazartesi gรผnรผ รงoฤunlukla yatay seyretti. Bu geliลme potansiyel olarak fiyatlarฤฑ daha da artฤฑrabilir ve kรผresel ekonomiye yeni bir darbe vurabilir.
Brent vadeli iลlemleri en son varil baลฤฑna 90,89 $ seviyesinde yatay seyretti. ABD West Texas Intermediate (WTI) ham petrolรผ 2 sent dรผลรผลle varil baลฤฑna 87,67 dolara geriledi.
Yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn Orta Doฤu’da daha geniล รงaplฤฑ bir รงatฤฑลma olasฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ fiyatlamasฤฑyla her iki gรถsterge de Cuma gรผnรผ yaklaลฤฑk %6 yรผkselerek Nisan ayฤฑndan bu yana en yรผksek gรผnlรผk kazanรงlarฤฑnฤฑ kaydetti.
Haftalฤฑk bazda Brent %7,5 artarken, WTI %5,9 yรผkseldi.
Nissan Securities’in bir birimi olan NS Trading’in baลkanฤฑ Hiroyuki Kikukawa, “Yatฤฑrฤฑmcฤฑlar, ฤฐsrail’in Gazze’nin kuzey yarฤฑsฤฑnda yaลayanlara gรผneye kaรงmalarฤฑnฤฑ bildirdiฤi 24 saatlik sรผrenin ardฤฑndan henรผz geniล รงaplฤฑ bir kara saldฤฑrฤฑsฤฑ baลlamamฤฑลken รงatฤฑลmanฤฑn etkisini anlamaya รงalฤฑลฤฑyor” dedi ve ekledi:
“Petrol รผreten รผlkeleri kapsayabilecek etki bir รถlรงรผde fiyatlara yansฤฑtฤฑldฤฑ, ancak gerรงek bir kara iลgali gerรงekleลir ve petrol arzฤฑnฤฑ etkilerse, fiyatlar kolayca varil baลฤฑna 100 dolarฤฑ aลabilir” dedi.
Orta Doฤu’daki รงatฤฑลmanฤฑn kรผresel petrol ve gaz arzฤฑ รผzerinde รงok az etkisi oldu ve ฤฐsrail bรผyรผk bir รผretici deฤil.
Ancak ฤฐslamcฤฑ grup Hamas ile ฤฐsrail arasฤฑndaki savaล, Rusya’nฤฑn geรงen yฤฑl Ukrayna’yฤฑ iลgal etmesinden bu yana petrol piyasalarฤฑ iรงin en รถnemli jeopolitik risklerden birini oluลturuyor.
Piyasa katฤฑlฤฑmcฤฑlarฤฑ, Suudi Arabistan, ฤฐran ve Birleลik Arap Emirlikleri de dahil olmak รผzere dรผnyanฤฑn en รงok petrol รผreten bรถlgesindeki รผlkelerden gelen arz iรงin daha geniล bir รงatฤฑลmanฤฑn ne anlama gelebileceฤini deฤerlendiriyor.
Commonwealth Bank of Australia analisti Vivek Dhar Pazartesi gรผnรผ yayฤฑnladฤฑฤฤฑ bir notta, Tahran’ฤฑn Hamas saldฤฑrฤฑsฤฑna doฤrudan karฤฑลtฤฑฤฤฑnฤฑn tespit edilmesi halinde, bunun ABD’nin ฤฐran’ฤฑn petrol ihracatฤฑna yรถnelik yaptฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑ tamamen uygulamasฤฑna yol aรงabileceฤini sรถyledi ve sรถzlerini ลรถyle sรผrdรผrdรผ:
“ABD, ฤฐran ile diplomatik iliลkilerini geliลtirmeye รงalฤฑลฤฑrken bu yฤฑl ฤฐran’ฤฑn petrol ihracatฤฑna uyguladฤฑฤฤฑ yaptฤฑrฤฑmlarฤฑ gรถrmezden geldi. ฤฐran’ฤฑn bu yฤฑlki petrol ihracatฤฑndaki gรผnlรผk 0.5-1 milyon varillik artฤฑล – kรผresel petrol arzฤฑnฤฑn %0.5-1’ine denk geliyor. ABD yaptฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑn tam olarak uygulanmasฤฑ halinde bir kenara itilme riskiyle karลฤฑ karลฤฑya.”
ฤฐsrail Baลbakanฤฑ Binyamin Netanyahu Pazar gรผnรผ, askerleri ฤฐsrail sฤฑnฤฑr kasabalarฤฑnda รถlรผmcรผl saldฤฑrฤฑlar dรผzenleyerek dรผnyayฤฑ ลoke eden Hamas militanlarฤฑnฤฑn peลinden Gazze ลeridi’ne girmeye hazฤฑrlanฤฑrken “Hamas’ฤฑ yok etme” sรถzรผ verdi.
ฤฐran Cumartesi gรผnรผ yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada ฤฐsrail’in “savaล suรงlarฤฑ ve soykฤฑrฤฑmฤฑnฤฑn” durdurulmamasฤฑ halinde durumun kontrolden รงฤฑkabileceฤi ve “geniล kapsamlฤฑ sonuรงlar” doฤurabileceฤi uyarฤฑsฤฑnda bulundu.
รatฤฑลmanฤฑn tฤฑrmanmasฤฑndan endiลe eden ABD Dฤฑลiลleri Bakanฤฑ Antony Blinken, Arap devletleri arasฤฑnda birkaรง gรผn sรผren mekik diplomasisinin ardฤฑndan Pazartesi gรผnรผ “ileriye dรถnรผk yol hakkฤฑnda” konuลmak รผzere ฤฐsrail’e dรถnecek.
ABD geรงen hafta, Moskova’yฤฑ Ukrayna’yฤฑ iลgali nedeniyle cezalandฤฑrmak รผzere tasarlanan mekanizmadaki boลluklarฤฑ kapatma รงabasฤฑyla, G7’nin varil baลฤฑna 60 dolarlฤฑk fiyat sฤฑnฤฑrฤฑnฤฑn รผzerinde fiyatlandฤฑrฤฑlan Rus petrolรผnรผ taลฤฑyan tankerlerin sahiplerine ilk yaptฤฑrฤฑmlarฤฑ uyguladฤฑ.
Rusya dรผnyanฤฑn en bรผyรผk ham petrol ihracatรงฤฑlarฤฑndan biri ve ABD’nin sevkiyatlarฤฑnฤฑ daha sฤฑkฤฑ denetlemesi arzฤฑ azaltabilir.
