Baลbakan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Mehmet ลimลek, NTV’de sorularฤฑ yanฤฑtladฤฑ. ลimลek, Motorlu Taลฤฑtlar Vergisi (MTV) artฤฑลฤฑndan, taลeron iลรงilerin durumuna, yeni Orta Vadeli Program’dan (OVP) bireysel emekliliฤe kadar birรงok konuda aรงฤฑklamalarda bulundu.
Mehmet ลimลek’e yรถneltilen sorular ve alฤฑnan cevaplar ลรถyle;
Yeni Orta Vadeli Programฤฑ (OVP) aรงฤฑkladฤฑnฤฑz. Temel hedefi, ekonomide istikrarฤฑ sรผrdรผrmek ve sizin ifadenizle; “Tรผrkiye’ye sฤฑnฤฑf atlatacak” bir plan. Bu programฤฑn รถzelliฤi veya farkฤฑ ne รถncekilere gรถre?
OVP’nin amacฤฑ yรผksek bรผyรผme ile yรผksek istihdam adil gelir daฤฤฑlฤฑmฤฑ yani รผlkemizin refahฤฑnฤฑ artฤฑrmak temel amaรง bu. Oturduk hazirandan sonra Kalkฤฑnma Maliye bakanฤฑmฤฑzฤฑn bรผyรผk katkฤฑlarฤฑ var รถzellikle Kalkฤฑnma Bakanlฤฑฤฤฑmฤฑz OVP metninin hazฤฑrlanmasฤฑndan sorumlu. รzellikle รถnรผmรผzdeki 1 yฤฑl iรงerisinde hangi reformlarฤฑ yapabiliriz รถnceliklerimizi hedefe aldฤฑk. Bir temenni metni temenni listesi deฤil. Oldukรงa somut ve ben gerรงekรงi olduฤuna inanฤฑyorum. Tabii ki belirsizlikler var. Metni sunduktan hemen sonra Irak’taki referandum konusu ortaya รงฤฑktฤฑ. Elimizden geldiฤince gerรงekรงi. Altฤฑnฤฑ doldurduk gรผรงlendirdik. Aslฤฑnda bir vizyon var. Tรผrkiye nerelere aฤฤฑrlฤฑk vermeli bunlar da var.
Kamu gelirlerinin kalitesini artฤฑrma amacฤฑ giderler ayaฤฤฑnda da kamunun tasarruf planฤฑ dikkat รงekiyor. Neler yapฤฑlacak bu amaca yรถnelik, kamu gelirlerine yรถnelik hamleler hangi alanlardan gelecek, tasarruf kalemleri neler olacak?
Kamu gelirlerine yรถnelik olarak esaslฤฑ birkaรง reform inisiyatifi alacaฤฤฑz. Gelir vergisi reformu ลu anda tekrar gรถzden geรงirildi. Metin revize edildi รถnรผmรผzdeki yฤฑlฤฑn ilk yarฤฑsฤฑnda bu hayata geรงer. Gelirleri kalฤฑcฤฑ olarak yukarฤฑ รงekeceฤiz. Reel olarak cari harcamalar dรผลecek. Araรง kiralama ve satฤฑn alma yeni bina yapฤฑlmasฤฑ veya kiralama konusunda รงok net tavฤฑr olacak. ฤฐstisnai olaylar hariรง izin verilmeyecek. Kastฤฑn binek araรงlar bugรผne kadar ne ile idare ettiyseler onunla idare etmeye รงalฤฑลacaklar. Kamuda tasarruf dรถnemi รงok gรผรงlรผ tasarruf dรถnemi. Yatฤฑrฤฑmda da รถnceliklendirme gerekirse kaynaklarฤฑ bir yerden bir yere aktarma konusu. Kamuda tasarruf รถnceliklendirme gelirlerin kalitesini artฤฑrma noktasฤฑnda รงok gรผรงlรผ รงaba var.
Gelir artฤฑrฤฑcฤฑ tedbirler baลlฤฑฤฤฑnda bir haftadฤฑr Motorlu Taลฤฑtlar Vergisi (MTV) dรผzenlemesini konuลuyoruz.
Binek araรงlar iรงin 2018’e yรถnelik รถngรถrรผlen yรผzde 40 artฤฑล deฤiลecek aรงฤฑklandฤฑ ama yeni oran konusunda bir eฤilim belli oldu mu ekonomi yรถnetiminde?
ฤฐnanฤฑyorum ki kฤฑsa sรผre iรงerisinde nasฤฑl bir dรผzenleme olacak bu aรงฤฑklanacak. Hiรงbir hรผkรผmet durup dururken vergileri artฤฑrmaz. รnรผmรผzdeki sene sadece savunma harcamalarฤฑmฤฑz Milli Savunma Bakanlฤฑฤฤฑ’na aktarฤฑlacak terรถrle mรผcadele iรงin muhtemelen 17-18 milyar liralฤฑk ilave bir harcama yapacak. ฤฐki seรงeneฤimiz var ya daha รงok borรงlanacaฤฤฑz biz bir tercih yaptฤฑk kamu ilave harcamalarฤฑnฤฑ saฤlฤฑklฤฑ vergi gelirleriyle yapalฤฑm dedik. MTV’den gelecek gelir 2 milyar civarฤฑ. Bize hesap sorulacak ve biz de hesabฤฑnฤฑ vereceฤiz. Bizim petrol gelirimiz yok milletten topladฤฑฤฤฑmฤฑzฤฑ millete hizmet olarak yatฤฑrฤฑm olarak sunuyoruz. ฤฐlave silah sistemleri gรผndemde.
Gelir artฤฑrฤฑcฤฑ kalemler baลlฤฑฤฤฑnda yeni orta vadeli programla gรผndeme gelen รถnemli bir adฤฑm var; altฤฑn tahvili. Sayฤฑn Cumhurbaลkanฤฑ ve Sayฤฑn Baลbakan da vatandaลlara รงaฤrฤฑyla altฤฑn tahvilinin รถnemine dikkat รงekti. Nasฤฑl bir tespitle altฤฑn tahvili uygulamasฤฑ geliลtirildi ve ne bekliyorsunuz?
ฤฐlgi yoฤun. ฤฐlk gรผn yaklaลฤฑk 15 milyon lira civarฤฑnda talep geldi. รlkemizde รงok ciddi bir atฤฑl tasarruf var. Bankacฤฑlฤฑk sisteminde olmadฤฑฤฤฑ iรงin bu kasada evde kรถลede bir yerde duruyor. Tรผrkiye gidiyor dฤฑลarฤฑdan borรงlanฤฑyor. Hazine olarak borรงlanmada sฤฑkฤฑntฤฑmฤฑz yok derdimiz bu atฤฑl kaynaฤฤฑ ekonomiye kazandฤฑrmak tasarruf havuzunu bรผyรผtmek. Var olan bir kaynaฤฤฑ sisteme getirmek.
Ne kadardฤฑr toplam rakam?
2 bin 200 ton civarฤฑ o da yaklaลฤฑk 100 milyar dolar civarฤฑnda atฤฑl muhtemelen รงok daha fazladฤฑr. Altฤฑnฤฑ da sisteme sokmamฤฑz lazฤฑm. Gelin diyoruz devletin gรผvencesinde hazine garanti verecek altฤฑnlarฤฑnฤฑzฤฑ Ziraat Bankasฤฑ’na gรถtรผreceksiniz bakacaklar deฤeri ne onu teslim edeceksiniz faiz istemiyorsanฤฑz altฤฑna dayalฤฑ kira sertifikasฤฑ faiz konusunda hassasiyetiniz yoksa altฤฑna dayalฤฑ tahvil vereceฤiz. Yรผzde 2.4 reel getirisi var. Devlet onun รผzerine size ilave yรผzde 2.5’a yakฤฑn getiri verecek. Altฤฑnฤฑnฤฑza ihtiyacฤฑnฤฑz oldu lรผtfen altฤฑmฤฑnฤฑ geri istiyorum dersiniz. Orada ufak tefek masraf olacak ama muhatabฤฑmฤฑz devlet. Tasarruf havuzumuz bรผyรผyecek. Faizi dรผลรผrmenin baลka yolu yok. Bizim tasarruf imkanlarฤฑmฤฑzฤฑ bรผyรผtmemiz lazฤฑm. Tasarruflarฤฑ artฤฑrmamฤฑz lazฤฑm. Dฤฑลarฤฑdan tasarruflarฤฑ kalฤฑcฤฑ olarak Tรผrkiye’ye รงekmek lazฤฑm. Sฤฑcak para bugรผn gelir yarฤฑn gider. Cumhurbaลkanฤฑmฤฑz haklฤฑ olarak ‘Faizler yรผksek’ diyor. รรผnkรผ bizim fon talebimiz yรผksek.
Enflasyon eylรผl sonu itibarฤฑyla yรผzde 11.2 oldu yฤฑllฤฑk TรFE. รekirdek enflasyon yรผzde 10.89 ile 13.5 yฤฑlฤฑn en yรผkseฤi. Yฤฑl sonunda yรผzde 9.5’luk tek hane hedefinin tutmayacaฤฤฑ yorumlarฤฑ yapฤฑyor bazฤฑ piyasa unsurlarฤฑ. Katฤฑlฤฑr mฤฑsฤฑnฤฑz?
Para politikasฤฑ geรงen seninin son รงeyreฤinden itibaren gereken sฤฑkฤฑlaลtฤฑrmaya gitti. Geรงen sene kur ลoklarฤฑ yedik. Kur nispeten istikrara kavuลtu. Gฤฑda fiyatlarฤฑ hem yรผksek hem de รงok oynak. Para politikasฤฑnda sฤฑkฤฑ duruลu devam ettireceฤiz. Gerek arz zincirinde yaล meyve sebzede tedbirler girmeye baลladฤฑ. Yaptฤฑฤฤฑmฤฑz analize gรถre 10’un biraz altฤฑna iniyor. Baz etkisi aleyhimize beklentiler biraz bozulmuล durumda. รnรผzdeki senin ilk รงeyreฤinde enflasyon tek haneye dรผลmรผล olacak.
2017 ve OVP sรผresince yani dรถrt yฤฑl boyunca Tรผrkiye ekonomisi yรผzde 5.5 bรผyรผyecek. Hedef bu. Bรถlgemizdeki geliลmeler de dikkate alฤฑndฤฑฤฤฑnda bu hedefi gerรงekรงi kฤฑlan imkanlar ve tehlikeye atan riskleri konuลursak ne sรถylersiniz?
Bu sene 5.5 makul bir rakam. Kapasite kullanฤฑm oranฤฑ neredeyse yรผzde 80’e dayandฤฑ. Tรผrkiye’de siyasi belirsizlik azaldฤฑ tabii ki yatฤฑrฤฑmlar da artacak. ฤฐstihdam iรง talebi destekliyor dฤฑล talep zaten gรผรงlรผ. Biz bu bรผyรผme rakamlarฤฑna inanฤฑyoruz. Son 15 yฤฑlda 5.6 bรผyรผdรผk.
Bireysel emeklilikte (BES) deฤiลiklik รงalฤฑลmalarฤฑnฤฑ รถnceki yayฤฑnlarฤฑmฤฑzda konuลtuk. Netleลen bir dรผzenleme var mฤฑ bireysel emeklilikte yenilik anlamฤฑnda?
2 temel unsuru var biri gรถnรผllรผ diฤeri otomatik katฤฑlฤฑm. ฤฐlave dรผzenlemeler otomatik katฤฑlฤฑma iliลkin. Rakamlar kรถtรผ deฤil. Gรถnรผllรผ BES’te 6 milyonun รผzerinde katฤฑlฤฑm var. Otomatik katฤฑlฤฑm 3 milyonun รผzerine รงฤฑktฤฑ. Sistem 2013’te ลaha kalktฤฑ.
Taลeron dรผzenlemesi ile ilgili Sayฤฑn Baลbakan, ”Yฤฑl sonuna kadar bitecek” aรงฤฑklamasฤฑ yaptฤฑ. Nasฤฑl bir model รถngรถrรผlรผyor? Taลeron iลรงilerin kamuyla baฤฤฑ nasฤฑl bir modelle kurulacak?
Kamu ile zaten dolaylฤฑ bir baฤ sรถz konusu. Bu yรถndeki รงalฤฑลmalar net olarak bu sene tamamlanacak.Bu konu รงok net Baลbakanฤฑmฤฑzฤฑn talimatฤฑ รงok net. Detaylarฤฑna girmek istemiyorum. Kamuya hizmet veren kardeลlerimiz rahat olsun.
Torba yasa tasarฤฑsฤฑnda Merkez Bankasฤฑ’yla ilgili dรผzenlemeler de var. Merkez Bankasฤฑ, gerรงek ve tรผzel kiลilerden bilgi isteme yetkisiyle donatฤฑlฤฑyor. Gerekรงesinde, bankalar ve mali kuruluลlarฤฑn yanฤฑsฤฑra reel sektรถrden de bilgi toplama ihtiyacฤฑna deฤiniliyor. Neden yapฤฑlฤฑyor bu dรผzenleme, ne saฤlayacak?
Tรผrkiye’nin ลu anda karลฤฑ karลฤฑya olduฤu en bรผyรผk kฤฑrฤฑlganlฤฑk konusu finans dฤฑลฤฑ ลirketlerimin aรงฤฑk dรถviz pozisyonuydu. ลirketlerimiz bu kaynaฤฤฑ getirirken senin gelirin lira sen lira borรงlan. รyle ลirketler var ki hiรง ticarete konu olmayan alanlarda yatฤฑrฤฑm yapmak iรงin dฤฑลarฤฑdan borรงlanฤฑyor. Kur riskine karลฤฑ gideceksin kendini korumaya alacaksฤฑn.







