Kรผresel ekonomideki yavaลlama ve Rusya-Ukrayna savaลฤฑnฤฑn etkisiyle ihracattan ithalata ve transitten kabotaja, Tรผrk limanlarฤฑndaki tรผm taลฤฑma tรผrlerinde รถnemli kayฤฑplar gerรงekleลti. Elleรงlenen konteyner miktarฤฑ, eylรผlde geรงen yฤฑlฤฑn aynฤฑ dรถnemine gรถre yรผzde 11 dรผลรผล kaydederken, transit konteynerde dรผลรผล yรผzde 40โa yaklaลtฤฑ. Sektรถr yetkilileri, artฤฑล hฤฑzฤฑnฤฑn yavaลladฤฑฤฤฑ dรถnemler olsa da pandemi kapanmalarฤฑ hariรง, konteyner taลฤฑmacฤฑlฤฑฤฤฑnda ilk kez gerileme yaลandฤฑฤฤฑna dikkat รงekiyor. Genel kargo ile aฤฤฑrlฤฑฤฤฑnฤฑ petrol รผrรผnlerinin oluลturduฤu ithal sฤฑvฤฑ yรผkteki bรผyรผme ise toplam elleรงleme miktarฤฑndaki daralmayฤฑ sฤฑnฤฑrladฤฑ.
Denizcilik Genel Mรผdรผrlรผฤรผโnรผn eylรผl ayฤฑ yรผk istatistiklerine gรถre; geรงen ay Tรผrkiye limanlarฤฑnda elleรงlenen toplam yรผk miktarฤฑ yฤฑllฤฑk bazda yรผzde 3 gerileyerek yaklaลฤฑk 45 milyon ton olurken, toplam ihracat yรผkรผ ise yรผzde 8 oranฤฑnda dรผลtรผ. Batฤฑ ile yapฤฑlan ihracatta รถnemli gรถstergelerden biri olan konteyner taลฤฑmacฤฑlฤฑฤฤฑnda ise bu dรผลรผล รงok daha sert gerรงekleลti. Eylรผl ayฤฑnda limanlarda elleรงlenen konteyner miktarฤฑ, temmuz ve aฤustos ayฤฑndaki yรผzde 2โyi geรงmeyen kฤฑsmฤฑ dรผลรผลรผn ardฤฑndan eylรผlde yฤฑllฤฑk bazda yรผzde 11 gerileyerek, yaklaลฤฑk 947 bin TEU olarak gerรงekleลti. Konteyner elleรงlemede en bรผyรผk kayฤฑp ise yรผzde 40โa yakฤฑn oranla transit yรผk tarafฤฑnda gerรงekleลti. Geรงen ay limanlarda, genel kargo ve aฤฤฑrlฤฑฤฤฑnฤฑ petrol รผrรผnlerinin oluลturduฤu sฤฑvฤฑ yรผklerde bรผyรผme yaลandฤฑ.
โKonteynerde ilk kez ivme tersine dรถndรผโ
Dรผnya’nฤฑn haberine gรถre Tรผrkiye Liman ฤฐลletmecileri Derneฤi (TรRKLฤฐM) Baลkanฤฑ Aydฤฑn Erdemir, eylรผl ayฤฑ denizyolu taลฤฑmacฤฑlฤฑk istatistiklerindeki dรผลรผลรผ DรNYAโya deฤerlendirdi. Eylรผl ayฤฑnda รถzellikle limanlarda elleรงlenen konteyner miktarฤฑndaki dรผลรผลรผn, Tรผrkiyeโnin dฤฑล ticareti aรงฤฑsฤฑndan kritik sinyaller verdiฤine dikkat รงeken Erdemir, โBatฤฑ ile yapฤฑlan dฤฑล ticarette ve รถzellikle de ihracatta en รถnemli gรถstergelerden biri de limanlarda elleรงlenen konteyner miktarฤฑdฤฑr. Konteynerde uzun yฤฑllardฤฑr dรผzenli olarak bรผyรผyerek gidiyorduk. Bรผyรผme ivmesi birkaรง aydฤฑr tersine dรถndรผ. Hฤฑzฤฑmฤฑzฤฑn ve bรผyรผme oranฤฑmฤฑzฤฑn dรผลtรผฤรผ olmuลtu ama eksiye dรผลmemiลtik hiรง. Konteynere baktฤฑฤฤฑmฤฑzda hem ihracat hem ithalat hem de transitte dรผลรผล var. Karadenizโdeki รงatฤฑลma konteynerde transit elleรงlemeleri son 4 aydฤฑr aลaฤฤฑya รงekiyordu ama eylรผlde transit konteyner hacmi yรผzde 40โa yakฤฑn dรผลtรผ. Kรผresel ekonomideki yavaลlamanฤฑn ya da resesyonun etkilerini limanlarda da daha sert hissetmeye baลladฤฑkโ diye konuลtu. Konteyner yรผkรผndeki sert dรผลรผลรผn, toplam yรผk miktarฤฑnฤฑ da hฤฑzla aลaฤฤฑ รงektiฤini dile getiren Erdemir, โKonteynerdeki bu hฤฑzlฤฑ dรผลรผล yฤฑlฤฑn kalan aylarฤฑnda da devam ederse toplam yรผk hacminde 2021โin de altฤฑnda kalabiliriz. En bรผyรผk endiลelerimizden biri bu. Toplam yรผkte ithalattaki bรผyรผme olmasaydฤฑ, rakamlarฤฑmฤฑz รงok daha kรถtรผ รงฤฑkardฤฑ. Toplam yรผkte ithalatta halen iyiyiz. Ancak dokuz ayฤฑn sonunda toplamda bรผyรผme sadece yรผzde 4,6 olarak gerรงekleลti. 2022 yฤฑlฤฑndaki hedefimizi revize etmemiz ve รถnlem almamฤฑz รถnemli hale geldi. Dolayฤฑsฤฑyla son รผรง ay limanlarฤฑmฤฑz aรงฤฑsฤฑndan รงok kritik. Her ay en az 1,2 milyon TEUโnun elleรงleme yapamazsak konteynerde geรงen yฤฑlฤฑn rakamlarฤฑnฤฑn altฤฑnda kalacaฤฤฑz. Toplam yรผkte de kalan her bir ayda 100 milyon tonu aลmamฤฑz lazฤฑm ki 2021 yฤฑlฤฑnฤฑ geรงelim. ฤฐlk 9 ayda 409 milyon ton elleรงledik, 2021’de ise 526 milyon ton elleรงlemiลyikโ diye konuลtu.
Ukrayna savaลฤฑ, transite aฤฤฑr darbe vurdu
Eylรผl ayฤฑnda limanlarda en fazla yรผk kaybฤฑ transit konteyner taลฤฑmalarฤฑnda oldu. Rusya-Ukrayna savaลฤฑ nedeniyle mayฤฑs ayฤฑndan bu yana dรผลรผลรผn yaลandฤฑฤฤฑ transit yรผk taลฤฑmacฤฑlฤฑฤฤฑnda kayฤฑp kรผresel ekonomideki yavaลlamanฤฑn da etkisiyle eylรผlde hฤฑzlandฤฑ. Mayฤฑsta yรผzde 11, haziranda yรผzde 16,2, temmuzda yรผzde 25 ve aฤustosta yรผzde 29 dรผลen limanlarda elleรงlenen transit konteyner miktarฤฑ, eylรผlde ise yฤฑllฤฑk bazda yรผzde 39,4 geriledi. TรRKLฤฐM Baลkanฤฑ Aydฤฑn Erdemir, โRusya-Ukrayna savaลฤฑyla birlikte yaลanan bu kayฤฑplar, denizyolu transit taลฤฑmalarฤฑmฤฑz aรงฤฑsฤฑndan Karadenizโin ne derece รถnemli olduฤunu bir kez gรถsterdiโ dedi.
