SESMฤฐR Baลkanฤฑ Orhan รkmen, tรผketici satฤฑn alma gรผcรผndeki aลฤฑnmanฤฑn รงift taraflฤฑ olmasฤฑnฤฑn Tรผrkiye ekonomisinin รถnemli bir sorunu haline geldiฤini vurguladฤฑ. รkmen’in deฤerlendirmeleri ลรถyle:
Toptan satฤฑล fiyatlarฤฑnฤฑn perakende satฤฑล fiyatlarฤฑna henรผz tam olarak yansฤฑmamasฤฑ, tรผketici fiyatlarฤฑndaki artฤฑลฤฑn bir sรผre daha devam edeceฤinin gรถstergesidir: Girdi fiyatlarฤฑndaki yรผkseliลe dayalฤฑ olarak %42,89 seviyesine oluลan yรผksek maliyet enflasyonunun tรผketici fiyatlarฤฑna henรผz รถnemli รถlรงรผde yansฤฑmamฤฑล olmasฤฑ, ilerleyen aylarda tรผketici fiyatlarฤฑnda artฤฑลฤฑn devam edeceฤini gรถstermektedir. Zira, toptan satฤฑล fiyatlarฤฑnฤฑn perakende satฤฑลlarฤฑna yansฤฑmasฤฑ, รผretimi tรผketime baฤlayan daฤฤฑtฤฑm sistemi kanalฤฑyla henรผz tรผketici fiyatlarฤฑna aktarฤฑlmamฤฑลtฤฑr.
Tรผketici fiyatlarฤฑnda oluลan %17,53 seviyesindeki artฤฑลฤฑn nedeni bu aลamada TรFE ve TEFE arasฤฑndaki aktarma mekanizmasฤฑnฤฑn tรผketici fiyatlarฤฑna yansฤฑmasฤฑ deฤildir.
Tรผketici fiyatlarฤฑnda oluลan yรผksek artฤฑลฤฑn รถnemli bir bรถlรผmรผ beklenti bozulmalarฤฑndan kaynaklanmaktadฤฑr. TCMBโnin politikalarฤฑ tรผketici davranฤฑลlarฤฑ รผzerinde yeterli gรผveni saฤlamamaktadฤฑr. Tรผrkiyeโde hiรงbir tรผketici gelecek dรถnem TCMB tarafฤฑndan beklenen ve ilan edilen enflasyon seviyesine gรถre karar almamaktadฤฑr.
Tรผketici satฤฑn alma gรผcรผndeki aลฤฑnmanฤฑn รงift taraflฤฑ olmasฤฑ Tรผrkiye ekonomisinin รถnemli bir sorundur: รretim ve girdilerde meydan gelen maliyet artฤฑลlarฤฑ, iลgรผcรผne รถdenen รผcret dฤฑลฤฑnda kalan hammadde, enerji, nakliye gibi girdilerle ilgisinin olmasฤฑ, tรผketici satฤฑn alma gรผcรผnรผ รงift taraflฤฑ yok etmektedir.
Girdi ลoklarฤฑnฤฑn daha da artacak olan varyansฤฑnฤฑn yฤฑkฤฑcฤฑ etkilerinin bertaraf edilmesinin veya satฤฑn alma gรผcรผnรผn geri kazanฤฑlmasฤฑnฤฑn tek yolu, รถncelikle faiz artฤฑrฤฑmฤฑ ve hemen devamฤฑnda รงok kapsamlฤฑ yapฤฑsal dรถnรผลรผm hamleleridir: Girdi ลoklarฤฑnฤฑn varyansฤฑnฤฑn daha da bรผyรผmesi halinde, tรผketici fiyatlarฤฑ normal trendin รงok daha รผzerinde artma eฤilimi gรถsterecektir. รnlem olarak ivedilikle politika faizinin artฤฑrฤฑlmasฤฑ ve yapฤฑsal reformlara baลlanฤฑlmasฤฑ gerekmektedir.
