Döviz büfeleri sahte dövize karşı önlem alıyor. Bazı döviz büfeleri 50 ve 100 dolarlık banknotları bozmazken bazıları ise sadece mavi dolarları alıyor.
Geçen yılın sonunda yaşanan ve uzun bir süre piyasada etkili olan sahte dolarlar yine gündeme geldi. Özellikle turistik bölgelerde sahte 50 ve 100 dolarların tespit edildiği iddiaları dolar birikimi yapan yatırımcının da tadını kaçırdı.
Yüklü miktarda döviz alamayan ve birikimini ancak küçük banknotlarla yapan küçük yatırımcılar, şimdi de elindeki birikimi bozamayacak mı endişesi yaşamaya başladı.
Döviz büfeleri önlemini aldı
Bazı döviz büfeleri sahteciliğe karşı önlemlerini 50 ve 100 dolarlık banknotları bozmayarak alıyor. İstanbul’da konuştuğumuz bir döviz büfesi yetkilisi zaman zaman sahte dolar bozdurulmaya çalışıldığını belirterek bu nedenle 50 ve 100 dolar almadıklarını söyledi.
50 dolarların hiç birini bozmadıklarını kaydeden yetkili, 100 dolarda ise mavi olanı aldıklarını, beyaz 100 dolarları ise kabul etmediklerini kaydetti.
Beyaz ve mavi 100 dolar nedir?
Beyaz ve mavi dolar arasındaki en önemli fark basım tarihi. Beyaz 100 dolar 1996–2013 arasında basılan eski seri. Geniş güvenlik bandı bulunmuyor. Kağıt dokusu ve hologram detayları güncel basımlara göre daha zayıf olduğu için sahteciliğe çok daha açık olduğu belirtiliyor.
Mavi 100 dolar ise 2013’ten sonra basılan yeni seri. Mavi 3D güvenlik şeridi, mürekkep değişimi, kabartma baskı ve hologramlı Benjamin Franklin portresi bulunuyor. Sahte basımının çok daha zor olduğu kaydediliyor. Bu nedenle döviz büfeleri risk nedeniyle “beyaz” 100 dolarları almak istemiyor.
Vatandaş sahte dövizi anlayabilir mi?
Döviz birikimi yapan yatırımcının özellikle 50 dolar gibi küçük banknotlarda sahte döviz nedeniyle dikkatli olması gerekiyor. Öncelikle bankalardan ya da güvenilir ve her zaman alışveriş yaptıkları döviz büfelerini tercih etmeleri belirtilirken güvenlik bandı ve kabartma baskılara da dikkat edilmesi öneriliyor. Döviz alım satım yaparken makbuz istenmesi gerektiğini kaydeden uzmanlar kişilerden döviz alışı yapılmaması gerektiğine dikkat çekiyor.
Diğer yandan üzeri mürekkepli, yazılı ya da yırtık olan banknotlarda da satış yapılırken sıkıntı çıkabiliyor. Bazı bankalar bu tip dövizleri almak istemiyor. Uzmanlar dolarla ilgili daha detaylı bilgi için Amerikan Merkez Bankası (Fed) resmi ABD Currency Education programı sayfasını öneriyor.
4,5 milyar liralık sahte dolar ele geçirilmişti
Sahte dolar gündemi aslında yeni değil. 2024 yılının son çeyreğinde Türkiye genelinde geniş bir sahte para operasyonu yürütülmüş, on binlerce sahte 100 dolarlık banknot ele geçirilmişti.
Operasyon sonucunda piyasaya sürülen sahte banknotların organize bir yapı tarafından üretildiği belirlenmişti. O dönem yoğun şekilde piyasaya karışan sahte dolarlar nedeniyle döviz büfeleri tedbir amaçlı geniş çaplı kontroller başlatmıştı. 2024’teki bu dalganın etkisi aylarca sürmüş, birçok döviz büfesi yüksek tutarlı dolar işlemlerinde seri numarası taraması uygulamaya başlamıştı.
Bu yılın mayıs ayında İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya yaptığı açıklamada düzenlenen operasyonlarda yaklaşık 4,5 milyar lira değerinde sahte döviz ele geçirildiğini söylemişti. Bakanlıktan yapılan açıklamada; sahte para bastıkları ve bu paraları piyasaya sürmeye hazırlandıkları tespit edilen şahıslara yönelik operasyonlar düzenlendiği operasyon sonucu çok miktarda sahte döviz ve sahte para imalatında kullanılan materyal ele geçirildiği kaydedilmişti. Ayrıca bu operasyonda sahte para üretiminde kullanılan 1 adet matbaa deşifre edildiği açıklanmıştı.
