Rekabet Kurumu, zincir market aรงฤฑlฤฑลlarฤฑ iรงin mesafe uyarฤฑsฤฑnda bulunarak, “belirlenecek bir mesafe รงapฤฑnda aynฤฑ ekonomik bรผtรผnlรผk iรงerisinde yer alan perakendecilerin ikinci bir ลube aรงmalarฤฑnฤฑn yasaklanabileceฤinin ve yine bu teลebbรผslerin aynฤฑ รงap iรงerisinde bir devralma iลlemi yapmasฤฑnฤฑn engellenebileceฤin deฤerlendirildiฤini” bildirdi.
Kurum tarafฤฑndan hazฤฑrlanan “Tรผrkiye Hฤฑzlฤฑ Tรผketim Mallarฤฑ Perakendeciliฤi Sektรถr ฤฐncelemesi Nihai Raporu”nda, sektรถrde alฤฑcฤฑ gรผcรผnรผn kรถtรผye kullanฤฑlmasฤฑnฤฑn engellenmesi amacฤฑyla bazฤฑ dรผzenlemelerin hayata geรงirilmesi gerektiฤi belirtildi.
Bu รงerรงevede “Perakende Ticaretinin Dรผzenlenmesi Hakkฤฑnda Kanunda Deฤiลiklik Yapฤฑlmasฤฑna Dair Kanun Teklifi Taslaฤฤฑ”nda yer almasฤฑ gereken hรผkรผmlere iliลkin bazฤฑ รถneriler ลรถyle sฤฑralandฤฑ:
“Kanun taslaฤฤฑnda haksฤฑz ticari uygulamalara iliลkin olarak, bozulabilir tarฤฑmsal รผrรผnler ve gฤฑda รผrรผnleri bakฤฑmฤฑndan 30 gรผnรผ aลan รถdeme vadelerinin, diฤer tarฤฑmsal รผrรผnler ve gฤฑda รผrรผnleri bakฤฑmฤฑndan 60 gรผnรผ aลan รถdeme vadelerinin, bozulabilir gฤฑdalarda kฤฑsa sรผrede yapฤฑlan iptal bildirimlerinin, alฤฑcฤฑnฤฑn tek taraflฤฑ sรถzleลme deฤiลikliklerinin, kayฤฑp ve bozuk mal riskinin tedarikรงiye transferinin yasaklanmasฤฑ gerektiฤi dรผลรผnรผlmektedir. Aynฤฑ dรผzenleme kapsamฤฑnda, satฤฑlmayan รผrรผnlerin iadesinin, listeleme, raf ve stok bedellerini tedarikรงinin รถdemesinin, promosyon, pazarlama ve reklam iรงin tedarikรงinin รถdeme yapmasฤฑnฤฑn yasaklanmasฤฑna veya bu hususlarda perakendecilerce รผcret talep edilebilmesinin ancak taraflar arasฤฑnda bu yรถnde bir sรถzleลme bulunmasฤฑ durumunda sรถz konusu olabileceฤine yรถnelik dรผzenleme yapฤฑlmasฤฑna ihtiyaรง vardฤฑr.”
Perakende sektรถrรผ iรงin baฤฤฑmsฤฑz birim talebi
Bu dรผzenlemelerin takibi ve denetimi iรงin baฤฤฑmsฤฑz bir birimin tesis edilmesi talep edilen raporda, ลu ifadeler kullanฤฑldฤฑ:
“Sรถz konusu birimin gรถreve รถzgรผ yapฤฑlandฤฑrฤฑlmasฤฑ, ลikayet veya resen inceleme yapma yetkilerini haiz olmasฤฑ, habersiz inceleme yapma yetkisinin olmasฤฑ, bilgi isteme, para cezasฤฑ tesis etme, ihlali doฤrudan sonlandฤฑrma gibi yetkilerle donanmasฤฑ gerekmektedir. Haksฤฑz ticari uygulamalarฤฑn รถnlenmesine yรถnelik tesis edilecek para cezalarฤฑnฤฑn caydฤฑrฤฑcฤฑ nitelikte olmasฤฑ, caydฤฑrฤฑcฤฑlฤฑฤฤฑn saฤlanmasฤฑ iรงin idari para cezasฤฑnฤฑn teลebbรผs cirosu รผzerinden tesis edilmesi ve tekerrรผr halinde cezada artฤฑrฤฑm olanaฤฤฑnฤฑn bulunmasฤฑ gerektiฤi dรผลรผnรผlmektedir.”
Zincir marketlerin yeni maฤaza aรงฤฑlฤฑล izinlerinin nรผfus kriterine baฤlanmasฤฑnฤฑn rekabet karลฤฑtฤฑ bazฤฑ etkilerinin olabileceฤine iลaret edilen raporda, bu nedenle sรถz konusu dรผzenlemenin hayata geรงmemesinin yerinde olacaฤฤฑ bildirildi.
Raporda, zincir maฤazalarฤฑn mesafe ลartฤฑna iliลkin ise ลunlar kaydedildi:
“Maฤaza aรงฤฑlฤฑลlarฤฑna yรถnelik olarak, belirlenecek bir mesafe รงapฤฑnda aynฤฑ ekonomik bรผtรผnlรผk iรงerisinde yer alan perakendecilerin ikinci bir ลube aรงmalarฤฑnฤฑn yasaklanabileceฤi ve yine bu teลebbรผslerin aynฤฑ รงap iรงerisinde bir devralma iลlemi yapmasฤฑnฤฑn engellenebileceฤi deฤerlendirilmektedir. Nitekim belli bรถlgelerde birbirlerine รงok yakฤฑn mesafelerde aynฤฑ gruba ait zincir maฤazalar gรถrรผlebilmekte, bu durum o bรถlgeye yeni bir perakendecinin giriลini รถnleyici sonuรงlar doฤurabilmektedir. Bu nedenle konuya iliลkin dรผzenlemenin pazarda rekabetรงi anlamda olumlu etkiler doฤuracaฤฤฑ gรถrรผลรผ taลฤฑnmaktadฤฑr.”
ฤฐndirimli olacaฤฤฑ duyurulan รผrรผn maฤazada olmalฤฑ
Raporda, hฤฑzlฤฑ tรผketim mallarฤฑ perakendeciliฤinde sektรถrรผn rekabetรงi yapฤฑsฤฑna olumsuz etki edebilecek veya tรผketicilerin yanฤฑltฤฑlmasฤฑna neden olabilecek kimi uygulamalara yรถnelik olarak bazฤฑ dรผzenlemelerin yapฤฑlabileceฤine iลaret edildi.
ฤฐndirimli olacaฤฤฑnฤฑn duyurulduฤu (geleneksel medya, sosyal medya veya sair duyuru ve reklamlarla) sรผre boyunca รผrรผnรผn, maฤazada bulunmasฤฑnฤฑn ve bu sรผre boyunca รผrรผnรผn duyurulan indirimli fiyattan satฤฑlmasฤฑnฤฑn saฤlanmasฤฑnฤฑn gerektiฤi vurgulanan raporda, “Tรผketiciler ลikayetlerinde รงoฤu zaman benzer hususlarฤฑ gรผndeme getirmiลler, indirimli olacaฤฤฑ duyurulan รผrรผnlerin perakendecilerde bulunamadฤฑฤฤฑnฤฑ belirtmiลlerdir. Bu dรผzenlemenin hem tรผketicinin, hem de rekabetin korunmasฤฑ adฤฑna fayda saฤlayacaฤฤฑ deฤerlendirilmektedir.” ifadesi kullanฤฑldฤฑ.
รzel ambalajlฤฑ รผrรผn uyarฤฑsฤฑ
Raporda, tedarikรงilerin tek bir zincir market iรงin รถzel gramajlฤฑ รผrรผn รผretmesine yรถnelik yapฤฑlan anlaลmalarฤฑn engellenmesi gerektiฤinin deฤerlendirildiฤi bildirilerek, ลunlar kaydedildi:
“Bu baฤlamda, รผrรผnlerin bilinen veya standart ambalajlarฤฑndan farklฤฑ olarak belli bir boyutunun mรผnhasฤฑran sadece bir perakendeci iรงin รผretilebildiฤi gรถrรผlebilmektedir. Bu uygulamalar sektรถrde yaygฤฑnlaลmaktadฤฑr. Bu anlaลmalarฤฑn, rekabeti olumsuz yรถnde etkileme ihtimali olduฤu gibi bu anlaลmalar tรผketicilerde de รงeลitli yanฤฑlsamalara yol aรงabilmektedir. Sรถz konusu gramaj-ambalaj-boyut farklฤฑlฤฑklarฤฑnฤฑn tรผketici tarafฤฑndan kolaylฤฑkla algฤฑlanฤฑp algฤฑlanamayacaฤฤฑna bakฤฑlmaksฤฑzฤฑn, sadece bir perakendeciye รถzel belli bir ambalaj รผretilmesinin yapฤฑlacak bir dรผzenleme ile yasaklanabileceฤi dรผลรผnรผlmektedir.”
