Batฤฑ รผlkeleri ile Rusya arasฤฑnda Ukrayna konusunda artan gerilim karลฤฑlฤฑklฤฑ aรงฤฑklamalar ile hassasiyetini koruyor. Rusya iลgal iddialarฤฑnฤฑ reddederken, ABD ve AB olasฤฑ bir iลgal durumunda Rusyaโya yรถnelik aฤฤฑr ekonomik yaptฤฑrฤฑmlarฤฑn masada olduฤunun altฤฑnฤฑ รงiziyor.
Bloomberg‘in haberine gรถre Batฤฑ tarafฤฑnฤฑn elindeki en bรผyรผk koz ise Almanya ile Rusya arasฤฑndaki Kuzey Akฤฑm 2 doฤal gaz boru hattฤฑ. Hem ABD hem de AB yetkilileri, Alman hรผkรผmetinden gelen aรงฤฑklamalar doฤrultusunda, yaptฤฑrฤฑmlarฤฑn ilk sฤฑrasฤฑna Kuzey Akฤฑm 2 projesinin durdurulmasฤฑnฤฑ koyuyor.
Avrupa Rus gazฤฑna baฤฤฑmlฤฑ
Bu senaryoda AB, Rusyaโnฤฑn tรผm gaz akฤฑลฤฑnฤฑ kesmesi durumunda karลฤฑlaลฤฑlacak zorluklarฤฑ aลmanฤฑn yollarฤฑnฤฑ arฤฑyor. Hali hazฤฑrda Rusya Avrupaโdaki toplam gaz talebinin yรผzde 40โฤฑnฤฑ (Almanya iรงin bu oran yรผzde 55) tedarik ediyor. Avrupa Komisyonu ve ABD bu durumla baลa รงฤฑkabilmek iรงin alternatif tedarik yollarฤฑnฤฑ araลtฤฑrmaya yรถneldi. Hem uluslararasฤฑ enerji ลirketlerinin hem de gaz tedarikรงisi รผlkelerin kapฤฑlarฤฑ รงalฤฑndฤฑ. Ancak ortak kanฤฑ, kรผresel doฤal gaz arzฤฑnฤฑn kฤฑsฤฑtlฤฑ ve Rusyaโdan gelen hacmi karลฤฑlamaktan uzak olduฤu yรถnรผnde.
Acil รถnlemler gerekebilir
Baฤฤฑmsฤฑz bir dรผลรผnce kuruluลu olan Bruegel’in analizine gรถre, AB kฤฑsa vadede bu durumla baลa รงฤฑkabilir. Fakat bunun derin ekonomik sonuรงlarฤฑ olacaฤฤฑnฤฑ, Avrupaโnฤฑn durumu dรผzenli yรถnetebilmesi iรงin zor ve maliyetli kararlar almasฤฑ gerektiฤini savunuyor. Analistler, ciddi bir gaz kฤฑtlฤฑฤฤฑndan korunmak iรงin LNG ithalatฤฑnฤฑn artฤฑrฤฑlmasฤฑna ek olarak, sanayide รผretim kฤฑsฤฑtlamalarฤฑna gidilmesi gibi mevcut talebi azaltacak acil รถnlemlerin devreye alฤฑnmasฤฑ yรถnรผnde gรถrรผล belirtiyor.
Havanฤฑn iyice soฤuduฤu ve ลubat itibarฤฑyla Rus gazฤฑnฤฑn bulunmadฤฑฤฤฑ bir senaryoda, ABโnin gaz stoklarฤฑnฤฑn mart sonuna kadar tรผkeneceฤi bildiriliyor. Bรถyle bir durum, Avrupa’nฤฑn elektrik รผretimi iรงin kรถmรผre yรถnelmesi (ki bu da daha fazla CO2 emisyonu demek), Almanya รถzelinde ise nรผkleer santrallerin kapanmasฤฑnฤฑn geciktirilmesi gibi seรงenekleri รถn plana รงฤฑkarฤฑyor. Tabi bunlar da AB iรงin yeลil enerjiye geรงiล dรถneminde siyasi aรงฤฑdan hassas kararlar.
Enerji fiyatlarฤฑ zaten yรผksek
Son zamanlardaki gaz kesintileri nedeniyle artan enerji fiyatlarฤฑ, Avrupalฤฑlarฤฑn hane giderlerini ลimdiden fazlasฤฑyla artฤฑrdฤฑ ve gaza baฤฤฑmlฤฑ bazฤฑ endรผstrilerde รผretimi kฤฑsฤฑtlamaya zorladฤฑ. Moskova’nฤฑn arzฤฑ tamamen kesmesi fiyatlarฤฑn daha da yรผkselmesine ve AB ekonomisinin enflasyonla mรผcadelesinde yeni zorluklara neden olabilir.
Rusyaโnฤฑn Kฤฑrฤฑmโฤฑ iลgali sฤฑrasฤฑnda uygulanan karลฤฑlฤฑklฤฑ yaptฤฑrฤฑmlarฤฑn, รถzellikle gฤฑda ve tarฤฑm ithalatรงฤฑsฤฑ AB รผlkelerine faturasฤฑ milyarlarca euroyu bulmuลtu. Post-Covid dรถnemine hazฤฑrlanan Avrupa -รถzellikle de Orta ve Doฤu Avrupa รผlkeleri- iรงin bu miktarlarda bir kayฤฑp, ekonomide kฤฑrฤฑlmalar yaratabilir.
Avrupalฤฑ liderler Rusya ile Ukrayna arasฤฑndaki gerilimi รงรถzmek iรงin tรผm diplomatik yollarฤฑ denemekte kararlฤฑlar. Diplomasinin tรผkendiฤi yerde de yukarฤฑda belirtilen tรผm negatif etkileri gรถze alฤฑp yaptฤฑrฤฑmlarฤฑ devreye sokmaktan รงekinmeyeceklerini belirtiyorlar. Ancak bunu her geรงen gรผn daha net, daha yรผksek ve bir bรผtรผn olarak ortaya koymak hem Avrupaโda barฤฑลฤฑ korumak hem de Avrupa Birliฤiโnin geleceฤini saฤlamlaลtฤฑrmak adฤฑna bรผyรผk รถnem taลฤฑyor.
