Tรผrkiyeโde salgฤฑnฤฑn ardฤฑndan ekonomik zorluklarฤฑn ve yรผksek enflasyonun yaลandฤฑฤฤฑ 2021 sonu, 2022 ilk yarฤฑsฤฑnda, vergi ve genel gelirlerdeki tahakkuk tahsilat oranlarฤฑnda dรผลรผล dikkat รงekti.
Dรผnya’dan Mehmet Kaya’nฤฑn haberine gรถre, vergi gelirlerinde yรผzde 80โlerde seyreden tahakkuk tahsilat oranlarฤฑ, 2022 Ocak-Haziran dรถneminde yรผzde 70โin altฤฑna geriledi.
Dahilde alฤฑnan KDVโde, genellikle dรผลรผk seyreden beyana dayanan KDVโnin etkisiyle yรผzde 40โlarฤฑn รผzerinde seyrederken, 2022 ilk yarฤฑsฤฑnda yรผzde 31,2 oldu.
Genel bรผtรงe gelirlerinde de 2022 iyi iลaret vermedi. Bir รถnceki yฤฑlฤฑn tamamฤฑnda yรผzde 64,4 olan oran yรผzde 56,5โe dรผลtรผ.
Sฤฑklฤฑkla vergi aflarฤฑna neden olan tahakkuk/tahsilat oranฤฑndaki dรผลรผklรผk 2022โnin ilk altฤฑ ayฤฑnda รถnceki yฤฑllara gรถre daha belirginleลti. Salgฤฑn dรถneminde dahi รถnceki yฤฑllara yakฤฑn seyreden oranlar 2022โnin ilk altฤฑ ayฤฑnda genel ortalamalarฤฑn altฤฑnda seyrediyor.
Yฤฑlฤฑn kalanฤฑnda da benzer bir eฤilim gรถzlenirse, maliye bir kez daha birikmiล vergi borรงlarฤฑyla karลฤฑ karลฤฑya kalacak. Dahilde alฤฑnan KDV salgฤฑnฤฑn etkisiyle geรงen yฤฑlฤฑn ilk yarฤฑsฤฑnda oldukรงa dรผลรผk seyretmiลti.
Tahakkuk tahsilat oranฤฑ yรผzde 30โlar dรผzeyinde gerรงekleลmiลti ancak yฤฑlฤฑn kalanฤฑnda yรผkselen oran, yฤฑlsonu oranฤฑnฤฑ รถnceki yฤฑlarฤฑn รผzerine dahi taลฤฑmฤฑลtฤฑ.
Yฤฑlฤฑn ilk yarฤฑsฤฑnda toplanan vergiler, genel bรผtรงe hedefleriyle oransal olarak uyumlu gรถrรผnรผyor. Bu kapsamda, genel bรผtรงeli kuruluลlarฤฑn gelirleri toplamฤฑ, ilk altฤฑ ayฤฑn sonunda ek bรผtรงe dahil yฤฑlsonu gelir tahmininin yรผzde 49โuna ulaลtฤฑ.
Aynฤฑ kฤฑyaslama vergi gelirleri iรงin yapฤฑldฤฑฤฤฑnda da oranฤฑn yรผzde 47โsinin tahsil edildiฤi gรถzlendi. Her iki kalemde de รถnceki yฤฑllarda daha yรผksek gerรงekleลme oranฤฑ gรถrรผlse de, ek bรผtรงe yapฤฑlan bir yฤฑlda gelir tahmininde yฤฑlฤฑn ilk altฤฑ ayฤฑ sonunda yรผzde 50โlere ulaลฤฑlmasฤฑ, yฤฑlsonu hedefleri ile uyumlu bir sonucu iลaret ediyor kabul edilebilir.
Kamu maliyesinde borรงlanma sorunu Buna karลฤฑlฤฑk tahakkuk tahsilat oranlarฤฑndaki dรผลรผklรผk ise yฤฑlฤฑn kalanฤฑ iรงin hem bรผtรงe, hem de genelย ekonomiย aรงฤฑsฤฑndan รถnem taลฤฑyor. Toplanamayan gelirler รถzellikle kamu maliyesinde ilave borรงlanma gibi sonuรงlara yol aรงฤฑyor. Dahilde alฤฑnan KDVโnin tahsilatฤฑndaki dรผลรผk seyri de takip eden dรถnemin beyana dayalฤฑ vergilerinde de olasฤฑ bir dรผลรผลe iลaret ediyor ลeklinde yorumlandฤฑ.
