Hidroelektrik santrallerden elektrik รผretiminde gerilemenin ikinci yฤฑlฤฑnda da devam etmesinden endiลe ediliyor. Ekonomi Gazetesi’neย bilgi veren Hidroelektrik Santrallarฤฑ Sanayi ฤฐลadamlarฤฑ Derneฤi (HESฤฐAD) Baลkanฤฑ Fahrettin Arman, 2022โnin son dรถnemin en kurak yฤฑllarฤฑndan biri olduฤunu hatฤฑrlatarak, 2023 yaฤฤฑล sezonunun da son 63 yฤฑlฤฑn en kurak dรถnemi olarak geรงirildiฤini sรถyledi. Hidroelektrik santrallerin (HES) 2022โte toplam enerji รผretimi iรงindeki payฤฑnฤฑn yรผzde 19โa gerilediฤini belirten Arman, 2023โte ise bu payฤฑn yรผzde 15โlere kadar dรผลmesini beklediklerini aรงฤฑkladฤฑ.
HES’lerin payฤฑ 5 puan daha gerileyecek
Fahrettin Arman, Ocak ayฤฑnda EKONOMฤฐโye yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, ลubat ve Mart aylarฤฑnฤฑn kar yaฤฤฑลฤฑnฤฑ izleyeceklerini belirtmiลti. Arman, โGeรงen sene (2022) uzun dรถnemli yaฤฤฑล ortalamasฤฑnฤฑn yรผzde 46 altฤฑndaydฤฑk. Bu seviye ile 2022โde HESโlerin elektrik รผretimindeki payฤฑ da yรผzde 19-20โlerdeydi. Bunun bir yรผzde 5 daha aลaฤฤฑ gelebileceฤini dรผลรผnรผyoruz. HESโlerin รผretimdeki payฤฑ bu yฤฑl yรผzde 15โlerde olabilir. Kasฤฑm 2022 ile Mart 2023 arasฤฑnฤฑ kapsayan 2023 su yฤฑlฤฑna, baktฤฑฤฤฑmฤฑzda son 63 yฤฑlฤฑn en kurak dรถnemi. Uzun yฤฑllar ortalamasฤฑnฤฑn รงok altฤฑndayฤฑz. รzetle bu yฤฑl HESโler aรงฤฑsฤฑndan oldukรงa zorlu olacak. Nehir tipi HESโlerde yaฤmurlar anlฤฑk artฤฑลlar saฤlasa da genel iรงinde bรผyรผk fark yaratmazโ dedi.
Barajlarฤฑn beslenmesinde ana etkinin karlarฤฑn yer altฤฑ sularฤฑnฤฑ beslemesi olduฤunu hatฤฑrlatan Fahrettin Arman, bu yฤฑlki yaฤฤฑลlarฤฑn bu sรผreci karลฤฑlamayacaฤฤฑnฤฑn altฤฑnฤฑ รงizdi. Enerji Piyasasฤฑ Dรผzenleme Kurulu, Rusya-Ukrayna savaลฤฑ nedeniyleย petrol, doฤalgaz ve kรถmรผrde yaลanan fiyat ลokunun sektรถrรผ zorlamasฤฑnฤฑ engellemek amacฤฑyla Azami Uzlaลtฤฑrma Fiyat Mekanizmasฤฑ (AUF) oluลturmuลtu. Bu mekanizmada, gรถrece dรผลรผk maliyetli kalan yenilenebilir enerji kaynaklarฤฑndan รผretim yapanlarฤฑn gelirlerinden havuza aktarฤฑlan paylarla, diฤer kaynaklara baฤlฤฑ รผretim yapanlar desteklenmiลti. AUF uygulama sรผresi Mart ayฤฑ sonunda tekrar uzatฤฑldฤฑ.
HES’ler AUF mekanizmasฤฑndan รงฤฑkarฤฑlmalฤฑ
Yenilenebilirย enerjiย รผreticisi sayฤฑlan HESโlerin AUF mekanizmasฤฑndan รงฤฑkarฤฑlmasฤฑnฤฑ talep ettiklerini vurgulayan Fahrettin Arman โAna beklentimiz AUF dฤฑลฤฑnda tutulmamฤฑzdฤฑ. En azฤฑndan bize รผrettiฤimizi serbest piyasada satma imkanฤฑ saฤlanmasฤฑ iรงin talepte bulunduk ancak gerรงekleลmedi. AUF Rusya-Ukrayna savaลฤฑ sonrasฤฑ yรผkselen doฤalgaz ve kรถmรผr fiyatlarฤฑndan gelmiลti. ลimdi doฤalgaz fiyatlarฤฑ sava รถncesi dรถneme dรถndรผ. Ancak yine bir 6 ay uzatma geldiโ diye konuลtu. Sektรถrde yatฤฑrฤฑm yapan firmalarฤฑn bazฤฑlarฤฑnฤฑn HES dฤฑลฤฑnda baลka kaynaklara dayalฤฑ รผretimi de bulunduฤunu ve finansman sorunlarฤฑnฤฑ grup iรงinde รงรถzdรผklerini aktaran Arman, az sayฤฑda firmanฤฑn ise doฤrudan HES yatฤฑrฤฑmcฤฑsฤฑ olduฤunu, bu ลirketlerin faaliyetlerini finanse etmekte gรผรงlรผk รงektiklerini kaydetti.
ฤฐletim tarifelerindeki yรผzde 320โlik artฤฑลฤฑn รผretimin dรผลtรผฤรผ bir ortamda ilave sฤฑkฤฑntฤฑ yarattฤฑฤฤฑnฤฑ da kaydeden Fahrettin Arman, โฤฐletim tarife artฤฑลฤฑ yรผzde 320โyi buldu. Sadece bu deฤil, her tรผrlรผ maliyet arttฤฑ, genel giderler, iลรงilik, iletim bedelleriโฆ Ancak gelirler bir tรผrlรผ artmฤฑyor. Bu durum sektรถr aรงฤฑsฤฑndan ciddi bir sorunโ dedi.ย
Tรผrkiyeโde mevcutlarฤฑn dฤฑลฤฑnda รถzel sektรถrรผn yeni hidroelektrik santrali yatฤฑrฤฑmฤฑ projesi bulunmadฤฑฤฤฑnฤฑ belirten Fahrettin Arman, bunda ana nedenin yรผksek faizler, kredi kuruluลlarฤฑnฤฑn seรงim sonuรงlarฤฑnฤฑ beklemesi ve piyasa koลullarฤฑ olduฤunu vurguladฤฑ.
