Dรผnya genelinde dรผลen petrol fiyatlarฤฑnฤฑn doฤalgazda da dรผลรผล yรถnlรผ baskฤฑ oluลturmasฤฑ ve rubledeki deฤer kaybฤฑ, Rus ekonomisini daha zor gรผnlerin beklediฤini gรถsteriyor.
Uzmanlarฤฑn yaptฤฑฤฤฑ deฤerlendirmede doฤalgazdak fiyat dรผลรผลรผnรผn Gazprom’a ciddi zarar vereceฤini ve Rus ekonomisinin daha zor bir dรถneme gireceฤini belirtti.
Londra’daki Energy Aspects Uzmanฤฑ Richard Mallinson, Avrupa’da doฤalgaz fiyatlarฤฑnฤฑn azalan talep ve artan arz nedeniyle dรผลรผk seyrettiฤini ve bunun da Gazprom’un karฤฑnฤฑ olumsuz yรถnde etkilediฤini ifade etti.
Mallinson, gelecek iki yฤฑlda pazara girecek LNG miktarฤฑnฤฑn gaz piyasasฤฑnda rekabet oluลturarak fiyatlarฤฑ aลaฤฤฑ รงekeceฤine iลaret ederek, “Gazprom zorlu tercihlerle baล baลa kalmฤฑล durumda. Avrupa’daki pazar payฤฑnฤฑ mฤฑ koruyacak yoksa yรผksek fiyatlฤฑ yeni kontratlar mฤฑ imzalayacak? Her iki senaryoda da Rusya’nฤฑn gelirleri azalacak bu da Rus ekonomisine finansal bir baskฤฑ oluลturacak” dedi.
Gazprom’un ihracat gelirlerini dรผลรผk gaz fiyatlarฤฑnฤฑ sรผbvanse etmek iรงin kullandฤฑฤฤฑnฤฑ hatฤฑrlatan Mallinson, ” Bu ekonomik meydan okumalara raฤmen, Putin siyasal iktidar รผzerinde sฤฑkฤฑ duruลunu devam ettirmek isteyecek ama รผlke ekonomisinde yaลanan zorluklar Putin’in aldฤฑฤฤฑ kararlarda etkili olacak” diye konuลtu.
Orta Asya Kafkasya Enstitรผsรผ Uzmanฤฑ Gareth Jenkins de doฤalgaz talebini sadece kฤฑsa dรถnemli etkenlerin deฤil aynฤฑ zamanda mevsimsel deฤiลiklikler ve iklim gibi uzun dรถnemli faktรถrlerin etkilediฤinin altฤฑnฤฑ รงizerek, kฤฑลlarฤฑn daha kฤฑsa ve daha ฤฑlฤฑk olmasฤฑnฤฑn doฤalgaz talebini azalttฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti.
Yeni bรผyรผk doฤalgaz rezervlerinin keลfinin yanฤฑ sฤฑra kaya gazฤฑ รผretiminin de son yฤฑllarda artฤฑล gรถstermesiyle fiyatlarฤฑn dรผลรผk kalmaya devam ettiฤini vurgulayan Jenkins, “Kรผresel anlamda depolama kapasitesinin de sฤฑnฤฑrlฤฑ olduฤu dรผลรผnรผldรผฤรผnde, bu รผreticiler iรงin bรผyรผk bir savaล anlamฤฑna geliyor. ลu an ileride gaza olan talebin artacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผnerek fazla รผretilen gazฤฑ depolamak ya da depolama alanlarฤฑna yatฤฑrฤฑm yapmak mantฤฑklฤฑ deฤil. Bunlarฤฑ gรถz รถnรผnde bulundurunca bazฤฑ รผreticilerin gazda รผretimi kฤฑsmasฤฑ beni ลaลฤฑrtmaz” deฤerlendirmesinde bulundu..
Jenkins, Rusya’nฤฑn zaten dรผลen petrol fiyatlarฤฑ nedeniyle kรถtรผ durumda olduฤunu, bazฤฑ doฤalgaz kontratlarฤฑnฤฑ yenilerken fiyatlarฤฑ revize ettiฤini fakat bunun geรงici bir รงรถzรผm olduฤunu ifade etti.
Brookings Enstitรผsรผ Enerji Gรผvenliฤi ฤฐnisiyatifi Direktรถrรผ Dr. Tim Boersma ise gaz fiyatlarฤฑnฤฑn dรผลรผลรผnรผn birkaรง yฤฑl daha devam etmesinin beklendiฤini bunun sonucu olarak da Rusya gibi gaz tedarikรงilerinin kazanรงlarฤฑnda dรผลรผล gรถrรผleceฤini sรถyledi.
Boersma, “Rusya’yฤฑ tek baลฤฑna vuracak olan gaz fiyatlarฤฑ deฤil. Doฤalgaz satฤฑลlarฤฑndan elde ettiฤi gelir tรผm ihracat gelirlerinin yรผzde 15’ini oluลtururken; petrolde daha bรผyรผk zarar sรถz konusu” deฤerlendirmesinde bulundu.
Maaลlar da dรผลรผyor
Rusya gelirlerinin yรผzde 50’den fazlasฤฑnฤฑ petrol ve doฤalgaz gelirlerinden elde ediyor.
Gaz fiyatlarฤฑndaki dรผลรผล Rusya’da yaลanan ekonomik krizi artฤฑrฤฑrken, รผlkede maaลlarda da dรผลรผล yaลanฤฑyor. Rusya’nฤฑn resmi istatistik kurumu Rosstat’tan elde edilen verilere gรถre, Rusya’da maaลlar ruble bazฤฑnda artsa da dolar bazฤฑnda dรผลรผyor. 2014 yฤฑlฤฑnda รผlkede ortalama maaล olan 32 bin 611 rublenin o gรผnkรผ kur รผzerinden dolar olarak karลฤฑlฤฑฤฤฑ yฤฑl ortalamasฤฑnda 800 dolara tekabรผl ediyor. Bu miktar ลu anda 443 dolar olarak hesaplanฤฑyor.
Rusya Maliye Bakanฤฑ Anton Siluanov, 2016 bรผtรงesinde petrol fiyatlarฤฑnฤฑn varil baลฤฑna 50 dolara gรถre planlandฤฑฤฤฑnฤฑ belirterek, gelecek yฤฑlฤฑn bazฤฑ dรถnemlerinde fiyatlarฤฑn 30 dolarฤฑn altฤฑna inebileceฤini ifade ertmiลti. Siluanov, kasฤฑm ayฤฑ sonunda yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, Rusya’nฤฑn petrol fiyatlarฤฑnda yaลanan dรผลรผล nedeniyle 90 ila 100 milyar dolar kaybettiฤini vurgulamฤฑลtฤฑ.
Rus yetkililer, petrol fiyatlarฤฑnฤฑn 40 dolar seviyesine dรผลmesi halinde รผlke ekonomisinin bu yฤฑl 1,5 trilyon ruble (22 milyar dolar) bรผtรงe aรงฤฑฤฤฑ vereceฤini aรงฤฑklamฤฑล ve petroldeki her 1 dolarlฤฑk dรผลรผลรผn gelirleri yaklaลฤฑk 2 milyar dolar azalttฤฑฤฤฑnฤฑ kaydetmiลti.
