Hรผkรผmet yรผksek enflasyona raฤmen faizleri dรผลรผk tutunca, ลirketlerin kredi talebi patladฤฑ.
Resmi tรผketici enflasyonu yรผzde 70’lere giderken ortalama faizin yรผzde 21 olduฤu TL cinsi ticari krediler, 2022’nin ilk รผรง ayฤฑnda 340 milyar TL’lik rekor artฤฑล kaydetti.
TL ticari kredi hacminde artฤฑล, 2021’in ilk รผรง ayฤฑnda 33 milyar TL, 2021’in son รงeyreฤinde 188 milyar TL olmuลtu. Bรถylece 2022’nin ilk รงeyreฤinde TL ticari kredi hacminde artฤฑล, geรงen senenin aynฤฑ dรถnemine gรถre yaklaลฤฑk 10’a katlandฤฑ.
2022’nin ilk รผรง ayฤฑnda toplam TL kredi hacmi 380 milyar TL artarken, bu artฤฑลฤฑn yรผzde 90’ฤฑ ticari krediler kaynaklฤฑ oldu.
340 milyar TL’lik TL ticari kredi hacmindeki artฤฑลฤฑn 144 milyar TL’si kamu bankalarฤฑndan, yaklaลฤฑk 196 milyar TL’lik kฤฑsmฤฑ yerli รถzel ve yabancฤฑ bankalardan kaynaklandฤฑ.
ฤฐktisatรงฤฑ Doรง. Dr. Evren Bolgรผn ve Sardis Research Danฤฑลmanlฤฑkโtan stratejist Evren Kฤฑrฤฑkoฤlu, ticari kredilerdeki artฤฑลฤฑ, artฤฑลฤฑn enflasyona etkilerini sozcu.com.tr’ye deฤerlendirdi.
Tรผketici enflasyonu yรผzde 70’lere giderken, รผretici enflasyonu yรผzde 115 iken, yรผzde 20-21’lik ticari kredi faizinin ลirketler aรงฤฑsฤฑndan รงok cazip olduฤunu vurgulayan Bolgรผn, bu ortamda ticari kredi talebinin hฤฑzla artmasฤฑnฤฑn normal olduฤunu sรถyledi.
Yรผzde 120’lik รผretici enflasyonunun, ลirketlerin maliyetlerinde ortalama yรผzde 120’lik artฤฑล anlamฤฑna geldiฤini, bu maliyetlerin finansmanฤฑnฤฑn da bรผyรผk oranda yรผzde 20-21 faizli รงok cazip ticari kredilerle saฤlandฤฑฤฤฑnฤฑ belirten Bolgรผn, iลletme sermayesi yetersizliฤinin kredilerle telafi edilmeye รงalฤฑลฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ dile getirdi.
Bu kredi bรผyรผmesinin, parasallaลmadan dolayฤฑ enflasyonu da olumsuz etkilediฤini belirten Bolgรผn, kamu bankalarฤฑna geรงen ay aktarฤฑlan 51 milyar TL’lik sermayenin รงarpan etkisinin de รถnรผmรผzdeki aylarda gรถrรผleceฤini, bu aktarฤฑmฤฑn yaklaลฤฑk 425 milyar TL’lik ekstra kredi bรผyรผmesi yaratacaฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
1 Nisan itibarฤฑyla 5 trilyon 490 milyar TL olan toplam kredi hacminin bu yฤฑl 6 trilyon TL’yi aลmasฤฑnฤฑ beklediฤini aktaran Bolgรผn, kredi artฤฑลฤฑna raฤmen yatฤฑrฤฑmlarฤฑn 2021’ye kฤฑyasla zayฤฑflayacaฤฤฑnฤฑ, รผretim maliyetleri artฤฑลฤฑ kredi talebinin รถnde olduฤunu vurguladฤฑ.
Maliyetlerle birlikte iลletmelerin kullanmasฤฑ gereken para miktarฤฑnฤฑn da nominal olarak arttฤฑฤฤฑna iลaret eden Evren Kฤฑrฤฑkoฤlu, bazฤฑ sektรถrlerde yatฤฑrฤฑm iลtahฤฑ olsa da kredilerin bรผyรผk oranda iลletme sermayesi iรงin kullanฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ vurguladฤฑ.
Bankalarda da kredi verme iลtahฤฑnฤฑn yรผksek olduฤunu vurgulayan Kฤฑrฤฑkoฤlu, vadede fonlama maliyeti ile kredi getirisi arasฤฑndaki farkฤฑn bankalar iรงin de รงok cazip olduฤuna iลaret etti.
Krediler bireysel tรผketime veya dolarizasyon รผzerinden kur geรงiลkenliฤine sebep olmadฤฑฤฤฑ sรผrece enflasyonu tetiklemeyeceฤini ancak eฤer bu krediler yatฤฑrฤฑm ve iลletme sermayesi yerine enflasyon beklentisi ile gayrimenkul ve araba gibi varlฤฑk alฤฑmlarฤฑna kayฤฑyorsa o zaman varlฤฑk enflasyonuna sebep olacaฤฤฑnฤฑ belirten Kฤฑrฤฑkoฤlu, โO da gรผnรผn sonunda algฤฑyฤฑ ve alฤฑm gรผcรผnรผ yine daha olumsuz etkileyen bir faktรถrโ dedi.
Bankalarฤฑn net dรถnem kรขrฤฑ yฤฑlฤฑn ilk iki ayฤฑnda yรผzde 323โlรผk olaฤan dฤฑลฤฑ artฤฑลla 9,2 milyar TLโden 39 milyar TLโye yรผkseldi.
Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn (TCMB) politika faizi yรผzde 14, kur korumalฤฑ TL mevduatta faiz tavanฤฑ yรผzde 17 iken kredi faizlerinin bu oranlarฤฑn รงok รผzerinde olmasฤฑ, bankalarฤฑn kรขrlarฤฑnฤฑ artฤฑrฤฑyor.
Enflasyona endeksli Hazine tahvillerinden aldฤฑklarฤฑ faizlerin de enflasyonla birlikte artmasฤฑ da bankalarฤฑn kรขrlarฤฑnฤฑ artฤฑrฤฑyor.
