Yaklaลฤฑk 6 ay sรผren mรผzekerelerden sonra, Makedonya Cumhuriyeti Baลbakanฤฑ Zoran Zaev, รผlkesinin ismini Kuzey Makedonya Cumhuriyeti (Republika Severna Makedonija) olarak deฤiลtirmeye razฤฑ oldu.
Buna karลฤฑ, Yunanistan Baลbakanฤฑ Aleksis รipras da, Makedonyaโnฤฑn AB ve NATO รผyeliฤini รถnleyen Yunan vetolarฤฑnฤฑ geri รงekme sรผrecini baลlatmayฤฑ kabul etti.
Yunanistan-Makedonya sฤฑnฤฑrฤฑndaki Prespa gรถlรผnde 2 รผlke dฤฑลiลleri bakanlarฤฑ tarafฤฑndan cumartesi gรผnรผ imzalanacak anlaลma, Zaev ile รipras arasฤฑnda dรผn (Salฤฑ) yapฤฑlan son telefon gรถrรผลmesinde saฤlandฤฑ.
ANLAลMA NE ฤฐรERฤฐYOR?
Anlaลmanฤฑn ana hatlarฤฑ ลunlar:
-Makedonya Cumhuriyeti ismini Kuzey Makedonya Cumhuriyeti olarak deฤiลtirecek.
-Yeni isim hem uluslararasฤฑ kurum ve kuruluลlarda hem de Makedonyaโda kullanฤฑlacak.
-Makedonya Anayasasฤฑโnda Yunanistanโฤฑn โyayฤฑlmacฤฑ emeller iรงerdiฤiniโ iddia ettiฤi bazฤฑ maddeleri deฤiลtirilecek.
-Makedonyaโnฤฑn resmi dili โMakedoncaโ, vatandaลlarฤฑnฤฑn kimliฤi de โMakedon-Kuzey Makedonya vatandaลฤฑโ olacak. Anlaลmada โMakedoncaโnฤฑn bir Slav dili olduฤu belirtiliyor.
ลฤฐMDฤฐ NE OLACAK?
-Anlaลma รถnce Makedonya Parlamentosuโnda oylanacak.
-Yunanistan โKuzey Makedonyaโnฤฑn AB รผyelik mรผzakerelerinin baลlamasฤฑ ve NATO รผyeliฤi iรงin โรงaฤrฤฑ mektuplarฤฑโ gรถnderecek.
– Anlaลma muhtemelen Eylรผl ayฤฑnda Makedonyaโda referanduma sunulacak.
-Makedonya, tรผm yรผkรผmlรผlรผklerini yerine getirdikten sonra anlaลma Yunan Parlamentosuโnda da oylanacak.
-Yunanistan AB ve NATOโdaki vetolarฤฑnฤฑ tamamen kaldฤฑracak.
NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, Yunanistan ve Makedonya’nฤฑn “isim sorunu” รผzerinde bir anlaลmaya varmalarฤฑnฤฑ memnuniyetle karลฤฑladฤฑฤฤฑnฤฑ, bรถylelikle Makedonya’nฤฑn NATO รผyeliฤi yolunun aรงฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
NATO: TARฤฐHฤฐ ANLAลMA
Yunanistan Baลbakanฤฑ Aleksis รipras’ฤฑn Makedon mevkidaลฤฑ Zoran Zaev’le telefon gรถrรผลmesinin ardฤฑndan “isim sorunu”nu รงรถzdรผklerini aรงฤฑklamasฤฑnฤฑn รผzerine yazฤฑlฤฑ aรงฤฑklama yapan Stoltenberg, bunu “tarihi bir anlaลma” olarak nitelendirdi. Stoltenberg, sรถz konusu anlaลmanฤฑn yฤฑllardฤฑr sรผrdรผrรผlen diplomatik giriลimlerin sonucu olduฤunu ifade etti.
ฤฐki liderin bรถlgeyi uzun sรผredir etkileyen bir sorunu รงรถzme konusunda isteklilik gรถsterdiฤine dikkati รงeken Stoltenberg, รipras ve Zaev’e anlaลmayฤฑ kฤฑsa sรผrede resmileลtirme รงaฤrฤฑsฤฑnda bulundu.
Stoltenberg, “Bu anlaลma รskรผp’รผn NATO รผyeliฤinin รถnรผnรผ aรงmฤฑลtฤฑr. Aynฤฑ zamanda Batฤฑ Balkanlar’da barฤฑล ve istikrarฤฑn gรผรงlendirilmesine katkฤฑ saฤlayacaktฤฑr.” ifadesini kullandฤฑ.
AB: AVRUPA’NIN BAลARISIDIR
Avrupa Birliฤi (AB), Yunanistan ve Makedonya’nฤฑn “isim sorunu” รผzerinde anlaลmaya varmasฤฑndan dolayฤฑ iki รผlke liderlerini tebrik etti.
AB Dฤฑล ฤฐliลkiler ve Gรผvenlik Politikasฤฑ Yรผksek Temsilcisi Federica Mogherini ve AB Komisyonu รผyesi Johannes Hahn yaptฤฑklarฤฑ ortak aรงฤฑklamada, “Bu baลarฤฑ iki รผlke liderlerinin ama ilk sฤฑrada halkฤฑn baลarฤฑsฤฑdฤฑr. Bรผtรผncรผl olarak da Avrupa’nฤฑn baลarฤฑsฤฑdฤฑr.” ifadelerini kullandฤฑ.
ฤฐki รผlke arasฤฑndaki anlaลmadan dolayฤฑ liderleri tebrik eden Mogherini ve Hahn, “ลimdi ise AB Konseyinin 17 Nisan’da Makedonya ile รผyelik mรผzakerelerinin baลlatฤฑlmasฤฑ yรถnรผndeki tavsiyemizi hayata geรงirmesini bekliyoruz.” deฤerlendirmesinde bulundu.
ฤฐSฤฐM SORUNU
Baลta Tรผrkiye olmak รผzere birรงok รผlke, Makedonya’yฤฑ anayasal adฤฑ olan “Makedonya Cumhuriyeti” ismiyle tanฤฑrken Yunanistan, kendi sฤฑnฤฑrlarฤฑ iรงinde “Makedonya” isimli bir bรถlge bulunduฤu gerekรงesiyle bu รผlkenin isminin deฤiลtirilmesini talep ediyor.
Makedonya, baฤฤฑmsฤฑzlฤฑฤฤฑnฤฑ ilan ettiฤi 1991’den beri gรผney komลusu Yunanistan ile devam eden isim sorunu nedeniyle Avrupa Birliฤi (AB) ve NATO’ya รผye olamฤฑyor.
Makedonya’nฤฑn uluslararasฤฑ tanฤฑnฤฑrlฤฑฤฤฑ, รผlkenin BM Genel Kurulunda oy birliฤiyle BM รผyeliฤine kabul edildiฤi 1993 yฤฑlฤฑnฤฑn nisan ayฤฑnda kesinlik kazanmฤฑล ancak gรผney komลusu Yunanistan’ฤฑn itirazฤฑyla geรงici referans olarak “Eski Yugoslavya Cumhuriyeti Makedonya” (FYROM) adฤฑyla รผyeliฤe kabul edilmiลti.
Yunan halkฤฑnฤฑn bir kฤฑsmฤฑ ise sorunun sadece isim deฤil, tarih ve kรผltรผre iliลkin olduฤunu savunarak, รskรผp yรถnetimini “Makedon kimliฤini” รงalmaya รงalฤฑลmakla suรงluyor. Antik dรถnemde Makedon Kralฤฑ olan Bรผyรผk ฤฐskender’in mirasฤฑ, iki รผlke arasฤฑnda รถnemli bir rekabet alanฤฑ olarak gรถrรผlรผyor.
Atinaโda, Makedonyaโnฤฑn AB รผyesi olabilmesi iรงin 10, Nato รผyesi olabilmesi iรงin ise en az 2.5 yฤฑl gerekeceฤi tahmin ediliyor. Bu sรผre iรงinde de Makedonyaโnฤฑn tรผm yรผkรผmlรผlรผklerini yerine getirmesi gerekiyor. Yunan baลkentinde ayrฤฑca, โisim anlaลmazlฤฑฤฤฑโnฤฑn รงรถzรผlmesi sayesinde, Yunan dฤฑล politikasฤฑnฤฑn Tรผrk-Yunan iliลkilerine daha fazla odaklanabileceฤi gรถrรผลรผ hakim. Hรผrriyet
