Savunma sanayinde 2015’te 904 milyon dolar olan รผrรผn ve teknoloji geliลtirme harcamalarฤฑ geรงen yฤฑl yรผzde 39 artฤฑลla 1 milyar 254 milyon dolara ulaลtฤฑ. Bu miktarฤฑn 1 milyar 144 milyon dolarlฤฑk kฤฑsmฤฑ รผrรผn geliลtirmeye, 110 milyon dolarlฤฑk bรถlรผmรผ teknoloji geliลtirmeye ayrฤฑldฤฑ.
Ciroya gรถre รผrรผn ve teknoloji geliลtirme harcamalarฤฑ oranฤฑ yรผzde 21’i buldu.
รrรผn ve teknoloji geliลtirme harcamalarฤฑ 2012’de 772 milyon, 2013’te 927 milyon, 2014’te 887 milyon dolar olmuลtu.
รrรผn ve teknoloji geliลtirme harcamalarฤฑnฤฑn toplamฤฑndaki pozitif geliลme, รถz kaynaktan yapฤฑlan harcamalara da yansฤฑdฤฑ. 2015 yฤฑlฤฑnda 287 milyon dolarda kalan bu alandaki รถz kaynak harcamasฤฑ, geรงen yฤฑl yรผzde 79’luk artฤฑล gรถsterdi ve 513 milyon dolarla rekor seviyeye ulaลtฤฑ.
รz kaynaklardan yapฤฑlan รผrรผn ve teknoloji geliลtirme harcamalarฤฑ 2012’de 200 milyon, 2013’te 237 milyon, 2014’te 350 milyon dolar olarak gerรงekleลmiลti.
Devletten 741 milyon dolarlฤฑk destek
Proje kaynaklarฤฑ ve teลviklerle desteklenen harcamalarda ise yรผzde 20 artฤฑล kaydedildi. Bu da รผrรผn ve teknoloji geliลtirme รงalฤฑลmalarฤฑna devlet desteฤinin yoฤun ลekilde devam ettiฤini gรถsterdi.
Devlet sรถz konusu รงalฤฑลmalara 2012’de 527 milyon, 2013’te 690 milyon, 2014’te 537 milyon, 2015’te 616 milyon, 2016’da 741 milyon dolarlฤฑk destek verdi.
Sektรถr oyuncularฤฑnฤฑn รผrรผn ve teknoloji geliลtirme รงalฤฑลmalarฤฑna tahsis ettiฤi รถz kaynaktaki dรผzenli artฤฑล, geleceฤin garanti altฤฑna alฤฑnmasฤฑ aรงฤฑsฤฑndan รถnem taลฤฑyor.
รnรผmรผzdeki dรถnem modernizasyon projeleriyle geleceฤin teknolojilerinin ve รผrรผnlerinin ortaya konulmasฤฑ konusundaki รงalฤฑลmalara hฤฑz verilmesi gerektiฤi belirtiliyor. Ayrฤฑca mevcut รผrรผn ve projelerde dฤฑลa baฤฤฑmlฤฑlฤฑฤฤฑ minimize edecek yerlileลtirme รงalฤฑลmalarฤฑyla teknoloji geliลtirme faaliyetlerinin รถnemine dikkat รงekiliyor.
Genel olarak รผrรผn ve teknoloji geliลtirme harcamalarฤฑndaki yฤฑllara sari eฤilimin sektรถrรผn sรผrdรผrรผlebilirliฤi ve rekabetรงiliฤinin geliลmesi yรถnรผnden olumlu olduฤu deฤerlendiriliyor.
Hedef, temel ve ileri teknolojilerde mutlak yerlilik
Savunma Sanayii Mรผsteลarฤฑ ฤฐsmail Demir, AA muhabirine, sektรถrdeki Ar-Ge yatฤฑrฤฑmlarฤฑ ve Mรผsteลarlฤฑฤฤฑn bu konudaki politikalarฤฑna iliลkin deฤerlendirmelerde bulundu.
Mรผsteลarlฤฑฤa tanฤฑnan yetki kapsamฤฑnda uzun zamandฤฑr hayata geรงirmek iรงin รงaba harcadฤฑklarฤฑ Ar-Ge Panelinin ilkini 22 Aralฤฑk 2016’da gerรงekleลtirdiklerini anฤฑmsatan Demir, toplantฤฑ sonucu ileri malzemeler, algฤฑlayฤฑcฤฑlar ve bilgi teknolojileri alanฤฑnda 6 projenin baลlatฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Bu projelerle ilgili “geniล alan รงaฤrฤฑlarฤฑ” yapฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ ifade eden Demir, SAGA olarak adlandฤฑrฤฑlan รงaฤrฤฑlarla belirlenen teknoloji alanlarฤฑndaki teknik ve taktik ihtiyaรงlarฤฑn karลฤฑlanmasฤฑ amacฤฑyla son รผrรผn teslimatฤฑ iรงermeyen, analiz veya masa รผstรผ รถlรงekli prototiplerde doฤrulanan, teknik gรถsterimler iรงeren proje รถnerileri aldฤฑklarฤฑnฤฑ belirtti.
SAGA ve Ar-Ge projelerinin artarak devam edeceฤinin altฤฑnฤฑ รงizen Demir, ลรถyle devam etti:
“Yeni dรผzenlemeyle รงok daha dinamik bir sรผreรงte Ar-Ge projeleri baลlatฤฑyoruz. Yeni sรผreรง birรงok alanda yeni Ar-Ge projesi demek. Bunlara yรถnelik kaynak iรงin Savunma Sanayii ฤฐcra Komitesi kararฤฑ alฤฑnmฤฑล durumda, bu aรงฤฑdan sฤฑkฤฑntฤฑ bulunmuyor. Bu รงalฤฑลmalar, Tรผrk Silahlฤฑ Kuvvetlerimizin mevcut ortamda ve geleceฤin muharebe ortamฤฑnda ihtiyaรง duyabileceฤi platform ve sistemlerin, milli ve ileri teknolojiye sahip olarak saฤlanmasฤฑna yรถneliktir. 2020 ve sonrasฤฑ iรงin belirlediฤimiz bir hedefimiz var, temel ve ileri teknolojilerde mutlak yerlilik. Yeni dรผzenlemelerle yoฤun ve hฤฑzlฤฑ Ar-Ge sรผreรงleri tanฤฑmlamamฤฑzฤฑn en รถnemli sebebi de bu hedefe yรถnelik organize olma ihtiyacฤฑdฤฑr. Tรผm bu รงalฤฑลmalar sonucu hedeflediฤimiz teknolojik รผstรผnlรผk, รผlkemizi hem askeri hem ekonomik alanda รผst seviyelere taลฤฑyacak ve
Savunmada Ar-Ge ekosistemi bรผyรผyor
Demir, Tรผrkiye’de Ar-Ge harcamalarฤฑnฤฑn gayri safi yurt iรงi hasฤฑla iรงindeki payฤฑnฤฑn yรผzde 1’in biraz รผstรผnde seyrettiฤini, bu oranฤฑn 2023 yฤฑlฤฑna kadar yรผzde 3 olmasฤฑnฤฑn hedeflendiฤini anฤฑmsattฤฑ.
Belirlenen hedefe ulaลmak konusunda รถzel sektรถrรผn รถnemine dikkati รงeken Demir, รถzel sektรถrรผn Ar-Ge harcamalarฤฑnda itici gรผรง olduฤunu, mevcut politikalarda ve destek mekanizmalarฤฑnda rolรผnรผn artฤฑrฤฑlmasฤฑ gerektiฤini sรถyledi.
Demir, dรผnyadaki รถrnekler ve Avrupa Birliฤi politikalarฤฑ incelendiฤinde toplam Ar-Ge harcamasฤฑnฤฑn 3’te 2’sinin รถzel sektรถr, 3’te 1’nin kamu tarafฤฑndan yapฤฑlmasฤฑ gerektiฤine iลaret etti.
Savunma Ar-Ge ekosisteminde ลu anda 26 รผniversite, 59 firma ve 6 araลtฤฑrma merkeziyle projeler yaptฤฑklarฤฑnฤฑ anlatan Demir, ลรถyle konuลtu:
“Belirlediฤimiz yol haritalarฤฑ artฤฑk bu firmalarฤฑn da yol haritalarฤฑ olarak benimsendi. Mรผsteลarlฤฑk olarak belli bir alandaki projeyi baลlatmaya ya da yeni bir alanda teknoloji desteklemeye karar verdiฤimizde, bu alanฤฑn alt teknolojileri ya da ilgili yan teknolojileri firmalar iรงin รงalฤฑลma alanlarฤฑ oluลturuyor. Ne kadar yeni alan aรงarsak firmalarฤฑmฤฑz da bu alanlarda bizim teลviklerimiz dฤฑลฤฑnda kendi kaynaklarฤฑyla o kadar tamamlayฤฑcฤฑ ya da hiรง denenmemiล yeni projeler geliลtirebiliyorlar. Bรถylece firmalarฤฑmฤฑz Ar-Ge ekosistemini desteklemiล oluyorlar. Diฤer yandan Mรผsteลarlฤฑฤฤฑmฤฑzฤฑn teklife รงaฤrฤฑ dokรผmanlarฤฑnda yer alan, ana yรผklenicilere KOBฤฐ, araลtฤฑrma merkezleri ve รผniversitelerle Ar-Ge yapma kรผltรผrรผnรผ kazandฤฑrmaya yรถnelik ‘Teknoloji Kazanฤฑm Yรผkรผmlรผlรผฤรผ’ kapsamฤฑndaki projeler de, ekosistemi gรผรงlendirmek adฤฑna destek verdiฤimiz projelerle sektรถre katkฤฑ saฤlฤฑyor.”
ULAK รถrneฤi
Demir, bu kapsamda รผrรผn ve teknoloji geliลtirmeye ayrฤฑlan kaynaklarda geรงen yฤฑl ortaya รงฤฑkan artฤฑลฤฑn sevindirici olduฤunu sรถyledi.
Yoฤun ve hฤฑzlฤฑ Ar-Ge sรผreรงlerinin firmalara da yansฤฑdฤฑฤฤฑnฤฑ dile getiren Demir, ลunlarฤฑ kaydetti:
“2015’te รถz kaynaklarฤฑndan 287 milyon dolarlฤฑk Ar-Ge harcamasฤฑ gerรงekleลtiren firmalarฤฑmฤฑz 2016’da bu rakamฤฑ 513 milyon dolara รงฤฑkardฤฑlar yani yaklaลฤฑk yรผzde 80 artฤฑล gรถsterdiler. Sektรถrรผmรผzรผn savunma Ar-Ge alanฤฑndaki bu รงabalarฤฑnฤฑn sonucunu รถnรผmรผzdeki dรถnemlerde ticari olarak alacaklarฤฑna inanฤฑyorum. Tรผm bu Ar-Ge รงalฤฑลmalarฤฑ teknolojik รผstรผnlรผk ve ekonomik รผstรผnlรผk olarak รผlkemize geri dรถnecektir. รrneฤin, ULAK Projesi ile dรถrdรผncรผ nesil (4G) LTE-Advanced teknolojisi, yerli yazฤฑlฤฑm ve donanฤฑm sistemleri milli olarak รผlkemize kazandฤฑrฤฑldฤฑ. Sistemin yaygฤฑnlaลmasฤฑyla รผlkemizin haberleลme teknolojilerindeki dฤฑลa baฤฤฑmlฤฑlฤฑฤฤฑ azaltฤฑlmฤฑล olacak. Bununla birlikte siber saldฤฑrฤฑlara karลฤฑ milli gรผvenlik mekanizmalarฤฑnฤฑn gรผรงlendirildiฤi kamu gรผvenliฤi haberleลme sistemlerinin millileลtirilmesi de saฤlanabilecek. Bir Ar-Ge projesi olarak baลlayan ve yakฤฑn zamanda kurulan ULAK Aล ile ticarileลme sรผreci de tamamlanan ULAK Projesi, รผrรผn ve teknoloji geliลtirmeye ayrฤฑlan kaynaklarฤฑn รผlkemize ve sektรถre katkฤฑ olarak nasฤฑl dรถneceฤinin gรผzel bir รถrneฤidir. Memnuniyetle belirtmek isterim ki, somut รงฤฑktฤฑlarฤฑnฤฑ almaya ve kullanmaya baลladฤฑฤฤฑmฤฑz bu ve benzeri รถrnekler artarak devam edecektir.”
